การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวในผู้ป่วยจิตเวชที่ได้รับ risperidone ร่วมกับ topiramate
DOI:
https://doi.org/10.64838/jmht.2025.273951คำสำคัญ:
โทพิราเมท, น้ำหนักตัว, ผู้ป่วยจิตเวช, ริสเพอริโดนบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวเฉลี่ยในผู้ป่วยที่ได้รับ risperidone ร่วมกับ topiramate และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวเมื่อได้รับยาดังกล่าวร่วมกัน
วิธีการ : การศึกษาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยจิตเวชที่มารับบริการ ณ สถาบันราชานุกูล ระหว่างปี พ.ศ. 2564 - 2566 ที่ได้รับ risperidone อย่างต่อเนื่องก่อนได้รับ topiramate ครั้งแรกจากปัญหาน้ำหนักเพิ่ม เปรียบเทียบน้ำหนักตัวที่เปลี่ยนแปลงไป ระหว่างเริ่มได้รับ topiramate ครั้งแรกและหลังได้รับต่อเนื่อง 6 เดือนด้วยสถิติ paired t-test ค้นหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักตัวด้วย chi-square test และ Pearson’s correlation
ผล : กลุ่มตัวอย่าง 41 คน อายุเฉลี่ย 18.3 + 8.6 ปี เป็นชายร้อยละ 85.4 ได้รับการวินิจฉัยเป็นออทิสติกสเปกตรัมร้อยละ 61.0 น้ำหนักตัวเฉลี่ยก่อนเริ่มได้รับ topiramate และหลังได้รับ 6 เดือนเท่ากับ 70.99 + 27.29 กก. และ 70.55 + 26.66 กก. ตามลำดับ เฉลี่ยลดลง 0.44 + 3.69 กก. ซึ่งไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการลดลงของน้ำหนักตัวอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ ช่วงอายุและขนาด topiramate ที่เพิ่มขึ้น ทั้งขณะเริ่มต้นและที่ระยะเวลา 6 เดือน พบผลข้างเคียง 1 อุบัติการณ์ ได้แก่ พฤติกรรมก้าวร้าว
สรุป : การใช้ topiramate มีแนวโน้มช่วยชะลอการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักตัวในผู้ป่วยที่ได้รับ risperidone ในช่วงเวลา 6 เดือนและไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ชนิดรุนแรง
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Noncommunicable diseases country profiles 2011 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2011 [cited 2024 Dec 15]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241502283
Udomratn P. Metabolic syndrome in psychiatric patients treated with antipsychotic drugs in Thailand. Clin Psychopharmacol Neurosci. 2010;8(2):79-83.
Rongbudsri S, Patjanasoontorn N, Maneeganondh S. Nutritional status by weight for height and body mass index in children and adolescents with autism. Journal of the Psychiatric Association of Thailand. 2016;61(3):181-90. (in Thai)
Dhaliwal KK, Orsso CE, Richard C, Haqq AM, Zwaigenbaum L. Risk factors for unhealthy weight gain and obesity among children with autism spectrum disorder. Int J Mol Sci. 2019;20(13):3285. DOI: https://doi.org/10.3390/ijms20133285
Dayabandara M, Hanwella R, Ratnatunga S, Seneviratne S, Suraweera C, de Silva VA. Antipsychotic-associated weight gain: management strategies and impact on treatment adherence. Neuropsychiatr Dis Treat. 2017;13:2231-41. DOI: https://doi.org/10.2147/NDT.S113099
Guzman f. Risperidone indications: FDA approved and off label uses [Internet]. Sheridan, WY: psychopharmacology institute; 2016 [cited 2020 Feb 17]. Available from: https://psychopharmacologyinstitute.com/publication/risperidone-indications-fda-approved-and-off-label-uses-2124
Benvenuto A, Battan B, Porfirio MC, Curatolo P. Pharmacotherapy of autism spectrum disorders. Brain Dev. 2013;35(2):119-27. DOI: https://doi.org/10.1016/j.braindev.2012.03.015
McCracken JT, McGough J, Shah B, Cronin P, Hong D, Aman MG, et al. Risperidone in children with autism and serious behavioral problems. N Engl J Med. 2002;347(5):314-21. DOI: https://doi.org/10.1056/NEJMoa013171
Wan XQ, Zeng F, Huang XF, Yang HQ, Wang L, Shi YC, et al. Risperidone stimulates food intake and induces body weight gain via the hypothalamic arcuate nucleus 5-HT2c receptor-NPY pathway. CNS Neurosci Ther. 2020;26(5):558-66. DOI: https://doi.org/10.1111/cns.13281
Tek C, Kucukgoncu S, Guloksuz S, Woods SW, Srihari VH, Annamalai A. Antipsychotic-induced weight gain in first-episode psychosis patients: a meta-analysis of differential effects of antipsychotic medications. Early Interv Psychiatry. 2016;10(3):193-202. DOI: https://doi.org/10.1111/eip.12251
Canitano R. Clinical experience with Topiramate to counteract neuroleptic induced weight gain in 10 individuals with autistic spectrum disorders. Brain Dev. 2005;27(3):228-32. DOI: https://doi.org/10.1016/j.braindev.2004.06.006
He M, Deng C, Huang XF. The role of hypothalamic H1 receptor antagonism in antipsychotic-induced weight gain. CNS Drugs. 2013;27(6):423-34. DOI: https://doi.org/10.1007/s40263-013-0062-1
Shea S, Turgay A, Carroll A, Schulz M, Orlik H, Smith I, et al. Risperidone in the treatment of disruptive behavioral symptoms in children with autistic and other pervasive developmental disorders. Pediatrics. 2004;114(5):e634-41. DOI: https://doi.org/10.1542/peds.2003-0264-F
Croonenberghs J, Fegert JM, Findling RL, De Smedt G, Van Dongen S, Risperidone Disruptive Behavior Study Group. Risperidone in children with disruptive behavior disorders and subaverage intelligence: a 1-year, open-label study of 504 patients. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2005;44(1):64-72. DOI: https://doi.org/10.1097/01.chi.0000145805.24274.09
Perez-Iglesias R, Crespo-Facorro B, Martinez-Garcia O, Ramirez-Bonilla ML, Alvarez-Jimenez M, Pelayo-Teran JM, et al. Weight gain induced by haloperidol, risperidone and olanzapine after 1 year: findings of a randomized clinical trial in a drug-naïve population. Schizophr Res. 2008;99(1-3):13-22. DOI: https://doi.org/10.1016/j.schres.2007.10.022
Mano-Sousa BJ, Pedrosa AM, Alves BC, Galduróz JCF, Belo VS, Chaves VE, et al. Effects of risperidone in autistic children and young adults: a systematic review and meta-analysis. Curr Neuropharmacol. 2021;19(4):538-52. DOI: https://doi.org/10.2174/1570159X18666200529151741
Qiu Y, Dong Y, Sun W, Li G, Mei JL, Zhao Y, et al. Metabolic biomarkers of risperidone-induced weight gain in drug-naïve patients with schizophrenia. Front Psychiatry. 2023;14:1144873. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1144873
Prachayasunti J, Phanphaew P, Phoasavasdi C, Puengyod A, Sanlung S, Bunsawonsung P. Effectiveness and adverse drug reactions between generic and original Risperidone solution in patients with autism spectrum disorder. Journal of Mental Health of Thailand. 2021;29(2):137-48. (in Thai)
Vanwong N, Medhasi S, Pongchaidecha M, Ngamsamut N, Puangpetch A, Chamnanphon M, et al. Pharmacogenetics and clinical risk factors for Risperidone related weight gain in Thai autistic spectrum disorder patients. Thai Journal of Pharmacology. 2014;36(1)13-24.
Wajid I, Vega A, Thornhill K, Jenkins J, Merriman C, Chandler D, et al. Topiramate (Topamax): evolving role in weight reduction management: a narrative review. Life (Basel). 2023;13(9):1845. DOI: https://doi.org/10.3390/life13091845
Shapiro M, Reid A, Olsen B, Taasan M, McNamara J, Nguyen M. Topiramate, Zonisamide, and weight loss in children and adolescents prescribed psychiatric medications: a medical record review. Int J Psychiatry Med. 2016;51(1):56-68. DOI: https://doi.org/10.1177/0091217415621266
Kirov G, Tredget J. Add-on topiramate reduces weight in overweight patients with affective disorders: a clinical case series. BMC Psychiatry. 2005;5:19. DOI: https://doi.org/10.1186/1471-244X-5-19
Kramer CK, Leitão CB, Pinto LC, Canani LH, Azevedo MJ, Gross JL. Efficacy and safety of topiramate on weight loss: a meta-analysis of randomized controlled trials. Obes Rev. 2011;12(5):e338-47. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-789X.2010.00846.x
Mahmood S, Booker I, Huang J, Coleman CI. Effect of topiramate on weight gain in patients receiving atypical antipsychotic agents. J Clin Psychopharmacol. 2013;33(1):90-4. DOI: https://doi.org/10.1097/JCP.0b013e31827cb2b7
Rezaei V, Mohammadi MR, Ghanizadeh A, Sahraian A, Tabrizi M, Rezazadeh SA, et al. Double-blind, placebo-controlled trial of risperidone plus topiramate in children with autistic disorder. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2010;34(7):1269-72. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2010.07.005
Daniel WW. Biostatistics: a foundation for analysis in the health sciences. 6th ed. New York: John Wiley & Sons; 1995. DOI: https://doi.org/10.2307/2533362
Costa GPA, Moraes VRY, Assunção BR, Burns N, Laique S, Sengupta S, et al. Efficacy of topiramate in reducing second-generation antipsychotic-associated weight gain among children: a systematic review and meta-analysis. Diabetes Obes Metab. 2024;26(6):2292-304. DOI: https://doi.org/10.1111/dom.15543
Lindsay RL, Leone S, Aman MG. Discontinuation of risperidone and reversibility of weight gain in children with disruptive behavior disorders. Clin Pediatr (Phila). 2004;43(5):437-44. DOI: https://doi.org/10.1177/000992280404300504
Steinhoff BJ, Klein P, Klitgaard H, Laloyaux C, Moseley BD, Ricchetti-Masterson K, et al. Behavioral adverse events with brivaracetam, levetiracetam, perampanel, and topiramate: a systematic review. Epilepsy Behav. 2021;118:107939. DOI: https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2021.107939
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- ผู้อ่านสามารถนำข้อความ ข้อมูล จากวารสารไปใช้ไปใช้ประโยชน์ทางวิชาการได้ เช่น เพื่อการสอน เพื่อการอ้างอิง แต่การนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น เช่น เพื่อการค้า จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากกรมสุขภาพจิตก่อน
- ความคิดเห็น ข้อมูล และบทสรุปต่าง ๆ ที่ลงตีพิมพ์ในวารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทยเป็นของผู้เขียนบทความและมิได้แสดงว่ากองบรรณาธิการหรือกรมสุขภาพจิตเห็นพ้องด้วย
