ปัจจัยทำนายอาการวิตกกังวลและซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

บทคัดย่อ

การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายอาการวิตกกังวลและอาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จำนวน 97 คน ที่มารับบริการคลินิกพิเศษ  โรงพยาบาลบรบือ  จังหวัดมหาสารคาม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินการรับรู้ภาวะสุขภาพ แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคมแบบวัดความรู้สึกเครียด แบบวัดความรู้สึกว้าเหว่ และแบบวัดอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า มีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.75, 0.93, 0.75,0.76 และ 0.66 (สำหรับอาการวิตกกังวล) และ 0.67 (สำหรับอาการซึมเศร้า) ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสถิติการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่สามารถร่วมกันทำนายอาการวิตกกังวลได้ ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคม  การรับรู้ภาวะสุขภาพ และความรู้สึกเครียด  โดยทั้งสามตัวแปรสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของอาการวิตกกังวลในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ร้อยละ 25 ส่วนปัจจัยที่ทำนายอาการซึมเศร้าได้ ได้แก่ ความรู้สึกว้าเหว่และการสนับสนุนทางสังคม ตัวแปรทั้งสองนี้สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของอาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ร้อยละ 22  ดังนั้นการประเมินสุขภาพจิตอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต และการสร้างเครือข่ายสนับสนุนทางสังคม ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการดูแลผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ซึ่งจะช่วยลดอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า