การตัดสินใจทางการพยาบาล: แนวคิดทฤษฎี รูปแบบและการนำไปประยุกต์ใช้
คำสำคัญ:
การตัดสินใจทางการพยาบาล , การบริหารการพยาบาล , คุณภาพการบริการบทคัดย่อ
การตัดสินใจทางการพยาบาลเป็นกระบวนการสำคัญที่มีผลต่อคุณภาพการดูแลสุขภาพ และผลลัพธ์ของผู้ป่วย ในปัจจุบันพยาบาลต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ซับซ้อนและต้องเลือกแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมที่สุด โดยอาศัยหลักฐานเชิงประจักษ์ ความรู้ทางวิชาชีพ และการพิจารณาทางจริยธรรม บทความนี้มุ่งเน้นการศึกษาความหมาย รูปแบบ และทฤษฎีเกี่ยวกับการตัดสินใจทางการพยาบาล รวมถึงตัวอย่างการประยุกต์ใช้กระบวนการตัดสินใจของ Robbins and Coulter ซึ่งประกอบด้วย 8 ขั้นตอน ได้แก่ การระบุปัญหา กำหนดเกณฑ์การตัดสินใจ การถ่วงน้ำหนักของเกณฑ์ พัฒนาทางเลือก วิเคราะห์ทางเลือก เลือกแนวทางที่ดีที่สุด นำไปปฏิบัติ และประเมินผลลัพธ์ การประยุกต์ใช้แนวคิดนี้จะช่วยให้พยาบาลสามารถตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผล ลดความเสี่ยง และเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการพยาบาล นอกจากนี้ บทความยังกล่าวถึงแนวทางการใช้เทคโนโลยีสนับสนุนการตัดสินใจ และการพัฒนาแนวปฏิบัติที่เหมาะสมเพื่อส่งเสริมการดูแลผู ้ป่วยที่มีคุณภาพการตัดสินใจทางการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยของผู้ป่าวยและ ลดข้อผิดพลาดและพัฒนาการบริหารจัดการทางการพยาบาลให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
Robbins SP, Coulter M. Management. 14th ed. Pearson; 2016.
World Health Organization. Patient Safety. [Internet]. 2021 [cited 2025 Apr 21]. Available from: https://www.who. int/news-room/fact-sheets/detail/patient-safety
Benner P. From Novice to Expert: Excellence and Power in Clinical Nursing Practice. 2nd ed. Pearson Education; 2020.
Tanner C. Thinking like a nurse: A research-based model of clinical judgment in nursing. J Nurs Educ. 2006; 45(6): 204-11.
ปราณี จุลกศิลป์, ทัศนีย์ นะแส, ประภาพร ชูกำเนิด. การตัดสินใจเชิงจริยธรรมของพยาบาลผู้จัดการรายกรณีโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลทั่วไปในภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์. 2564; 41(3): 24-34.
อัจฉรา คำปาน. หลักฐานเชิงประจักษ์ทางการพยาบาล: ค้นหา วิเคราะห์ และนำไปใช้อย่างไร. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุข ภาคใต้. 2564; 8(2): 315-28.
อรทัย วลีวงศ์, และคณะ. ผลของการเรียนโดยใช้กรณีศึกษาเป็นฐานต่อความสามารถในการตัดสินใจทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2564; 8(2): 246-57.
McCormick KA, Saba VK. Essentials of nursing informatics. 7th ed. New York: McGraw-Hill; 2021.
Facione PA. Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. 2020 update. Insight Assessment; 2020.
Kosicka B, Ksykiewicz-Dorota A, Kulczycka K, Stychno E, Piasecka K, Drop B. Decision making models in various fields of nursing. Pol J Public Health. 2019; 129(3): 87-94. doi:10.2478/pjph-2019-0021.
อรรถกร รุ่งแสง. คู่มือการปฏิบัติงาน เรื่องการใช้งานระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารและการตัดสินใจ [อินเทอร์เน็ต]. สงขลา: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 13 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://nur.tsu.ac.th/upload/menu/doc_20240927_162940.pdf
Manias E, Aitken R, Dunning T. Decision-making models used by ‘graduate nurses’ managing patients’ medications. J Adv Nurs. 2004; 47(3): 270-8.
Tiffen J, Corbridge SJ, Slimmer L. Enhancing clinical decision making: Development of a contiguous definition and conceptual framework. J Prof Nurs. 2014; 30(5): 399-405.
Lauri S, Salanterä S. Developing an instrument to measure and describe clinical decision making in different nursing fields. J Prof Nurs. 2002; 18(2): 93-100.
Hunter S, Considine J, Manias E. The influence of intensive care unit culture and environment on nurse decision-makingwhen managing vasoactive medications: A qualitative exploratory study. J Clin Nurs. 2023; 32(13-14): 4081-91.
Hammond KR. Human judgment and social policy: Irreducible uncertainty, inevitable error, unavoidable injustice. Oxford University Press; 1996.
Marquis BL, Huston CJ. Leadership Roles and Management Functions in Nursing: Theory and Application. 10th ed. Lippincott Williams & Wilkins; 2021.
Calnan MW, Rowe R. Researching trust relations in health care: conceptual and methodological challenges—an introduction. J Health Organ Manag. 2006; 20(5): 349-58. doi:10.1108/14777260610701759.
อรอนงค์ แก้วคำแสน, วราภรณ์ สัตยวงศ์, จุฑามาศ รัตนอัมภา. ผลของการจัดการเรียนรู ้โดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริงต่อความสามารถในการแก้ปัญหาและความมั่นใจในตนเองในการปฏิบัติการพยาบาลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2564; 32(1): 85-98.
Bucknall T, Hitch D. Nurses’ decisionmaking in acute care: Application of a revised cognitive continuum theory. J Adv Nurs. 2021; 77(6): 2864-74.
Scott SD, Rotter T, Flynn R, Brooks HM, Plesuk T, Bannar-Martin KH, et al. Systematic review of the use of theory in clinical decision support systems research. Implement Sci. 2020; 15(1): 1-26.
Yoder-Wise PS. Leading and managing in nursing. 7th ed. Elsevier Health Sciences; 2019.
Shang J, Friese CR, Wu E, Aiken LH. Nursing practice environment and outcomes for oncology nursing. Health Serv Res. 2021; 56(4): 623-32.
Sutton RT, Pincock D, Baumgart DC, Sadowski DC, Fedorak RN, Kroeker KI. An overview of clinical decision support systems: benefits, risks, and strategies for success. NPJ Digit Med. 2020; 3(1): 17.
Asan O, Bayrak AE, Choudhury A. Artificial intelligence and human trust in healthcare: Focus on clinicians. J Med Internet Res. 2020; 22(6): e15154.
Jirawatkul A, Nanthamongkolchai S, Klunklin A. Development of a nursing decision support system for pressure injury prevention in Thai hospitals. Pac Rim Int J Nurs Res. 2021; 25(3): 432-46.
Rowley B, Baldwin KM, McNellis M, Corbitt N, Douglas S, LeClair M. An integrative review: Decision support tools for early sepsis recognition in adult patients. Comput Inform Nurs. 2020; 38(12): 638-48.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
