รูปแบบนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขในการส่งเสริมการคุมกำเนิดในวัยรุ่นด้วยการอบรมเชิงปฏิบัติการเทคโนโลยีการวางแผนครอบครัวและการดูแลสุขภาพอนามัยสตรี ในเขตสุขภาพที่ 7
คำสำคัญ:
การพัฒนารูปแบบการอบรมเชิงปฏิบัติ, เทคโนโลยีการวางแผนครอบครัว, การดูแลสุขภาพอนามัยสตรี, การรับรู้สมรรถนะแห่งตนบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนาแบบผสมผสานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการอบรมเชิงปฏิบัติการเทคโนโลยีการวางแผนครอบครัวและการดูแลสุขภาพอนามัยสตรีและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบเพื่อส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของบุคลากรสาธารณสุขในเขตสุขภาพที่ 7 กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรสาธารณสุขในเขตสุขภาพที่ 7 จำนวน 92 คน ประกอบด้วยแพทย์ พยาบาลและนักวิชาการสาธารณสุข เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบความรู้ก่อน-หลังอบรม (Pre-Post test) ซึ่งเป็นแบบทดสอบปรนัย (MCQ) 4 ตัวเลือก จำนวน 30 ข้อ ครอบคลุมเนื้อหา 3 ด้าน คือ เทคโนโลยีคุมกำเนิด, การให้คำปรึกษาวัยรุ่นและการใช้สื่อดิจิทัล (ผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 0.95 ค่าความยากง่าย (p) อยู่ระหว่าง 0.28-0.79 และค่าอำนาจจำแนก (r) อยู่ระหว่าง 0.22-0.81), แบบประเมินการรับรู้สมรรถนะแห่งตน, แบบประเมินความพึงพอใจและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติ Paired t-test และข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่ารูปแบบนวัตกรรมมีประสิทธิผลสูงในการเสริมสร้างศักยภาพบุคลากร โดยคะแนนความรู้หลังอบรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ผลต่างเฉลี่ย +2.76 คะแนน, p < 0.001) และคะแนนการรับรู้สมรรถนะแห่งตนเพิ่มขึ้นทุกมิติ (คะแนนรวมเพิ่มขึ้น +1.24 คะแนน, p < 0.001) นอกจากนี้ บุคลากรร้อยละ 83.3 มีการให้คำปรึกษาวัยรุ่นอย่างน้อย 1 ครั้งหลังอบรม และร้อยละ 73.3 นำสื่อดิจิทัลไปใช้ในงานจริง หน่วยบริการที่เข้าร่วมร้อยละ 90 มีการยอมรับและนำรูปแบบไปประยุกต์ใช้ ความพึงพอใจของบุคลากรอยู่ในระดับ "สูงมาก" (M = 4.58 ± 0.49) สรุปได้ว่ารูปแบบการอบรมเชิงปฏิบัติการที่พัฒนาขึ้นสามารถตอบสนองต่อความต้องการของบุคลากรสาธารณสุขได้อย่างมีประสิทธิผล
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Adolescent pregnancy. Geneva: WHO; 2022.
มเหศักดิ์ ภูริวัฒน์ภากร, แพรวทิพฑ์ สุธีรประเสริฐ, ธัญลักษณ์ วัฒน์ศิริธรรม. ผลของโปรแกรมการพัฒนา ความรอบรู้ด้านสุขภาพวัยรุ่นต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมเขตสุขภาพที่ 7. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2567: 16(2), 151-52.
United Nations Population Fund. State of world population 2021: My body is my own – Claiming the right to autonomy and self-determination. New York: UNFPA; 2021.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นประเทศไทย ปี 2568. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2569.
Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman; 1997.
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):259–67.
Freeman S, Eddy SL, McDonough M, Smith MK, Okoroafor N, Jordt H, et al. Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proc Natl Acad Sci U S A. 2014;111(23):8410-5.
Michie S, van Stralen MM, West R. The behaviour change wheel: a new method for characterising and designing behaviour change interventions. Implement Sci. 2011;6:42.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
