ระดับน้ำตาล ไขมันในเลือด และดัชนีบ่งชี้ภาวะดื้ออินซูลินที่ไม่ได้มาจากค่าอินซูลินในคนไทย ที่ไม่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชนเทศบาลนครรังสิต จังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

การคาดการณ์ความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ถือเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการตรวจพบและการป้องกันโรคในระยะเริ่มต้น ดัชนีบ่งชี้ภาวะดื้ออินซูลินที่ไม่ได้มาจากค่าอินซูลินเป็นเครื่องมือง่าย ๆ ที่สามารถช่วยประเมินการดื้อต่ออินซูลิน และคาดการณ์ความเสี่ยงของโรค NCDs การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด รวมถึงค่าดัชนีบ่งชี้ภาวะดื้ออินซูลินที่ไม่ได้มาจากค่าอินซูลิน ในคนไทยที่ไม่เป็นโรค NCDs โดยใช้ข้อมูลสุขภาพจากการตรวจสุขภาพประจำปี 2562 (n = 320) เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางย้อนหลังจากการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากคนไทยที่ไม่เป็นโรค NCDs จำนวน 320 ราย ในชุมชนเทศบาลนครรังสิต จังหวัดปทุมธานี โดยศึกษาดัชนีบ่งชี้ภาวะดื้ออินซูลินที่ไม่ได้มาจากค่าอินซูลิน 4 ชนิด ได้แก่ metabolic score for insulin resistance (METS-IR) ดัชนีไตรกลีเซอไรด์และกลูโคส (TyG) ดัชนีไตรกลีเซอไรด์และกลูโคสและดัชนีมวลกาย (TyG-BMI) และอัตราส่วนไตรกลีเซอไรด์ต่อ HDL-C (TG/HDL-C) จากการศึกษาไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญของค่า METS-IR, TyG, TyG-BMI, TG/HDL-C และ BMI ระหว่างผู้เข้าร่วมการศึกษาทั้งชายและหญิง ค่า METS-IR แสดงความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญกับน้ำหนักตัว ค่าความดันโลหิตซิสโตลิกและไดแอสโตลิก (SBP และ DBP) ดัชนีมวลกาย (BMI) ระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร (FPG) ไตรกลีเซอไรด์ (TG) low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C) และดัชนีบ่งชี้ภาวะดื้ออินซูลินที่ไม่ได้มาจากค่าอินซูลิน ได้แก่ TyG, TyG-BMI และ TG/HDL-C  การศึกษาพบว่าค่า METS-IR แสดงความสัมพันธ์แบบผกผันกับค่า high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C) การศึกษาควอไทล์ของ METS-IR แสดงให้เห็นแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในอัตราร้อยละของเพศหญิง น้ำหนักตัว ค่า SBP, DBP, BMI, FPG และ TG ขณะที่ระดับ HDL-C ลดลงอย่างมีนัยสำคัญในทุกกลุ่ม ผลการศึกษานี้สนับสนุนประโยชน์ของ METS-IR ในฐานะค่าทดแทนที่สะท้อนผลจากภาวะดื้อต่ออินซูลิน เนื่องจากเป็นค่าจากการคำนวณที่ไม่ใช้อินซูลิน METS-IR จึงเป็นแนวทางที่คุ้มต้นทุนสำหรับการคัดกรองภาวะดื้อต่ออินซูลิน โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรค NCDs ในกลุ่มประชากรที่เข้ารับการตรวจสุขภาพ ผลการศึกษานี้ให้ข้อมูลที่มีประโยชน์ในการทำนายความเสี่ยงต่อการเกิดโรค NCDs ซึ่งรวมถึงโรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด ในกลุ่มประชากรที่ศึกษา นำไปสู่การพัฒนานโยบาย กลยุทธ์ และมาตรการป้องกันด้านสาธารณสุขต่อไป