การพัฒนาระบบงานการจัดการความปวดของหน่วยระงับปวดแบบเฉียบพลัน โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อุบลราชธานี The Development of Pain Management System for Acute Pain Service in Sunpasitthiprasong Hospital Ubon Ratchathani

Abstract

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการพยาบาลการจัดการความปวดของหน่วยระงับปวดเฉียบพลันในผู้ป่วยหลังผ่าตัดและศึกษาผลลัพธ์ของการนำระบบที่พัฒนาแล้วมาใช้ในการพยาบาลการจัดการความปวดหลังผ่าตัด ของหน่วยระงับปวดแบบเฉียบพลัน กลุ่มงานวิสัญญี โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อุบลราชธานี ผู้ร่วมวิจัยประกอบด้วย ผู้ป่วยหลังผ่าตัดที่ได้รับบริการจากหน่วยระงับปวดแบบเฉียบพลัน จำนวน 670 ราย วิสัญญีพยาบาล  60 ราย รวบรวมข้อมูลโดยการสังเกต สัมภาษณ์ สนทนากลุ่ม และใช้แบบสอบถาม ระหว่างเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 ถึง มีนาคม พ.ศ. 2561 ออกแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการของ Kemmis & McTaggart มี 4 ขั้นตอนคือ 1) วิเคราะห์สถานการณ์ปัญหา จากการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลมาสะท้อนและระดมสมองในคณะกรรมการพัฒนางานพยาบาลจัดการความปวดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดในหน่วยระงับปวด เพื่อวางแผนพัฒนา 2) ลงมือปฏิบัติตามแผน โดยจัดตั้งทีมวิสัญญีพยาบาลระงับปวด รูปแบบการจัดการรายกรณี ร่วมกันพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลการจัดการความปวดแบบเฉียบพลัน และแนวปฏิบัติพยาบาลการระงับปวดแบบ Patient-Controlled Analgesia  (PCA) 3) สังเกตการปฏิบัติตามแผน ได้แก่ การปฏิบัติตามบทบาทของวิสัญญีพยาบาลผู้จัดการรายกรณีและทีมวิสัญญีพยาบาลหน่วยระงับปวด การส่งต่อการดูแลต่อเนื่อง 4) สะท้อนผลการปฏิบัติ ติดตามประเมินผล นำข้อมูลมาพิจารณาร่วมกัน การวิเคราะห์ข้อมูล ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา

                ผลการศึกษาพบว่า ระบบการพยาบาลการจัดการความปวดหลังผ่าตัด ของหน่วยระงับปวดแบบเฉียบพลัน (APS) ประกอบด้วย 1) ทีมวิสัญญีพยาบาลหน่วยระงับปวดแบบเฉียบพลัน ทีมพยาบาลผู้จัดการรายกรณี ทีมวิสัญญีแพทย์              2) เครื่องมือที่ใช้ในการจัดการความปวดหลังผ่าตัด ได้แก่ ประเมินความปวด แนวแนวปฏิบัติการพยาบาลการจัดการความปวดก่อน ระหว่างและหลังผ่าตัด และแนวปฏิบัติพยาบาลการระงับปวดแบบ PCA 3) ระบบการติดตามดูแลต่อเนื่องหลังผ่าตัดที่หอผู้ป่วยในรายที่ได้รับการระงับปวดแบบ PCA  ผลของการพัฒนาระบบทำให้ผู้ป่วยหลังผ่าตัดที่ได้รับการระงับปวดแบบ PCA มีคะแนนความปวดหลังการผ่าตัดลดลง โดยคะแนนความปวดขณะพัก ≤ 3 คะแนน เพิ่มขึ้นจากเดิม ร้อยละ 60.74 เป็นร้อยละ 86.70  และคะแนนความปวดขณะขยับเคลื่อนไหว ≤ 5 เพิ่มขึ้นจากเดิม ร้อยละ 77.46 เป็นร้อยละ 83.50 ความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อหน่วยงานระงับปวดแบบเฉียบพลันอยู่ในระดับมากร้อยละ 90 วิสัญญีพยาบาลปฏิบัติตามแนวปฏิบัติอยู่ในระดับดี (  = 2.0)   ความพึงพอของวิสัญญีพยาบาลต่อแนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นอยู่ในระดับสูง (  = 4.17) วิสัญญีพยาบาลและพยาบาลประจำหอผู้ป่วยมีความรู้เกี่ยวกับการใช้เครื่อง PCA และการพยาบาลผู้ป่วยที่ใช้เครื่อง PCA เพิ่มขึ้นจากก่อนพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.00)

                ดังนั้นการพัฒนาระบบการพยาบาลการจัดการความปวดของหน่วยระงับปวดเฉียบพลันในผู้ป่วยหลังผ่าตัด จึงเป็นแนวทางสำหรับพยาบาลในการจัดการความปวดหลังผ่าตัดได้