ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภทสูงอายุที่รับบริการแผนกผู้ป่วยนอกสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
คำสำคัญ:
พุทธิปัญญาบกพร่อง, ผู้ป่วยจิตเภท, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภทสูงอายุที่รับบริการแผนกผู้ป่วยนอกสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
วัสดุและวิธีการ : การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ณ ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยจิตเภท ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 127 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบประเมินภาวะ พุทธิปัญญา Montreal Cognitive Assessment (MoCA) ฉบับ (น้อยกว่า 25 คะแนน) 3) แบบสอบถามประเมินคุณภาพการนอนหลับพิทส์เบิร์ก (มากกว่า 5 คะแนน) สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติไค-สแควร์ และสถิติการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติก
ผล : พบว่ากลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 127 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 50.4 ค่ากลางของอายุ คือ 64 ปี สถานภาพโสด ร้อยละ 44.9 จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ร้อยละ 29.9 มีคุณภาพการนอนที่ไม่ดี ร้อยละ 76.4 พบความชุกของพุทธิปัญญาบกพร่อง ร้อยละ 78.0 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพุทธิปัญญาบกพร่อง คือ การไม่ออกกำลังกาย คุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี
สรุป : ความชุกของภาวะพุทธิปัญญาบกพร่องในผู้ป่วยจิตเภทสูงอายุพบได้สูง โดยเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยงคือ ผู้สูงอายุที่ไม่ได้ออกกำลังกายและมีคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี ดังนั้นจึงควรตะหนักและพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยจิตเภทสูงอายุที่ช่วยส่งเสริมภาวะพุทธิปัญญา
เอกสารอ้างอิง
Sadock JB, Sadock AV. Kaplan and Sadock's Comprehensive textbook of psychiatry VII. Philadelphia: Lippincott William and Wilkin; 2000.
มาโนช หล่อตระกูล, ปราโมทย์ สุคนิชย์. จิตเวชศาสตร์ รามาธิบดี. กรุงเทพฯ: บียอนด์เอ็นเทอร์ไพรซ์; 2558.
นันทวัช สิทธิรักษ์, กมลเนตร วรรณเสวก, กมลพร วรรณฤทธิ์, ปเนต ผู้กฤตยาคามิ, สุพร อภินันทเวช, พนม เกตุมาน. จิตเวช ศิริราช DSM-5. กรุงเทพฯ: ประยูรสาส์นไทย; 2558.
Bozikas VP, Kosmidis MH, Kiosseoglou G, Karavatos A. Neuropsychological profile of cognitively impaired patients with schizophrenia. Compr Psychiatry 2006; 47: 136-43.
O'Carroll R. Cognitive Impairment in Schizophrenia. Adv Psychiatr Res 2000; 6: 161-8.
Murante T, Cohen CI. Cognitive Functioning in Older Adults With Schizophrenia. Focus 2017; 15: 26-34.
Peng XJ, Hei GR, Li RR, Yang Y, Liu CC, Xiao JM, et al. The Association Between Metabolic Disturbance and Cognitive Impairments in Early-Stage Schizophrenia. Front Hum Neurosci 2020; 14: 599720.
Keefe RS, Eesley CE, Poe MP. Defining a cognitive function decrement in schizophrenia. Biol Psychiatry 2005; 57: 688-91.
Arunpongpaisal S, Sangsirilak A. Using MoCA-Thai to evaluate cognitive impairment in patients with schizophrenia. J Med Assoc Thai 2013; 96: 860-5.
Chan RCK, CE. Assessment of executive function for schizophrenia in Hong Kong. Hong Kong J Psychiatry 2005; 15: 23-8.
Taylor MA. The Fundamentals Of Clinical Neuropsychiatry. Oxford: Oxford University Press; 1999 [online]. Available from: https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9780198029939_A23605188/preview9780198029939_A23605188.pdf [2023 Oct 31].
Velligan DI, DiCocco M, Bow-Thomas CC, Cadle C, Glahn DC, Miller AL, et al. A brief cognitive assessment for use with schizophrenia patients in community clinics. Schizophr Res 2004; 71: 273-83.
Liu G, Zhang X, Huo X, Li W. Prevalence, Influencing Factors, and Clinical Characteristics of Cognitive Impairment in Elderly Patients with Schizophrenia. Front Psychiatry 2022; 13: 910814.
อรษา ฉวาง, ธันยพร สุขประเสริฐ, มาลี หนานเจียง. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมความจำในผู้ป่วยจิตเภทสูงอายุที่มีความพร่องพุทธิปัญญา. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา 2563; 28: 111-20.
Irani F, Kalkstein S, Moberg EA, Moberg PJ. Neuropsychological performance in older patients with schizophrenia: a meta-analysis of cross-sectional and longitudinal studies. Schizophr Bull 2011; 37: 1318-26.
Harvey PD. Cognitive impairment in elderly patients with schizophrenia: age related changes. International Journal of Geriatric Psychiatry. 2001;16(S1): S78-S85.
Willey JZ, Gardener H, Caunca MR, Moon YP, Dong C, Cheung YK, et al. Leisure-time physical activity associates with cognitive decline: The Northern Manhattan Study. Neurology 2016; 86: 1897-903.
Iso-Markku P, Aaltonen S, Kujala UM, Halme HL, Phipps D, Knittle K, et al. Physical Activity and Cognitive Decline Among Older Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. JAMA Netw Open 2024;
: e2354285.
Hagi K, Nosaka T, Dickinson D, Lindenmayer JP, Lee J, Friedman J, et al. Association Between Cardiovascular Risk Factors and Cognitive Impairment in People With Schizophrenia: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Psychiatry 2021; 78: 510-8.
McDermid Vaz SA, Heinrichs RW. Schizophrenia and memory impairment: evidence for a neurocognitive subtype. Psychiatry Res 2002; 113: 93-105.
Tangwongchai S, Charernboon T, Phanasathit M, L A, Hemrungrojn S, K P, et al. The validity of thai version of the montreal cognitive assessment (MoCA-T). Dement Neuropsychol 2009; 3: 172.
Buysse DJ, Reynolds CF, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburgh sleep quality index: A new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res 1989; 28: 193-213.
ตะวันชัย จิระประมุขพิทักษ์, วรัญ ตันชัยสวัสดิ์. ปัญหาคุณภาพการนอนหลับของพยาบาลประจำการโรงพยาบาลสงขลานครินทร์. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2540; 42: 123-32.
Yan S, Fu W, Wang C, Mao J, Liu B, Zou L, et al. Association between sedentary behavior and the risk of dementia: a systematic review and meta-analysis. Transl Psychiatry 2020; 10: 112.
Lista I, Sorrentino G. Biological mechanisms of physical activity in preventing cognitive decline. Cell Mol Neurobiol 2010; 30: 493-503.
Norman JE, Rutkowsky J, Bodine S, Rutledge JC. The Potential Mechanisms of Exercise-induced Cognitive Protection: A Literature Review. Curr Pharm Des 2018; 24: 1827-31.
Mandolesi L, Polverino A, Montuori S, Foti F, Ferraioli G, Sorrentino P, et al. Effects of Physical Exercise on Cognitive Functioning and Wellbeing: Biological and Psychological Benefits. Front Psychol 2018; 9: 509.
Laskemoen J, Büchmann C, Barrett E, Collier-Høegh M, Haatveit B, Vedal T, et al. Do sleep disturbances contribute to cognitive impairments in schizophrenia spectrum and bipolar disorders? Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2019.
Potvin O, Lorrain D, Forget H, Dubé M, Grenier S, Préville M, et al. Sleep Quality and 1-Year Incident Cognitive Impairment in Community-Dwelling Older Adults. Sleep 2012; 35: 491-9.
Siddarth P, Thana-Udom K, Ojha R, Merrill D, Dzierzewski JM, Miller K, et al. Sleep quality, neurocognitive performance, and memory self-appraisal in middle-aged and older adults with memory complaints. Int Psychogeriatr 2021; 33: 703-13.
Killgore WDS. Effects of sleep deprivation on cognition. In: Kerkhof GA, van Dongen HPA, editors. Progress in Brain Research. Elsevier; 2010: 105-29.
Ju Y-ES, Ooms SJ, Sutphen C, Macauley SL, Zangrilli MA, Jerome G, et al. Slow wave sleep disruption increases cerebrospinal fluid amyloid-β levels. Brain 2017; 140: 2104-11.
วัฒนชัย โชตินัยวัตรกุล, ชวนนท์ พิมลศรี. การนอนหลับในผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์; 2563.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
