The role of nurses in promoting breastfeeding in infants separated from mothers

Authors

  • Ruenkaew Changkittirat Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Mahidol University
  • Sudaporn Payakkaraung Faculty of Nursing, Mahidol University

DOI:

https://doi.org/10.14456/jmu.2026.15

Keywords:

Breastfeeding, Separation, Sick newborn, Nurses’ roles

Abstract

            Exclusive breastfeeding provides significant health benefits for both infants and mothers, as breast milk contains essential nutrients and enhances the infant’s immune system. Additionally, it promotes strong maternal-infant bonding. The World Health Organization (WHO) and the United Nations Children's Fund (UNICEF) recommend exclusive breastfeeding for the first six months of life, followed by continued breastfeeding alongside complementary foods until at least two years of age or beyond, applicable to both healthy newborns and those with medical conditions. However, infants with health problems often require immediate separation from their mothers after birth for medical treatment or monitoring in infants with health complications, limiting their opportunity to initiate breastfeeding early and sustain exclusive breastfeeding for six months. Nurses play a crucial role in the care of these infants, requiring knowledge and skills to promote, support, and facilitate successful breastfeeding among mothers.

            This article aims to describe the nurses’ roles in promoting breastfeeding among infants separated from their mothers, including assessing maternal and infant readiness for breastfeeding, promoting and supporting breastfeeding in separated infants and to deriving lessons learned from a case study to provide guidance for sustaining exclusive breastfeeding continuously.

References

กรกนก เกื้อสกุล, นิตยา สินสุกใส, วรรณา พาหุวัฒนกร, และ วิทยา ถิฐาพันธ์. (2563). ผลของการสัมผัสแบบเนื้อแนบเนื้อระหว่างมารดาและทารกภายหลังคลอดโดยเร็วต่อประสิทธิภาพการดูดนมของทารกและการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวนานหนึ่งเดือน. วารสารพยาบาลศาสตร์, 37(4), 66-78.

กรรณิการ์ วิจิตรสุคนธ์. (2559). การจัดท่าในการให้นมและการให้ลูกอมหัวนม. ใน กรรณิการ์ วิจิตรสุคนธ์, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, นันทิยา วัฒายุ, สุพินดา เรืองจิรัษเฐียร, สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง (บ.ก.), การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (พิมพ์ครั้งที่ 5, น.162-174). พรี-วัน.

กฤติกา ธรรมรัตนกูล, เทียมศร ทองสวัสดิ์, และ ลาวัลย์ สมบูรณ์. (2563). การรับรู้ความไม่เพียงพอน้ำนมแม่: บทบาทพยาบาลผดุงครรภ์. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท, 2(2), 13-26.

กาญจนา นะรมรัมย์ และ นิตยา โรจนนิรันดร์กิจ. (2561). ผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกสำหรับป้องกันและลดภาวะหัวนมแตกต่ออาการเจ็บหัวนมและหัวนมแตกในมารดาที่ให้นมบุตร หอผู้ป่วยสูติกรรมโรงพยาบาลรามาธิบดี. วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 32(3), 51-66.

กิติยาพร สังฆศรีสมบัติ, ชรินทร์พร มะชะรา, มนัสนันท์ พรมศรี, และนิรันดร ผานิจ. (2565). การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้และให้คําปรึกษาผ่านแอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานท์สําหรับมารดาในการดูแลทารกเกิดก่อนกําหนด. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(2), 623-641.

กุสุมาลี โพธิปัสสา, วิยะดา ทิพม่อม, และ กิติยาพร สังฆศรีสมบัติ. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาอย่างเดียว 6 เดือนในทารกแรกเกิด: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร, 25(3), 154-167.

คมกฤช เอี่ยมจิรกุล. (2559). เต้านมคัดตึง. ในภาวิน พัวพรพงษ์, คมกฤช เอี่ยมจิรกุล, ศิรินุช ชมโท, อรพร ดำรงวงศ์ศิริ (บ.ก.), เวชปฏิบัติการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. (พิมพ์ครั้งที่ 1, น. 82-85). มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย.

จันทร์เพ็ญ อามพัฒน์, จรัญญา ดีจะโปะ, เพ็ญนภา พิสัยพันธุ์, และ วรรณพร นาคบริสุทธิ์. (2566). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ต่อความสำเร็จของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในแม่ที่แยกกับลูกหลังคลอด. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า, 40(2), 250-259.

ชญาดา สามารถ. (2563). ภาวะเจ็บหัวนมและเต้านม:วิธีการป้องกันและแก้ไข. ใน เพิ่มศักดิ์ สุเมฆศรี, นาเรศ วงศ์ไพฑูรย์, พจนีย์ ผดุงเกียรติวัฒนา, ณัฐฐิณี ศรีสันติโรจน์. (บ.ก.), วิถีชีวิตใหม่ในการดูแลปริกำเนิด (พิมพ์ครั้งที่ 1, น.187-192). ยูเนี่ยน ครีเอชั่น.

ณชพัฒน์ จีนหลักร้อย, ถกลรัตน์ หนูฤกษ์, พลอยไพลิน มาสุข กำแพงจินดา, และ ชุติมา บูรณธนิต. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในมารดาที่ทารกได้รับการดูแลในหน่วยอภิบาลทารกแรกเกิดทันทีหลังคลอด. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 16(1), 1-17.

นภาพร บุญศรี และ สมจิตร เมืองพิล. (2565, 25 มีนาคม). การศึกษาคุณสมบัติของอุปกรณ์ประคบร้อนด้านอุณหภูมิและระยะเวลาในการกักเก็บอุณหภูมิของเจลอุปกรณ์ประคบร้อนที่ผลิตจากโพลิเมอร์ต่างชนิด [การนำเสนองานวิจัย]. การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิต-ศึกษาระดับชาติ ครั้งที่ 23, มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น, ประเทศไทย.

พจมาลย์ จันทะวงษ์ และ สมจิตร เมืองพิล. (2564). การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในระยะ 2 เดือนหลังคลอดในมารดาที่แยกจากบุตรทันทีตั้งแต่แรกเกิด: กรณีศึกษาในโรงพยาบาลตติยภูมิ 2 แห่ง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรม-ราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์, 5(2), 71-85.

พุทธชาด เจริญสิริวิไล. (2564). การส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทันทีหลังคลอดด้วยเทคนิคการโคช. วารสารแพทย์นาวี, 48(3), 729-741.

รังสินันท์ ขาวนาค, ศศิกานต์ กาละ, และ วรางคณา ชัชเวช. (2563). การรับรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาหลังคลอดที่บุตรเข้ารับการรักษาในหออภิบาลทารกแรกเกิด. วารสารสงขลานครินทร์, 40(1), 30-44.

วรรณา พาหุวัฒนกร. (2559). แนวปฏิบัติการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่มีปัญหาด้านแม่. ใน กรรณิการ์ วิจิตรสุคนธ์, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, นันทิยา วัฒายุ, สุพินดา เรืองจิรัษเฐียร, สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง (บ.ก.), การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (พิมพ์ครั้งที่ 5, น. 193-218). พรี-วัน.

วีณา จีระแพทย์ และ เกรียงศักดิ์ จีระแพทย์. (2563). กลวิธีสู่ความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. ธรรมดาเพรส.

ศศิกานต์ กาละ. (2561). การสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่:บทบาทพยาบาล. ชานเมืองการพิมพ์.

ศศิกานต์ กาละ และ รังสินันท์ ขาวนาค. ( 2559). การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาหลังคลอดที่ทารกป่วย. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 36, 196–208.

ศศิธร เตชะมวลไววิทย์, พิชญ์สินี คีรีวิเชียร, และ เกสร สุวิทยะศิริ. (2564). การส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่หลังผ่าตัดคลอด: การทบทวนวรรณกรรม. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 37(3), 23-35.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566, 1 กรกฎาคม). รายงานผลฉบับสมบูรณ์ การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2565. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230726093138_38640.pdf

สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง. (2559).ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. ใน กรรณิการ์ วิจิตรสุคนธ์, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, นันทิยา วัฒายุ, สุพินดา เรืองจิรัษเฐียร, สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง (บ.ก.), การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (พิมพ์ครั้งที่ 5, น.21-33). พรี-วัน.

สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, และ ชญาดา สามารถ. (2559). ปัญหาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ระยะแรกหลังคลอด: ประสบการณ์ของมารดา. วารสารพยาบาลศาสตร์, 34(3), 30-40.

อุษา วงศ์พินิจ. (2558). บทบาทพยาบาลในการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวก่อนจำหน่ายจากโรงพยาบาล.วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 8(1), 24-33.

DiTomasso, D., & Cloud, M. (2019). Systematic review of expected weight changes after birth for full-term, breastfed newborns. Journal of Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing: JOGNN, 48(6), 593–603. https://doi.org/10.1016/j.jogn.2019.09.004

World Health Organization. (2023, August 1). Breastfeeding. https://www.who.int/health-topics/breastfeeding#tab=tab_1.

Downloads

Published

2026-08-24

Issue

Section

Academic Articles