ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภทสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
คำสำคัญ:
ความชุก ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ผู้ป่วยจิตเภท ภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : 1) เพื่อศึกษาความชุกของภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภท 2) เพื่อศึกษาลักษณะของภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภท และ 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภท
วัสดุและวิธีการ : การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยจิตเภทที่มารับบริการแบบผู้ป่วยนอก สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา ที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือก จำนวน 130 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบประเมินภาวะพุทธิปัญญา MOCA และ 3) Vienna test system สถิติที่ใช้ คือ สถิติเชิงพรรณา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติก กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
ผล : การศึกษานี้พบความชุกของภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภท ร้อยละ 58.5 มีความบกพร่องในด้าน attention, memory, executive functions และ processing speed ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภท คือ การเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นหรือตอนปลาย (adjusted OR = 0.052; 95%CI = 0.006, 0.427) การเรียนจบชั้นปริญญาตรีขึ้นไป (adjusted OR = 0.065; 95%CI = 0.007, 0.562) ปัจจัยด้านยาซึ่งพบว่าผู้ที่ได้รับยา trihexyphenidyl จะมีพุทธิปัญญาบกพร่องมากกว่าผู้ที่ไม่ได้รับยานี้ (adjusted OR = 3.097; 95%CI = 1.178, 8.140)
สรุป : ปัจจัยปกป้องการเกิดภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภท คือ ระดับการศึกษาที่สูง ส่วนปัจจัยเสี่ยง คือการใช้ยาที่มีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิก
เอกสารอ้างอิง
Lortrakul M, Sukanich P. Textbook of Ramathibodi psychiatry. 3rd ed. Bangkok: Beyond Enterprise; 2009.
Phanthunane P, Vos T, Whiteford H, Bertram M, Udomratn P. Schizophrenia in Thailand: prevalence and burden of disease. Popul Health Metr 2010; 8: 24-35.
Gubman GD, Tessler RC. The impact of mental illness on families. J Fam Issues 1987; 8(2): 226-45.
Dickinson D, Ramsey ME, Gold JM. Overlooking the obvious: a meta-analytic comparison of digit symbol coding tasks and other cognitive measures in schizophrenia. Arch Gen Psychiatry 2007; 64(5): 532-42.
มุทิตา พนาสถิตย์, นันทิกา ทวิชาชาติ, พวงสร้อย วรกุล. ภาวะพุทธิปัญญาของผู้ป่วยโรคจิตเภทเรื้อรังที่เข้ารักษาแบบผู้ป่วยนอก แผนกจิตเวช โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์. จุฬาลงกรณ์เวชสาร 2551; 52(1): 1-15.
Green MF, Nuechterlein KH, Gold JM, Barch DM, Cohen J, Essock S. Approaching a consensus cognitive battery for clinical trials in schizophrenia: The NIMH-MATRICS conference to select cognitive domains and test criteria. Biol Psychiatry 2004; 56(5): 301-7.
Mesholam-Gately RI, Giuliano AJ, Goff KP, Faraone SV, Seidman LJ. Neurocognition in first-episode schizophrenia: a meta-analytic review. Neuropsychology 2009; 23(3): 315-36.
Arunpongpaisal S, Sangsirilak A. Using MoCA-Thai to evaluate cognitive impairment in patients with schizophrenia. Journal of the Medical Association of Thailand 2013; 96(7): 860-5.
Gil D, Bengochea R, Arrieta M, Lastra I, Sánchez R, Álvarez A. Use of Barcelona Test for cognitive assessment of patients with schizophrenia. Actas Esp Psiquiatr 2008; 36(6): 337-44.
Squibb SM, Palmer BW, Paulsen JS, Jeste DV, Heaton RK. The Prevalence of Specific Cognitive Impairments in Schizophrenia. Arch Clin Neuropsychol 1997; 12(4): 409.
Mascio A, Stewart R, Botelle R, Williams M, Mirza L, Patel R, et al. Cognitive Impairments in Schizophrenia: A Study in a Large Clinical Sample Using Natural Language Processing. Front Digit Health 2021; 3: 711941.
Deneil WW. Biostatistics: A foundation of analysis in the health science. 6th ed. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc; 1995.
Hemrungrojn S. MoCA Thai version Bangkok: MoCA Test. [online]. Available from: http://www.mocatest.org. [2023 Sep 17].
Bozikas VP, Kosmidis MH, Kiosseoglou G, Karavatos A. Neuropsychological profile of cognitively impaired patients with schizophrenia. Compr Psychiatry 2006; 47(2): 136-43.
Chan RCK, Chen EYH. Assessment of executive function for schizophrenia in Hong Kong. Hong Kong J Psychiatry 2005; 15(1): 23-8.
Joshi YB, Thomas ML, Braff DL, Green MF, Gur RC, Gur RE, et al. Anticholinergic Medication Burden-Associated Cognitive Impairment in Schizophrenia. Am J Psychiatry 2021; 178(9): 838-47.
Georgiou R, Lamnisos D, Giannakou K. Anticholinergic Burden and Cognitive Performance in Patients with Schizophrenia: A Systematic Literature Review. Front Psychiatry 2021; 12: 779607.
Reichenberg A, Caspi A, Harrington H, Houts R, Keefe RS, Murray RM, et al. Static and dynamic cognitive deficits in childhood preceding adult schizophrenia: a 30-year study. Am J Psychiatry 2010; 167(2): 160-9.
Goonathilake P, Ediriweera D, Ruban R, Isuru A. Prevalence and correlates of cognitive impairment in schizophrenia: a cross-sectional study from a teaching hospital southern Sri Lanka. BMC Psychiatry 2022; 22(1): 716.
McCutcheon RA, Keefe RSE, McGuire PK. Cognitive impairment in schizophrenia: aetiology, pathophysiology, and treatment. Mol Psychiatry 2023; 28(5): 1902-18.
Vemuri P, Lesnick TG, Przybelski SA. Association of lifetime intellectual enrichment with cognitive decline in the older population. JAMA Neurol 2014; 71(8):1017-24.
Lee WJ, Liang CK, Peng LN. Protective factors against cognitive decline among community-dwelling middle-aged and older people in Taiwan: A 6-year national population-based study. Geriatr Gerontol Int 2017; 17: 20-7.
Sathienluckana T, Unaharassamee W, Suthisisang C, Suanchang O, Suansanae T. Anticholinergic discontinuation and cognitive functions in patients with schizophrenia: a pharmacist–physician collaboration in the outpatient department. Integr Pharm Res Pract 2018; 7: 161-71.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
