การพัฒนาระบบการให้บริการเจาะเลือด เก็บตัวอย่าง และการนำส่งตัวอย่าง สำหรับหน่วยบริการนอกโรงพยาบาล เครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว

บทคัดย่อ

กระทรวงสาธารณสุขจัดให้มีการขึ้นทะเบียนหน่วยบริการเจาะเลือดเก็บตัวอย่างนอกโรงพยาบาล สนับสนุนโครงการลดความแออัดในโรงพยาบาล และเพื่อให้ได้สิ่งตัวอย่างที่มีคุณภาพตามมาตรฐาน การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการให้บริการเจาะเลือด เก็บตัวอย่างและการนำส่งตัวอย่าง และเพื่อศึกษาประสิทธิผลการเจาะเลือด เก็บตัวอย่าง และการนำส่งตัวอย่าง สำหรับหน่วยบริการนอกโรงพยาบาล เครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) ประยุกต์ร่วมกับการเรียนการสอนเชิงระบบตามแนวคิด “ADDIE Model” ในบุคลากรทีมสหวิชาชีพ จำนวน 60 คน การให้ความรู้และอบรมเชิงปฏิบัติการในกระบวนการวิจัย 5 ขั้นตอน ดังนี้ 1) การวิเคราะห์บริบทและสภาพปัญหา 2) การออกแบบสร้างและพัฒนากระบวนการพัฒนาคุณภาพ 3) การพัฒนา 4) การนำไปใช้ 5) การประเมินผลด้านกระบวนการและผลลัพธ์ รวบรวมข้อมูลโดยแบบสอบถามและแบบประเมินผลการปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ ผลการศึกษาวิจัยหลังจากให้ความรู้วิธีเจาะเลือด วิธีการเก็บตัวอย่าง ฝึกปฏิบัติเก็บสิ่งตัวอย่าง และพัฒนารูปแบบตามมาตรฐานหน่วยบริการเก็บตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการนอกโรงพยาบาล พบว่าทีมสหวิชาชีพ มีคะแนนเฉลี่ยความรู้และปฏิบัติการเก็บสิ่งส่งตรวจ หลังพัฒนาสูงกว่าก่อนพัฒนา เท่ากับ 3.27 คะแนน (SD = 3.03) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) อัตราการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ 0% (เป้าหมาย ≤1%) ผ่านเกณฑ์ชี้วัด และอัตราความถูกต้องในการส่งตัวอย่าง 100% (เป้าหมาย 100%) ผ่านเกณฑ์ชี้วัด ประสิทธิผลรูปแบบการเจาะเลือด เก็บตัวอย่าง และการนำส่งตัวอย่าง สำหรับหน่วยบริการนอกโรงพยาบาล ลดระยะเวลารอคอยได้ 2 ชั่วโมง ส่งผลต่อความพึงพอใจของผู้รับบริการมากที่สุด 95% (เป้าหมาย ≥85%) ผ่านเกณฑ์ชี้วัด หน่วยบริการนอกโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์ทั้ง 15 แห่ง รูปแบบการพัฒนาอบรมเชิงปฏิบัติการตามแนวคิด “ADDIE Model” นี้สามารถเป็นแบบอย่างในการพัฒนางานอื่นต่อไป