(บทความวิจัย) การกำหนดช่วงอ้างอิงของการทดสอบ Dihydrorhodamine 123 โดยใช้เครื่อง BD FACSLyric ในประชากรไทย สำหรับการวินิจฉัยโรค Chronic Granulomatous Disease

ณิชกานต์  นาคประดิษฐ์; วุฒิไกร  คงแสนคำ; จารุภา  สูงสถิตานนท์

ผู้แต่ง

ณิชกานต์ นาคประดิษฐ์ ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร
วุฒิไกร คงแสนคำ ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร
จารุภา สูงสถิตานนท์ ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

คำสำคัญ:

ไดไฮโดรโรดามีน 123, Chronic granulomatous disease, DHR assay

บทคัดย่อ

โรค chronic granulomatous disease (CGD) เป็นความบกพร่องทางภูมิคุ้มกันแต่กำเนิดที่เกิดจากความผิดปกติของเอนไซม์ NADPH oxidase ส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถสร้างสารอนุมูลอิสระในช่วง oxidative burst ซึ่งกลไกนี้มีความจำเป็นอย่างยิ่งในการกำจัดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ทำให้มีการติดเชื้อซ้ำและเกิดแกรนูโลมา (granuloma) ในหลายอวัยวะของร่างกาย การทดสอบมาตรฐานที่ช่วยในการวินิจฉัยโรค CGD คือ ไดไฮโดรโรดามีน 123 (dihydrorhodamine 123; DHR assay) ด้วยเทคนิคโฟลไซโตเมทรีซึ่งเป็นวิธีที่รวดเร็ว ง่ายและมีความไวสูง การทดสอบนี้ให้บริการโดยห้องปฏิบัติการทางด้านเซลล์และอณูชีววิทยา ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลมานานกว่า 10 ปี แต่ไม่เคยมีรายงานถึงค่าอ้างอิงในกลุ่มประชากรไทย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดช่วงอ้างอิงของการทดสอบ DHR assay ด้วยเครื่อง BD FACSLyric สำหรับใช้เป็นแนวทางในการแปลผลทางห้องปฏิบัติการ โดยรวบรวมผลการตรวจวิเคราะห์จากตัวอย่างคนปกติ จำนวน 285 ราย ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2566 ผลการศึกษาพบว่า ช่วงอ้างอิง (2.5^th-97.5^th percentiles) ของค่า stimulation index (SI) อยู่ในช่วง 105-304 ค่ามัธยฐานของความเข้มการเรืองแสง (median fluorescence intensity; MFI) ของตัวอย่าง unstimulated อยู่ในช่วง 12-39 และของตัวอย่าง PMA-stimulated อยู่ในช่วง 2,631-6,664 โดยกำหนดค่า SI เท่ากับ 105 ซึ่งเป็นค่าที่ตำแหน่ง 2.5^th percentile เป็นค่า cut-off สำหรับการแปลผล เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มผู้ป่วย พบว่าการทดสอบ DHR assay มีความไว 100% และความจำเพาะ 97.5% นอกจากนี้ยังพบรูปแบบความผิดปกติของผลการทดสอบในผู้ป่วยซึ่งช่วยสนับสนุนการวินิจฉัยโรค CGD ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประวัติผู้แต่ง

วุฒิไกร คงแสนคำ, ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

-

จารุภา สูงสถิตานนท์, ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

-

เอกสารอ้างอิง

Saleem N, Ahmed TA, Bashir M. Chronic granulomatous disease. JPMA 2016; 66: 97-100.

Lemaigre C, Suarez F, Martellosio JP, et al. Late Onset of Chronic Granulomatous Disease Revealed by Paecilomyces lilacinus Cutaneous Infection. JCI 2022; 42: 60-3. https://doi.org/10.1007/s10875-021-01140-1.

Arnold DE, Heimall JR. A Review of Chronic Granulomatous Disease. Adv Ther 2017; 34: 2543-57. https://doi.org/10.1007/s12325-017-0636-2.

Kutluğ Ş, Şensoy G, Birinci A, et al. Seven chronic granulomatous disease cases in a single-center experience and a review of the literature. Asian Pac J Allergy Immunol 2018; 36: 35-41. https://doi.org/10.12932/ap0859.

Winkelstein JA, Marino MC, Johnston RB, et al. Chronic granulomatous disease. Report on a na-tional registry of 368 patients. Medicine 2000; 79: 155-69. https://doi.org/10.1097/00005792-200005000-00003.

Benjasupattananan P, Simasathein T, Vichyanond P, et al. Clinical characteristics and outcomes of primary immunodeficiencies in Thai children: an 18-year experience from a tertiary care center. J Clin Immunol 2009; 29: 357-64. https://doi.org/10.1007/s10875-008-9273-5.

Wu J, Zhong W, Yin Y, et al. Primary immunodeficiency disease: a retrospective study of 112 Chinese children in a single tertiary care center. BMC Pediatr 2019; 19: 410. https://doi.org/10.1186/s12887-019-1729-7.

Chinnabhandar V, Yadav SP, Kaul D, et al. Primary immunodeficiency disorders in the developing world: data from a hospital-based registry in India. Pediatr Hematol Oncol 2014; 31: 207-11. https://doi.org/10.3109/08880018.2013.805346.

Lougaris V, Pession A, Baronio M, et al. The Italian Registry for Primary Immunodeficiencies (Italian Primary Immunodeficiency Network; IPINet): Twenty years of experience (1999-2019). J Clin Immunol 2020; 40: 1026-37. https://doi.org/10.1007/s10875-020-00844-0.

Chiriaco M, Salfa I, Ursu GM, et al. Immunological aspects of X-Linked chronic granulomatous dis-ease female carriers. Antioxidants (Basel, Switzerland) 2021; 10. https://doi.org/10.3390/antiox10060891.

Yu JE, Azar AE, Chong HJ, et al. Considerations in the diagnosis of chronic granulomatous disease. J Pediatric Infec Dis Soc 2018; 7 (suppl 1): S6-S11. https://doi.org/10.1093/jpids/piy007.

Sanabria D, Giménez V, Martínez de Cuéllar C, et al. Chronic granulomatous disease. Diagnosis by the dihydrorhodamine assay. Revista Chilena de Pediatria 2020; 91: 19-26. https://doi.org/10.32641/rchped.v91i1.986.

Yusof N, Yasin NM, Yousuf R, et al. Comparison of neutrophil respiratory oxidative burst activity between flow cytometry using dihydrorhodamine (DHR) 123 and conventional nitroblue tetrazolium test (NBT). Bangladesh J Med Sci 2022; 21: 626-33. https://doi.org/10.3329/bjms.v21i3.59577.

Lutzkanin K, McKeone DJ, Greiner R, et al. A novel mutation in chronic granulomatous disease: treating the family, not just the patient. Front Pediatr 2019; Vo 7 - 2019. https://doi.org/10.3389/fped.2019.00107.

Quach A, Glowik S, Putty T, et al. Delayed Blood Processing Leads to Rapid Deterioration in the Measurement of the Neutrophil Respiratory Burst by the Dihydrorhodamine-123 Reduction Assay. Cytometry Part B, Clinical cytometry 2019; 96: 389-96. https://doi.org/10.1002/cyto.b.21767.

Vowells SJ, Sekhsaria S, Malech HL, et al. Flow cytometric analysis of the granulocyte respiratory burst: a comparison study of fluorescent probes. J Immunol Methods 1995; 178: 8997. https://doi.org/10.1016/0022-1759(94)00247-t.

Jirapongsananuruk O, Malech HL, Kuhns DB, et al. Diagnostic paradigm for evaluation of male pa-tients with chronic granulomatous disease, based on the dihydrorhodamine 123 assay. J Allergy Clin Immunol 2003; 111: 374-9. https://doi.org/10.1067/mai.2003.58.

Spinner MA, Sanchez LA, Hsu AP, et al. GATA2 deficiency: a protean disorder of hematopoiesis, lymphatics, and immunity. Blood 2014; 123: 809-21. https://doi.org/ 10.1182/blood-2013-07-515528.

Freitas M, Porto G, Lima JL, Fernandes E. Isolation and activation of human neutrophils in vitro. The importance of the anticoagulant used during blood collection. Clin Biochem 2008; 41: 570-5. https://doi.org/10.1016/j.clinbiochem.2007.12.021.

Prince HE, Lapé-Nixon M. Influence of specimen age and anticoagulant on flow cytometric evalua-tion of granulocyte oxidative burst generation. J Immunol Methods 1995; 188: 129-38. https://doi.org/10.1016/0022-1759(95)00210-3.