ความชุกและปัจจัยทางคลินิกที่สัมพันธ์กับภาวะน้ำตาลในเลือดสูงในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวีไทย

บทคัดย่อ

ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัส ที่อาจนำไปสู่โรคร้ายแรงหลายโรค โดยเฉพาะโรคเบาหวาน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเกี่ยวกับความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะนี้ในผู้ติดเชื้อเอชไอวีในประเทศไทยยังมีจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความชุกและปัจจัยทางคลินิกที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูงในผู้ติดเชื้อเอชไอวีในประเทศไทย โดยเป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางในผู้ป่วยจำนวน 236 ราย ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลสมุทรสาคร ระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2564 ถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2564 โดยรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนและข้อมูลทางห้องปฏิบัติการ นำมาวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบ Chi-square และการวิเคราะห์สถิติถดถอยลอจิสติก พบว่ามีความชุกของภาวะน้ำตาลในเลือดสูงตามเกณฑ์เบาหวาน (ค่าน้ำตาลในเลือด ≥ 126 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร) และก่อนเบาหวาน (ค่าน้ำตาลในเลือด ≥ 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร) เท่ากับร้อยละ 10.6 และ 50.8 ตามลำดับ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับน้ำตาลในเลือดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ชนิดยาต้านไวรัสเอชไอวี ระดับเซลล์ CD4⁺ และระดับไตรกลีเซอไรด์ ขณะที่กลุ่มอายุ 41-50 ปี และมากกว่า 50 ปี มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูงที่กำหนดโดยเกณฑ์ก่อนเบาหวาน ส่วนการเป็นเพศหญิงเป็นปัจจัยป้องกันของภาวะดังกล่าวอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษานี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการคัดกรองและเฝ้าระวังระดับน้ำตาลในเลือดผู้ติดเชื้อเอชไอวี โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง เช่น เพศชายและผู้มีอายุเกิน 40 ปี เพื่อให้สามารถวางแผนการดูแลรักษาได้อย่างเหมาะสมภายใต้ระบบการรักษาด้วยยาต้านไวรัส