การปฏิบัติการพยาบาลของอาจารย์ (Faculty Practice) ในสถานบริการสุขภาพ ด้านการพยาบาลแบบประคับประคอง: ผลลัพธ์ต่อผู้ป่วยระยะท้ายและการเรียนรู้ของอาจารย์พยาบาล

ผู้แต่ง

  • ศักดิ์ขรินทร์ นรสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • จรรยา ศรีมุงคุณ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สุรีย์พร พงษ์พยัคฆ์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

การพยาบาลแบบประคับประคอง, การปฏิบัติการพยาบาลของอาจารย์, การสะท้อนคิด, คุณภาพชีวิตผู้ป่วย, ระบบการดูแลต่อเนื่อง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดบทเรียนจากการดำเนินงานปฏิบัติการพยาบาลของอาจารย์ (Faculty Practice) ด้านการพยาบาลแบบประคับประคอง โดยสะท้อนผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการให้การดูแลผู้ป่วยระยะท้ายผ่านระบบบริการการพยาบาลแบบประคับประคอง ในหอผู้ป่วยพลังใจ โรงพยาบาลขอนแก่น ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการให้คำปรึกษา ประเมิน และบริหารแผนการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะคุกคามต่อชีวิตจากทุกหอผู้ป่วยในโรงพยาบาล ต่อเนื่องสู่การดูแลที่บ้านและในชุมชน กรณีศึกษาผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะสุดท้าย จำนวน 2 ราย นำมาใช้ในการสะท้อนผลการดูแลในมิติต่าง ๆ การดำเนินงานครอบคลุมการวางแผนการจำหน่าย การประเมินสภาพผู้ป่วยและครอบครัว การให้คำปรึกษาทางร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ การเยี่ยมบ้าน และการทำงานร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินผลลัพธ์ ได้แก่ WHOQOL-BREF, NRS และแบบสอบถามการปรับตัวของครอบครัว ผลการปฏิบัติงานพบว่า ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น อาการเจ็บปวดลดลง และครอบครัวสามารถดูแลผู้ป่วยต่อที่บ้านได้อย่างมั่นใจมากขึ้น การสะท้อนคิดของอาจารย์พยาบาลช่วยเสริมสร้างทักษะการใช้กระบวนการพยาบาล การสื่อสารเชิงบำบัด และความเข้าใจบริบททางวัฒนธรรมของผู้ป่วยอย่างลึกซึ้ง ผลการดำเนินงานดังกล่าวสามารถนำไปต่อยอดสู่การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ของนักศึกษาพยาบาล และขับเคลื่อนคุณภาพการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในระบบบริการสุขภาพแบบไร้รอยต่อ

เอกสารอ้างอิง

กิตติยาพี จันทร์ชม, ญาณี แสงสาย, บันเทิง พลสวัสดิ์. การเสริมสร้างพลังอำนาจในการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคองในครอบครัวและชุมชน: บทบาทสำคัญของพยาบาล. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2564;5(2):12-24.

เยาวเรศ ประภาษานนท์, อุดมวรรณ วันศรี. เตรียมตัวอย่างไรให้ตายดี. วารสารพยาบาลทหารบก. 2555;13(3):130-134.

ศิริพร บัวขาว. การดูแลแบบประคับประคองในผู้ป่วยที่มีภาวะหายใจล้มเหลวระยะท้าย. วารสารสุขภาพและการพยาบาล. 2564;37(1):1-10.

จริยา วิทยะศุภร. แนวคิด รูปแบบ และผลลัพธ์การปฏิบัติการพยาบาลของอาจารย์พยาบาล. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. 2564;23(2):1-10.

Ferrell BR, Malloy P, Virani R, Uman G. The End-of-Life Nursing Education Consortium (ELNEC) experience. J Palliat Med. 2016;19(8):800-806.

Reimer-Kirkham S, Sawatzky R, Roberts D, Cochrane M, Stajduhar K. 'Close to' a palliative approach: Nurses' and care aides' descriptions of caring for people with advancing chronic life-limiting conditions. J Clin Nurs. 2016;25(15–16):2189-2199.

Slobogian V, Vig C, Shirt L, Shuman C, Sondermann M, Vanderveen M, et al. How family physicians introduce palliative care to patients with chronic illnesses. Chronic Illn. 2024;20(1):135-144.

Park T, Hegadoren K, Workun B. Working at the intersection of palliative end-of-life and mental health care: Provider perspectives. J Palliat Care. 2022;37(2):183-189.

กัมพล อินทรทะกูล, อาวีวรรณ วิทยาธิกรณศักดิ์, ปฐมาภรณ์ อาษานอก, ชุรีภรณ์ สีลกันตสูติ, สุรีพร ธนศิลป์. การดูแลแบบประคับประคองที่บ้านของผู้ดูแล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี. 2567;16(1):122-135.

ศักดิ์ขรินทร์ นรสาร, วิไลวรรณ วัฒนานนท์. พยาบาลผู้จัดการรายกรณี: บทบาทการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพาในชุมชน. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2560;40(2):1-10.

วิไลวรรณ วัฒนานนท์, ศักดิ์ขรินทร์ นรสาร, วัชรี อมรโรจน์วรวุฒิ. การสร้างเครือข่ายวิชาการสมาคมศิษย์เก่าวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข. 2566;2(1):52-65.

ชนุกร แก้วมณี, พนัชญา ขันติจิตร, ลักขนา ชอบเสียง. การตายดีตามการรับรู้ของนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2566;41(3):1-10.

วโรดม เสมอเชื้อ, วรวรรณ โม่งจันทร์, ปรารถนา ลังการ์พินธุ์. Good Death:

The Nurses’ Roles. วารสารพยาบาลภาคเหนือ. 2559;22(1):1-9.

ศศธร ธนะภพ, รพีพรี ขวัญเชื้อ. การดูแลแบบประคับประคองในระบบสุขภาพระดับอำเภอ. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2558;33(2):1-10.

วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ. บทบาทพยาบาลในการดูแลแบบประคับประคอง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ. 2557;30(1):101-110.

วัชรี อมรโรจน์วรวุฒิ, ศักดิ์ขรินทร์ นรสาร. บทบาทผู้นำพยาบาลยุคใหม่ในการขับเคลื่อนองค์กรวิชาชีพไม่แสวงหาผลกำไรผ่านเครือข่ายวิชาการและนวัตกรรม. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2568;17(2):1-12.

Cleary AS. Graduating nurses' knowledge of palliative and end-of-life care. Int J Palliat Nurs. 2020;26(1):5-12.

ขวัญตา ภูริวิทยาธีระ, ปนิดา พุ่มพุทธ. การพัฒนาความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติการพยาบาลผู้ที่เป็นโรคจิตเภทในชุมชน. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์. 2567;14(1):160-170.

Gibbs G. Learning by Doing: A Guide to Teaching and Learning Methods. Oxford: Oxford Polytechnic; 1988.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

22-12-2025

รูปแบบการอ้างอิง

1.
นรสาร ศ, ศรีมุงคุณ จ, พงษ์พยัคฆ์ ส. การปฏิบัติการพยาบาลของอาจารย์ (Faculty Practice) ในสถานบริการสุขภาพ ด้านการพยาบาลแบบประคับประคอง: ผลลัพธ์ต่อผู้ป่วยระยะท้ายและการเรียนรู้ของอาจารย์พยาบาล. วารสารศอ.7 [อินเทอร์เน็ต]. 22 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 14 มกราคม 2026];17(3):1-14. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/johpc7/article/view/281298

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ/ทั่วไป