การพัฒนารูปแบบการประเมินเพื่อรับรองมาตรฐานการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน ฉบับ พ.ศ. 2563 ด้วยระบบพี่เลี้ยงและการเยี่ยมเสริมพลัง เขตสุขภาพที่ 7
คำสำคัญ:
รูปแบบการประเมิน, บริการสุขภาพวัยรุ่น, ระบบพี่เลี้ยง, การเยี่ยมเสริมพลัง, เขตสุขภาพที่ 7บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) เพื่อพัฒนารูปแบบการประเมินรับรองมาตรฐานการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชนให้เหมาะสมกับบริบทของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 7 ซึ่งประกอบด้วยจังหวัดขอนแก่น ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ และมหาสารคามการวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการประเมินรับรองมาตรฐานการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตร สำหรับวัยรุ่นและเยาวชนให้เหมาะสมกับบริบทของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 7 กระบวนการวิจัยแบ่งออกเป็น 4 ระยะประกอบด้วย การศึกษาปัญหา การออกแบบรูปแบบเบื้องต้น การทดลองใช้ การปรับปรุงรูปแบบ และการประเมินผล พบว่าการนำระบบพี่เลี้ยงและการเยี่ยมเสริมพลังมาใช้ช่วยเพิ่มความเข้าใจในเกณฑ์มาตรฐาน YFHS ลดความวิตกกังวลของบุคลากร สร้างการเรียนรู้เชิงระบบ และส่งเสริมให้หน่วยบริการสามารถประเมินตนเองและวางแผนพัฒนาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้โรงพยาบาลต้นแบบที่เข้าร่วมทดลองสามารถผ่านเกณฑ์มาตรฐาน YFHS ได้ครบถ้วน และได้รับความพึงพอใจจากผู้เกี่ยวข้องในระดับสูงผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่ารูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและประสิทธิภาพสูง เหมาะสมสำหรับขยายผลไปใช้ในพื้นที่เขตสุขภาพอื่นทั่วประเทศ และสามารถนำไปเป็นแนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาระบบการประเมินมาตรฐาน YFHS ในระดับประเทศ เพื่อสร้างระบบบริการสุขภาพวัยรุ่นที่มีคุณภาพและยั่งยืนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global standards for quality health-care services for adolescents: A guide to implement a standards-driven approach to improve the quality of health care services for adolescents. Geneva: WHO; 2018.
United Nations Population Fund Asia and the Pacific. Adolescent sexual and reproductive health in Asia and the Pacific: Policy and programme review. Bangkok: UNFPA APRO; 2021.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. มาตรฐานการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน (Youth-Friendly Health Services: YFHS) ฉบับบูรณาการ พ.ศ. 2563. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2563.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์พฤติกรรมสุขภาพวัยรุ่นและเยาวชนของประเทศไทย. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2563.
ศิริลักษณ์ ขณะฤกษ์, รัชนี ลักษิตำนนท์. ปัจจัยที่มีผลต่อการผ่านเกณฑ์มาตรฐานการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นในเขตสุขภาพที่ 7. วารสารการพยาบาลสาธารณสุข. 2565;36(2):78–92.
มเหศักดิ์ ภูริวัฒน์ภากร, แพรวทิพฑ์ สุธีรประเสริฐ, ธัญลักษณ์ วัฒน์ศิริธรรม. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพวัยรุ่นต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมเขตสุขภาพที่ 7. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2567: 16(2), 151-52.
ประกายดาว พรหมประพัฒน์. ผลของระบบพี่เลี้ยงและการเยี่ยมเสริมพลังต่อการพัฒนาคุณภาพบริการสุขภาพวัยรุ่นในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2564;30(4):654–66.
Kram KE. Mentoring at work: Developmental relationships in organizational life. Glenview, IL: Scott, Foresman and Company; 1985.
Gibson CH. A concept analysis of empowerment. J Adv Nurs. 1991;16(3):354–61.
พิมพ์ณชิณณิ ภวิงศ์กาจร. ผลของการเยี่ยมเสริมพลังต่อการพัฒนาคุณภาพการดำเนินงานด้านสุขภาพในหน่วยบริการปฐมภูมิ. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563;29(4):612–24.
Stewart D, Kruger LE. Mentoring and empowerment: Organizational development strategies. Thousand Oaks, CA: Sage Publications; 1996.
ศูนย์อนามัยที่ 5 กรมอนามัย. รายงานผลการพัฒนาคุณภาพบริการสุขภาพวัยรุ่นด้วยระบบพี่เลี้ยงแบบจับคู่. นครราชสีมา: ศูนย์อนามัยที่ 5; 2564.
Richey RC, Klein JD. Design and development research: Methods, strategies, and issues. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 2007.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
