การวิเคราะห์ต้นทุนฐานกิจกรรมของการบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม หน่วยเปลี่ยนไตและไตเทียม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
คำสำคัญ:
ต้นทุนฐานกิจกรรม, หน่วยเปลี่ยนไต, การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมบทคัดย่อ
การวิเคราะห์ต้นทุนฐานกิจกรรม เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้โรงพยาบาลสามารถปรับปรุงความแม่นยำของการจัดทำงบประมาณและเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดสรรทรัพยากรในการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อเปรียบเทียบต้นทุนฐานกิจกรรมของการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแบบธรรมดาและการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแบบ OHDF กับอัตราการเบิกค่าชดเชยจากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า กองทุนประกันสังคม และกองทุนสวัสดิการข้าราชการ โดยกลุ่มตัวอย่างได้มาจากการสุ่มตามวิธีการวิเคราะห์เวลาเพื่อกำหนดขนาดตัวอย่างกิจกรรมฟอกเลือด เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ พจนานุกรมการฟอกเลือด แบบบันทึกเวลา และแบบบันทึกต้นทุน โดยผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และทดสอบความตรงระหว่างผู้ประเมิน หาความเที่ยงของการสังเกต พบว่ามีค่าสัมประสิทธิ์เท่ากับ 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่าต้นทุนฐานกิจกรรมของการฟอกเลือดทั้งสองรูปแบบมีค่าสูงกว่าอัตราการชดเชยค่าบริการจากทุกกองทุนสุขภาพภาครัฐอย่างมีนัยสำคัญ โดยการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแบบธรรมดา (HD) มีต้นทุนต่อหน่วยเท่ากับ 2,540.09 บาท ซึ่งสูงกว่าอัตราค่าชดเชยของกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและกองทุนประกันสังคม 1,040.09 บาท และสูงกว่าอัตราค่าชดเชยของกองทุนสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ 540.09 บาท สำหรับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมประสิทธิภาพสูง (OL-HDF) มีต้นทุนเท่ากับ 3,226.50 บาทต่อครั้ง ซึ่งสูงกว่าอัตราค่าชดเชยของกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและกองทุนประกันสังคม 1,726.50 บาท และสูงกว่าอัตราค่าชดเชยของกองทุนสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการถึง 1,226.50 บาท ข้อมูลนี้สะท้อนให้เห็นว่าโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ต้องแบกรับภาระต้นทุนส่วนเกินในทุกระบบกองทุน นอกจากนี้ ผลการศึกษาบอกถึงอัตราค่าชดเชยที่ไม่สอดคล้องกับต้นทุนจริง ซึ่งอาจส่งผลต่อความยั่งยืนของการให้บริการฟอกเลือด ผู้บริหารหน่วยงานจึงควรพัฒนาแนวทางลดต้นทุน และใช้ข้อมูลนี้สนับสนุนการเจรจากับหน่วยงานด้านหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเพื่อปรับอัตราค่าชดเชยให้สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริง
เอกสารอ้างอิง
Blankestijn, P. J., Vernooij, R. W. M., Hockham, C., Strippoli, G. F. M., Canaud, B., Hegbrant, J., Barth, C., Covic, A., Cromm, K., Cucui, A., Davenport, A., Rose, M., Török, M., Woodward, M., & Bots, M. L. (2023). Effect of Hemodiafiltration or Hemodialysis on Mortality in Kidney Failure. New England Journal of Medicine, 389(8), 700–709. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2304820
Comptroller General’s Department. (2024). Criteria and reimbursement rates for hemodialysis in chronic kidney disease patients (3rd ed.). https://dmsic.moph.go.th/index/detail/9572
Department of Local Administration. (2024). Criteria and reimbursement rates for hemodialysis in chronic kidney disease patients. http://www.dla.go.th
Faramii, P., Wongwijit, D., Kantawee, P., Sarnsuein, R., & Sriwongpan, P. (2017). Costs, income, and payback period for outpatient hemodialysis patients: Chiangrai Prachanukroh Hospital, Chiang Rai Province, fiscal year 2014. Chiangrai Prachanukroh Hospital.
Guimarães, M. G. M., Tapioca, F. P. M., dos Santos, N. R., Tourinho Ferreira, F. P. D. C., Santana Passos, L. C., & Rocha, P. N. (2024). Hemodiafiltration versus hemodialysis in end-stage kidney disease: A systematic review and meta-analysis. Kidney Medicine, 6(6), 100829. https://doi.org/10.1016/j.xkme.2024.100829
Hemodialysis Unit, Excellence Center of Medicine, Maharaj Nakorn Chiang Mai Hospital. (2023). Hemodialysis service fee schedule. https://excellent.med.cmu.ac.th/website/th/cmex_clinic# (in Thai).
Kaplan, R. S., & Cooper, R. (1998). Cost and effect: Using intergraded cost systems to drive profitability and performance. Massachusetts.
Klaharn, S. (2007). Managerial accounting. https://library.tru.ac.th/aritc/images/academic/book/bsk001/05chap02.pdf
Loharojwichien, S., Kongsin, S., Chiamton, S., Kairittichai, U., & Prakongsai, P. (2020). Cost analysis of hemodialysis in end-stage renal disease patients at Rajavithi Hospital using activity-based costing (ABC) under the Universal Health Coverage Scheme. Journal of Thai Traditional and Alternative Medicine, 9(1), 1–15.
Narawutphon, P. (2022). Nursing care for patients with bloodstream infection from central venous catheterization: A comparative case study. Christian University Journal of Nursing, 9(2), 70–87.
National Health Security Office. (2022). Notification of the National Health Security Office regarding reimbursement for chronic kidney disease treatment 2022. Royal Thai Government Gazette, 139(Special 112 Ng). https://www.ratchakitcha.soc.go.th
Poonmuangrat, S., Rungruengwutthikrai, N., Yongwanit, K., & Natthaphan, P. (2017). The cost of providing patients with chronic kidney disease using time-driven activity-based costing (TDABC) for hemodialysis unit, Buddhasothorn Hospital, Chachoengsao Province. Doctoral Journal of Social Science, 7(1), 164–176.https://so05.tci-thaijo.org/index.php/phdssj/article/view/66786 (in Thai)
Riewpaiboon, A. (2014). Standard cost lists for health economic evaluation in Thailand. J Med Assoc Thai, 97(Suppl. 5), S127-S134. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24964710/
Rijiravanich, W. (2010). Work study: Principles and case studies (7th ed.). Chulalongkorn University.
Royal Thai Government Gazette. (2008). Chiang Mai University Act, B.E. 2551. Royal Thai Government Gazette, 125(Part 18 Ko), 1–12. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2551/A/018/1.PDF
Social Security Office. (2023). Medical reimbursement for insured persons in case of renal replacement therapy. https://ww2.chi.or.th/dataupload/doccenter/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A8CRRT%20%E0%B8%A5%E0%B8%A7%2028%20%E0%B8%95%E0%B8%84%2065.pdf
The Nephrology Society of Thailand. (2014). Hemodialysis clinical practice recommendation 2014. http://www.nephrothai.org/nephrothai_boffice/images_upload/news/417/files/hd_guidelines_2557.pdf
The Nephrology Society of Thailand. (2022). Renal replacement therapy in Thailand 2021–2022: Annual report of the Nephrology Society of Thailand. https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2024/10/New-Annual-report-2021-2022.pdf
Thiancharuwattana, V., Sakulpanit, T., Ditchaphongpat, P., & Chiangchaisakulthai, K. (2011). Cost study manual for service units under the Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. Ministry of Public Health.
Transplant and Dialysis Unit. (2024). Key information of the unit (service profile).
Transplant and Dialysis Unit. (2024). Medical records and statistics of the Kidney Transplant and Dialysis Unit.
Yonata, A., Islamy, N., Taruna, A., & Pura, L. (2022). Factors affecting quality of life in hemodialysis patients. International Journal of General Medicine, 15, 7173–7178. https://doi.org/10.2147/IJGM.S375994
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือก่อนเท่านั้น
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
อนึ่ง ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ถือเป็นความเห็นของวารสารฯ และวารสารฯ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับข้อความและข้อคิดเห็นใดๆ ของผู้เขียน วารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาตีพิมพ์ตามความเหมาะสม รวมทั้งการตรวจทานแก้ไขหรือขัดเกลาภาษาให้ถูกต้องตามเกณฑ์ที่กำหนด
