การพัฒนาและทดสอบคุณสมบัติแบบประเมินสุขภาวะ 8 มิติ
DOI:
https://doi.org/10.64838/jmht.2025.278890คำสำคัญ:
คุณสมบัติทางจิตมิติ, แบบประเมิน, โรคทางจิตเวช, สุขภาวะบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนาและทดสอบคุณสมบัติทางจิตมิติของแบบประเมินสุขภาวะแบบองค์รวมในบริบทประเทศไทย
วิธีการ : การศึกษามี 3 ระยะ ระยะที่ 1 พัฒนาแบบประเมินสุขภาวะแบบองค์รวม โดยทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ระยะที่ 2 การทดสอบนำร่องในกลุ่มผู้ที่มีโรคจิตเวชและผู้ที่ไม่มีโรคจิตเวช กลุ่มละ 30 คน โดยประเมินความตรงเชิงเนื้อหา ความตรงเชิงปรากฏ ความเชื่อมั่น และการวิเคราะห์ข้อคำถาม และระยะที่ 3 การทดสอบคุณสมบัติทางจิตมิติในกลุ่มผู้ที่มีโรคจิตเวช 248 คน และผู้ที่ไม่มีโรคจิตเวช 280 คน โดยตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และตรวจสอบความเชื่อมั่นด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคและค่า corrected item-total correlation (CITC)
ผล : แบบประเมินฉบับต้นร่างมีข้อคำถาม 111 ข้อ หลังการทดสอบนำร่อง เหลือข้อคำถาม 89 ข้อ และหลังตรวจสอบคุณสมบัติทางจิตมิติ ได้แบบประเมินสุขภาวะ 8 มิติร่างสุดท้าย จำนวน 73 ข้อ ครอบคลุมมิติสุขภาวะทางกาย จิตใจ สังคม สิ่งแวดล้อม จิตวิญญาณ การเงินและเศรษฐกิจ การงานและการเรียน และการเข้าถึงรัฐสวัสดิการ แบบประเมินมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคทั้งฉบับ 0.968 และรายมิติ 0.628 - 0.926 และค่า CITC รายมิติ 0.289 - 0.714 การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันพบว่าโมเดลการวัดมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์
สรุป : แบบประเมินสุขภาวะ 8 มิติ ฉบับ 73 ข้อ มีคุณสมบัติทางจิตมิติระดับยอมรับได้ถึงดีมาก สามารถใช้ประเมินสุขภาวะได้ทั้งในผู้ที่มีโรคจิตเวชและผู้ที่ไม่มีโรคจิตเวช
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Swarbrick M. A wellness approach. Psychiatr Rehabil J. 2006;29(4):311-4. DOI: https://doi.org/10.2975/29.2006.311.314
Swarbrick M, Yudof J. Wellness in 8 dimensions [Internet]. New Jersey: Collaborative Support Programs of New Jersey; 2017 [cited 2024 May 15]. Available from: https://cspnj.org/wp-content/uploads/2021/09/Wellness-8-Dimensions.pdf
Mahatnirunkul S, Tanthipiwatanakul W, Pumpisanchai W, Wongsuwan K, Prommanachirangkul R. Comparison of the WHOQOL-100 and the WHOQOL-BREF (26 items) [Internet]. Nonthaburi: Department of Mental Health; 2002 [cited 2024 May 15]. Available from: https://dmh.go.th/test/download/files/whoqol.pdf (in Thai)
Scheier MF, Wrosch C, Baum A, Cohen S, Martire LM, Matthews KA, et al. The Life Engagement Test: assessing purpose in life. J Behav Med. 2006;29(3):291-8. DOI: https://doi.org/10.1007/s10865-005-9044-1
Adams TB, Bezner JR, Steinhardt MA. The conceptualization and measurement of perceived wellness: integrating balance across and within dimensions. Am J Health Promot. 1997;11(3):208-18. DOI: https://doi.org/10.4278/0890-1171-11.3.208
Mongkol A, Vongpiromsan Y, Tangseree T, Huttapanim W, Romsai P, Chutha W. The development and testing of Thai Mental Health Indicator (Version 2007). Nonthaburi: Department of Mental Health, Ministry of Public Health; 2009. (in Thai)
Morosini P, Magliano L, Brambilla L, Ugolini S, Pioli R. Development, reliability and acceptability of a new version of the DSM-IV Social and Occupational Functioning Assessment Scale (SOFAS) to assess routine social functioning. Acta Psychiatr Scand. 2000;101(4):323-9. DOI: https://doi.org/10.1034/j.1600-0447.2000.101004323.x
Myers JE, Sweeney TJ, Witmer JM. The Wheel of Wellness counseling for wellness: a holistic model for treatment planning. J Couns Dev. 2000;78(3):251-66. DOI: https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.2000.tb01906.x
World Health Organization. WHOQOL-BREF: introduction, administration, scoring and generic version of the assessment: field trial version, December 1996 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 1996 [cited 2024 May 15]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/WHOQOL-BREF
Thai Health Promotion Foundation. Annual Report 2003 [Internet]. Bangkok: Thai Health Promotion Foundation; 2003 [cited 2024 May 15]. Available from: https://www.thaihealth.or.th/?p=197201 (in Thai)
Virojanapa S, Wannasewok K, Tunsirimas N, Sukyirun P, Sornchai C, Jaiboon N, et al. Wellness characteristics in rehabilitation for people with mental disorder: a qualitative study. Journal of Mental Health of Thailand. 2024;32(2):138-52. (in Thai)
Cochran WG. Sampling techniques. New York: John Wiley & Sons; 1953.
Comrey AL, Lee HB. A first course in factor analysis. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1992.
Srisa-ard B. Fundamental research. 10th ed. Bangkok: Suviriyasan; 2017. (in Thai)
Jacob KS. Recovery model of mental illness: a complementary approach to psychiatric care. Indian J Psychol Med. 2015;37(2):117-9. DOI: https://doi.org/10.4103/0253-7176.155605
Phattharayuttawat S, Ngamthipwattana T. Validity and reliability of the Thai Mental Health Questionnaire in psychiatric patients in the community. Siriraj Med J. 2002;54(9):540-6.
Thongthammarat Y. The developing of the psychological well-being scale (Thai version). Rajanukul Journal. 2022;34(2):13-22. (in Thai)
Leurmarnkul W, Meetam P. Properties testing of the retranslated SF-36 (Thai version). The Thai Journal of Pharmaceutical Sciences. 2005;29(1-2):69-88. (in Thai) DOI: https://doi.org/10.56808/3027-7922.2230
Bart R, Ishak WW, Ganjian S, Jaffer KY, Abdelmesseh M, Hanna S, et al. The assessment and measurement of wellness in the clinical medical setting: a systematic review. Innov Clin Neurosci. 2018;15(9-10):14-23.
Bentler PM. Comparative fit indexes in structural models. Psychol Bull. 1990;107(2):238-46. DOI: https://doi.org/10.1037//0033-2909.107.2.238
Muthén LK, Muthén BO. How to use a Monte Carlo study to decide on sample size and determine power. Struct Equ Modeling. 2002;9(4):599-620. DOI: https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0904_8
Marsh HW, Hau KT. Confirmatory factor analysis: strategies for small sample size. In: Hoyle RH, editor. Statistical strategies for small sample research. Thousand Oaks (CA): Sage Publications; 1999. p. 251-84.
Kaiser HF. An index of factorial simplicity. Psychometrika. 1974;39(1):31-6. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02291575
Brown TA. Confirmatory factor analysis for applied research. New York: The Guilford Press; 2006.
Solís Salazar M. The dilemma of combining positive and negative items in scales. Psicothema. 2015;27(2):192-200. DOI: https://doi.org/10.7334/psicothema2014.266
American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5-TR. 5th ed. Washington (DC): American Psychiatric Association Publishing; 2022. DOI: https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
Soldevila-Domenech N, Forero CG, Alayo I, Capella J, Colom J, Malmusi D, et al. Mental well-being of the general population: direct and indirect effects of socioeconomic, relational and health factors. Qual Life Res. 2021;30(8):2171-85. DOI: https://doi.org/10.1007/s11136-021-02813-5
Mahon C, Howard E, O'Reilly A, Dooley B, Fitzgerald A. A cluster analysis of health behaviours and their relationship to mental health difficulties, life satisfaction and functioning in adolescents. Prev Med. 2022;164:107332. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2022.107332
Christensen ASP, Pisinger V, Krarup AF, Dalum P, Thygesen LC, Tolstrup JS. Alcohol consumption and well-being among 25,000 Danish high school students. Prev Med Rep. 2022;31:102072. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pmedr.2022.102072
Price LR. Psychometric methods: theory into practice. New York: The Guilford Press; 2017.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- ผู้อ่านสามารถนำข้อความ ข้อมูล จากวารสารไปใช้ไปใช้ประโยชน์ทางวิชาการได้ เช่น เพื่อการสอน เพื่อการอ้างอิง แต่การนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น เช่น เพื่อการค้า จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากกรมสุขภาพจิตก่อน
- ความคิดเห็น ข้อมูล และบทสรุปต่าง ๆ ที่ลงตีพิมพ์ในวารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทยเป็นของผู้เขียนบทความและมิได้แสดงว่ากองบรรณาธิการหรือกรมสุขภาพจิตเห็นพ้องด้วย
