ประสบการณ์การเข้าร่วมโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่าน ของผู้ป่วยที่มีภาวะติดสุรา: การศึกษาเชิงคุณภาพ
คำสำคัญ:
ภาวะติดสุรา, ประสบการณ์ของผู้ป่วย, การดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจประสบการณ์ของผู้ป่วยที่มีภาวะติดสุราที่เข้าร่วมโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านที่นำโดยพยาบาล ณ โรงพยาบาลจิตเวชแห่งหนึ่งในภาคเหนือของประเทศไทย และเพื่อศึกษาอุปสรรคและปัจจัยสนับสนุนในกระบวนการฟื้นฟูหลังจำหน่าย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีปรากฏการณ์วิทยาเชิงพรรณนา (Descriptive Phenomenology) คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 15 ราย เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก ณ ระยะ 90 วันหลังจำหน่าย และวิเคราะห์ด้วยวิธีของโคไลซี (Colaizzi)
ผลการวิจัยพบประเด็นหลัก 4 ประเด็น ได้แก่ 1) การได้รับความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับภาวะติดสุรา ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยเปลี่ยนมุมมองต่อโรคและเพิ่มแรงจูงใจในการรักษา 2) การพัฒนาความสามารถในการจัดการตนเอง ทั้งด้านการใช้ยา การรับรู้สัญญาณเตือนภัย และการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต 3) การได้รับความสัมพันธ์เชิงสนับสนุนจากพยาบาลและครอบครัว โดยผู้ป่วยทุกรายให้คุณค่ากับความสัมพันธ์เชิงบำบัดที่ไม่ตัดสิน และ 4) การพบเจออุปสรรคและปัจจัยสนับสนุนในการฟื้นฟู โดยอุปสรรคหลัก ได้แก่ ตราบาปทางสังคม แรงกดดันทางวัฒนธรรม และข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ ในขณะที่ความเชื่อทางพุทธศาสนาและการมีงานทำเป็นปัจจัยสนับสนุนสำคัญ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมควรบูรณาการการสนับสนุนระดับชุมชน บริบททางวัฒนธรรมและจิตวิญญาณของสังคมไทย และเสริมสร้างการดูแลต่อเนื่องหลังจำหน่าย
เอกสารอ้างอิง
Abiri, P., Jeong, I. S. D., Verdell, A., Shah, S., Entabi, R., & Nguyen, H. (2024). Developing a discharge planning workflow for patients hospitalized with alcohol use disorder using a user-centered approach: A qualitative study. PLOS ONE, 19, e0306066. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0306066
Balmuth, E. A., Iyer, S., Scales, D. A., & Avery, J. (2024). Perspectives and recommendations from hospitalized patients with substance use disorders: A qualitative study. Journal of general internal medicine, 39(11), 2087-2096. https://doi.org/10.1007/s11606-024-08745-3
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it. In R. S. Valle & M. King (Eds.), Existential-phenomenological alternatives for psychology (pp. 48–71). Oxford University Press.
Corbin, J., & Strauss, A. (1988). Unending work and care: Managing chronic illness at home. Jossey-Bass.
Department of Mental Health, Ministry of Public Health, Thailand. (2024). Statistics report on psychiatric patients. Ministry of Public Health.
Husserl, E. (1970). The crisis of European sciences and transcendental phenomenology (D. Carr, Trans.). Northwestern University Press.
Incze, M. A., Kelley, A. T., James, H., Nolan, S., Stofko, A., Fordham, C., & Gordon, A. J. (2024). Post-hospitalization care transition strategies for patients with substance use disorders: a narrative review and taxonomy. Journal of general internal medicine, 39(5), 837-846. https://doi.org/10.1007/s11606-024-08670-5
Incze, M. A., Anderson, T., Hansen, A. M., Szczotka, K., Stolebarger, L., Tuckett, S., ... & Zickmund, S. (2025). “They Don’t Just Need a Handshake or a Handoff, They Need a Hug”: A Qualitative Assessment of the Care Transition Experience of Patients with Substance Use Disorders After Hospital Discharge: Incze et al. Journal of General Internal Medicine, 1-11. https://doi.org/10.1007/s11606-025-09614-3
James, H., Morgan, J., Ti, L., & Nolan, S. (2023). Transitions in care between hospital and community settings for individuals with a substance use disorder: A systematic review. Drug and Alcohol Dependence, 243, 109763. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2023.109763
Kirchoff, R. W., Mohammed, N. M., McHugh, J., Markota, M., Kingsley, T., Leung, J., Burton, M. C., & Chaudhary, R. (2021). Naltrexone Initiation in the Inpatient Setting for Alcohol Use Disorder: A Systematic Review of Clinical Outcomes. Mayo Clinic proceedings. Innovations, quality & outcomes, 5(2), 495–501. https://doi.org/10.1016/j.mayocpiqo.2021.01.013
Krawczyk, N., Rivera, B. D., Chang, J. E., Grivel, M., Chen, Y. H., Nagappala, S., ... & McNeely, J. (2023). Strategies to support substance use disorder care transitions from acute-care to community-based settings: a scoping review and typology. Addiction Science & Clinical Practice, 18(1), 67. https://doi.org/10.1186/s13722-023-00422-w
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer.
Leung, J. G., Narayanan, P. P., Markota, M., Miller, N. E., Philbrick, K. L., Burton, M. C., & Kirchoff, R. W. (2022). Assessing naltrexone prescribing and barriers to initiation for alcohol use disorder: A multidisciplinary, multisite survey. Frontiers in Psychiatry, 13, 856938. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.856938
Leshner, A. I. (1997). Addiction is a brain disease, and it matters. Science, 278(5335), 45–47. https://doi.org/10.1126/science.278.5335.45
Marlatt, G. A., & Gordon, J. R. (1985). Relapse prevention: Maintenance strategies in the treatment of addictive behaviors. Guilford Press.
Meier, P. S., Barrowclough, C., & Donmall, M. C. (2005). The role of the therapeutic alliance in the treatment of substance misuse: A critical review of the literature. Addiction, 100(3), 304–316. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2004.00935.x
Miller, W. R., & Rollnick, S. (2013). Motivational interviewing: Helping people change (3rd ed.). Guilford Press.
Mukula, H. M., Ndeezi, M., Opondo, H., Ouma, S., & Musanje, K. (2025). Experiences of reintegration, relapse, and readmission: a qualitative study among patients with alcohol use disorder in Uganda. Frontiers in Public Health, 13, 1612634. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1612634
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Ruiz-Tagle Maturana, J., Rocha-Jiménez, T., & Castillo-Carniglia, Á. (2025). Understanding readmission to substance use disorder treatment in Chile: a mixed-method study. The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 51(6), 826–837. https://doi.org/10.1080/00952990.2025.2544655
Smith, A., Hansen, J., & Colvard, M. (2021). Impact of a pharmacist-led substance use disorder transitions of care clinic on post discharge medication treatment retention. Journal of Substance Abuse Treatment, 130, 108440. https://doi.org/10.1016/j.jsat.2021.108440
Ssentongo, P., Nunez, J., Dissinger, D., & Bali, B. (2025). Rates and factors for 30-day readmission in patients with substance use disorders during the COVID-19 pandemic. Frontiers in Psychiatry, 16, 1654157. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2025.1654157
Suzuki, J., Loguidice, F., Prostko, S., Szpak, V., Sharma, S., Vercollone, L., Garner, C., & Ahern, D. (2023). A digitally assisted peer recovery coach to facilitate linkage to outpatient treatment following inpatient alcohol withdrawal treatment: A proof-of-concept pilot study. JMIR Formative Research, 7(1), e43304. https://doi.org/10.2196/43304
White, W. L. (2007). Addiction recovery: Its definition and conceptual boundaries. Journal of Substance Abuse Treatment, 33(3), 229–241. https://doi.org/10.1016/j.jsat.2007.04.015
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือก่อนเท่านั้น
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
อนึ่ง ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ถือเป็นความเห็นของวารสารฯ และวารสารฯ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับข้อความและข้อคิดเห็นใดๆ ของผู้เขียน วารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาตีพิมพ์ตามความเหมาะสม รวมทั้งการตรวจทานแก้ไขหรือขัดเกลาภาษาให้ถูกต้องตามเกณฑ์ที่กำหนด
