ประสิทธิผลของการใช้โปรแกรมความเชื่อด้านสุขภาพต่อการรับรู้ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

ผู้แต่ง

  • ญาดา นามเหลา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • ปิยนุช ภิญโย วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • ณัฐชยา ขันผง วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • ปานระพี สีวันแก้ว วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • พรรณนิสา ประทุมวัน วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • เพ็ญนภา นากุดนอก วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • วรัญญา มาเพชร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น

คำสำคัญ:

โรคความดันโลหิตสูง, โรคหลอดเลือดสมอง, แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมความเชื่อด้านสุขภาพ ต่อการรับรู้ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรค ความดันโลหิตสูง เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 30 คน ที่เลือกแบบเจาะจงตามคุณสมบัติ เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือ โปรแกรมความเชื่อด้าน สุขภาพต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและแบบวัดพฤติกรรมเพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งเครื่องมือแบบวัดความเชื่อมีค่าความเชื่อมั่น 0.78 และแบบวัดพฤติกรรมเพื่อป้องกันการเกิดโรค หลอดเลือดสมอง มีค่าความเชื่อมั่น 0.83 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย และสถิติ paired t-test ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 70.0 อายุเฉลี่ย 65.1 ปี (SD.= 11.47 ) สถานภาพสมรสคู่ ร้อยละ 43.33 อาชีพว่างงานร้อยละ 46.66 ระดับ การศึกษาประถมศึกษา ร้อยละ 86.66 ดัชนีมวลกาย อ้วนระดับที่ 1 ร้อยละ 40.00 ระยะเวลาการเจ็บ ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงอยู่ระหว่าง 5-10 ปี ร้อยละ 46.66 มีรายได้อยู่ระหว่าง 1,000 - 5,000 บาทต่อเดือน ร้อยละ 40 คะแนนเฉลี่ยการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง การรับรู้ความรุนแรงของ โรคหลอดเลือดสมอง การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองหลังการได้รับโปรแกรม และพฤติกรรมเพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 ส่วนคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ปัญหาและอุปสรรคในการป้องกันโรคหลอด เลือดสมอง หลังการได้รับโปรแกรม ไม่แตกต่างจากก่อนได้รับโปรแกรม สรุปการวิจัย โปรแกรมฯ สามารถสร้างการรับรู้ด้านสุขภาพได้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันโรคได้

เอกสารอ้างอิง

World Stroke Organization. Global Stroke Fact Sheet 2022. [Internet]. 2022 [cited 2025 May 11] Available from: https://www.emro.who.int/ health-topics/stroke-cerebrovascularaccident/index.html.

กรมควบคุมโรค. จำนวนและอัตราผู้ป่วย ปี 2565-2567. กรุงเทพฯ: กระทรวง สาธารณสุข. 2568.

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเป็ด. ฐานข้อมูลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง. 2567.

วุฒิชัย แป้นทอง และรัตนา สายยศ. ปัจจัย ที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือด สมองในผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดัน โลหิตสูงโรงพยาบาลศรีณรงค์. วารสารศูนย์ อนามัยที่ 9. 2567; 18(1), 196-207.

วิยะดา รัตนสุวรรณ และคณะ. การพัฒนา ศักยภาพของชุมชนในการป้องกันความเสี่ยง โรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุที่มีโรคความ ดันโลหิตสูง. วารสารวิจัยการพยาบาลและ สุขภาพ. 2564; 2(2), 111-24.

สุเทพ แก้วสีขาว. การศึกษาผลของการ พัฒนารูปแบบการควบคุมระดับความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงเพื่อ ป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ในตำบล บ้านเกิ้ง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุข จังหวัดมหาสารคาม. 2567; 8(16), 320-29.

ชื่นกมล สิทธิยอดยิ่ง. แบบแผนความเชื่อ ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม การดูแลตนเอง เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือด สมองของผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมความ ดันโลหิตได้ โรงพยาบาลนภาลัย จังหวัด สมุทรสงคราม. วารสารศาสตร์สุขภาพและ การศึกษา. 2565; 2(2), 46-60.

กรรณิการ์ เงินดี และคณะ. ประสิทธิผลของ โปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อ ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรค หลอดเลือดสมอง ของผู้ป่วยโรคความดัน โลหิตสูง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสาร สุขศึกษา. 2564; 44(2), 171-85.

Becker MH. The Health Belief Model and personal health behavior. Health Education Monographs. 1974; 2: 324-508.

https://www.rama.mahidol.ac.th/cardio_vascular_risk/thai_cv_risk_score/

รัตติยากร ถือวันและกิตติพงษ์ สอนล้อม. รูปแบบการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ในผู้สูงอายุ : การทบทวนอย่างเป็นระบบ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2567; 16(1), 139-59.

พัชนียา ชูแสงศร. พฤติกรรมการบริโภค อาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม Journal of Organizational Management Excellence. 2566; 1(1), 1-15.

ธันย์สิตา ยอดอ่อนและมุกดา หนุ่ยศรี. ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การบริโภคอาหารในผู้ป่วยโรคความดัน โลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้อำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท. วารสารวิจัยและพัฒนา ระบบสุขภาพ. 2563; 13(2), 388-99.

Carol R. O., Neha K., Spencer J., Ya Y., Vivien W., Timothy B. P., et al. Ultra-Processed Food Consumption and Hypertension Risk in the REGARDS Cohort. AHAIASA Journals Hypertension. 2024; 81(12), 2520- 28. doi: 0.1161/HYPERTENSIONAHA.123.22341. Epub 2024 Oct 17.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

27-08-2025

รูปแบบการอ้างอิง

1.
นามเหลา ญ, ภิญโย ป, ขันผง ณ, สีวันแก้ว ป, ประทุมวัน พ, นากุดนอก เ, มาเพชร ว. ประสิทธิผลของการใช้โปรแกรมความเชื่อด้านสุขภาพต่อการรับรู้ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารศอ.7 [อินเทอร์เน็ต]. 27 สิงหาคม 2025 [อ้างถึง 24 มกราคม 2026];17(2):164-76. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/johpc7/article/view/279850

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย