ผลของโปรแกรมสร้างความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของวัยรุ่น ต่อความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของวัยรุ่น ในการป้องกันปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อม ของนักเรียนมัธยมศึกษา ในจังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
เพศวิถีศึกษา, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ทักษะชีวิต, การตั้งครรภ์ไม่พร้อมบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของวัยรุ่น มีผลต่อความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิต ในการป้องกันปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมของนักเรียนมัธยมศึกษา ในจังหวัดขอนแก่น กลุ่มตัวอย่างจำนวน 2 กลุ่มๆละ 80 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสร้างความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของวัยรุ่น ประกอบด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ 5 ฐานและหลังการอบรมใน 8 สัปดาห์ได้ดำเนินการ สื่อสารผ่าน Line กลุ่มเรื่อง เพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิต 5 เรื่อง /สัปดาห์ ผ่านอินโฟกราฟิก รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน กำหนดนัยสำคัญทางสถิติระดับ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตสูงกว่าก่อนการทดลอง (กลุ่มทดลอง พบว่า ก่อนทดลอง ด้านเพศวิถีศึกษา 𝑥̄= 4.06, ทักษะชีวิต 𝑥̄=4.11 และ หลังการทดลอง ด้านเพศวิถีศึกษา 𝑥̄= 4.34, ทักษะชีวิต 𝑥̄= 4.27)และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ (หลังการทดลองในกลุ่มเปรียบเทียบ พบว่า ด้านเพศวิถีศึกษา 𝑥̄= 4.15, ทักษะชีวิต 𝑥̄=4.11) ส่วนความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษารายด้าน พบว่า กลุ่มทดลองค่าเฉลี่ยสูงสุดด้านการเข้าถึงข้อมูล และต่ำสุดด้านการซักถาม ส่วนทักษะชีวิต พบว่ากลุ่มทดลองสูงสุดคือทักษะการจัดการกับอารมณ์ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมสร้างความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตมีประสิทธิผลสามารถป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศและการตั้งครรภ์ไม่พร้อมได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. รายงานมาตรฐานจาก Health Data Center (HDC): การเฝ้าระวังอัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ10–14 ปี[อินเทอร์เน็ต].นนทบุรี:กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567ไตรมาส 2]. https://hdc.moph/center /public/standard-reportdetail/ 782a6749bd5608ecaf7ab67f0e3fabd.
สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.รายงานเฝ้าระวังการตั้งครรภ์แม่วัยรุ่น พ.ศ. 2564 .กรุงเทพมหานคร: กรมอนามัย; 2564.
ปิยนุช พันธ์ศิริ, และคณะ. การศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพและปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของวัยรุ่นและเยาวชนในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี. อุบลราชธานี: ศูนย์อนามัยที่ 10; 2565.
Nutbeam D. Health literacy and adolescents: a framework and agenda for future research. Health Educ Res. 2008;23(5).
ภมร ดรุณประกันชัย, ไกรรัตน์. ปัจจัยความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนจังหวัดบึงกาฬ. รายงานวิชาการ. บึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ; 2561.
ประพิณทิพย์ ปักกุนนัน. ความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของวัยรุ่นระดับมัธยมศึกษาในเขตสุขภาพที่ 7. ขอนแก่น: ศูนย์อนามัยที่ 7; 2565.
ชนิตา รุ่งวิทยาการ, มเหศักดิ์ ภูริวัฒน์ภากร, จันทร์ธรา สมตัว. ผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพผู้ให้คำปรึกษาทางเลือกสตรีที่ตั้งครรภ์ไม่พร้อม เขตสุขภาพที่ 7. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2568;17(3):89-90.
พีรพล ไชยชาติ. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่อพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นตอนต้น. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ.2019;37(4).
Bloom BS. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
เบญจพร เชาวนเกต. ผลของโปรแกรมการจัดการเรียนรู้เพศศึกษาเพื่อป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5–6 โรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี. Thai J Health Phys Educ Recreat. 2024;50(3):[107].
บุษกร กนแกม. ผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะชีวิตแบบมีส่วนร่วมต่อความรู้เรื่องเพศศึกษา ทักษะชีวิต และพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่นตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2561.
World Health Organization. Life skills education for children and adolescents in schools. Geneva: World Health Organization; 1997.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
