ศักยภาพการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่ง ในจังหวัดพิษณุโลก

ผู้แต่ง

  • อัมราภรณ์ ภู่ระย้า อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • ศิริกนก กลั่นขจร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • สมศักดิ์ โทจำปา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • รุ่งทิวา บุญประคม อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • กิตติศักดิ์ คัมภีระ อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ศักยภาพ, การพัฒนาคุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และ 2) เพื่อหาข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เป็นวิจัยเชิงปริมาณ ใช้การสำรวจกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 260 คน วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน คือการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งกลุ่ม และการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้การเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ได้แก่ สถิติเชิงพรรณา นำเสนอด้วยค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด

ผลการวิจัยพบว่า ระดับศึกษาศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ภาพรวมอยู่ระดับปานกลาง (Mean = 3.35, S.D. = 0.82) โดยเฉพาะด้านผู้นำและนโยบายมีค่าเฉลี่ยมากสุด (Mean = 3.36, S.D. = 0.92) รองลงมาคือ ด้านการบริหารจัดการ (Mean = 3.33, S.D. = 0.84) และด้านความร่วมมือเครือข่ายและชุมชน (Mean = 3.30, S.D. = 0.98) ส่วนภาพรวมข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ โดยอยู่ในระดับมาก (Mean = 3.89, S.D. = 0.97) โดยเฉพาะประเด็นที่มีค่ามากสุด คือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรส่งเสริมความสัมพันธ์ของคนในชุมชนมาสร้างกลไกการดูแลผู้สูงอายุ (Mean = 3.92, S.D. = 0.92)

ข้อเสนอแนะ 1) การสร้างความเข้มแข็งให้ผู้สูงอายุ 2) ควรส่งเสริมให้มีหลักประกันชีวิตของผู้สูงอายุ 3) สนับสนุนงบประมาณสร้างอาชีพ 4)ทำข้อตกลงหรือประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก 5) สร้างความพร้อมในการสนับสนุนการรวมกลุ่มอาชีพ 6) ช่วยเหลือและแก้ปัญหาผู้สูงอายุแต่ละรายอย่างเหมาะสม 7) สนับสนุนให้ชมรมผู้สูงอายุและชุมชนเป็นตัวหลักในการดูแลผู้สูงอายุ และ 8) ส่งเสริมแนวคิดวิสาหกิจเพื่อช่วยเหลือสังคม

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.2561-2580 (ฉบับย่อ) [รายงาน], กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 21 เม.ย 64]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nesdc.go.th/download/03

ปราโมทย์ ประสาทกุล, จงจิตต์ ฤทธิรงค์, ศุทธิดา ชวนวัน, ณปภัช สัจนวกุล, สุภรต์ จรัสสิทธิ์, กาญจนา เทียนลาย, สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 6 ม.ค 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://ipsr.mahidol.ac.th/post_research/situation-of-the-thai-older-persons-2021/

กรมอนามัย. คู่มือแนวทางการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2563-2565. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สังคมผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์; 2562.

กรรณิการ์ ไกรกิจราษฎร์, กิตติพล บัวทะลา, วันชัย บุษบา, โชติ บดีรัฐ. องค์กรปกครองท้องถิ่นไทยกับการบริหารจัดการบริการสาธารณะ. Journal of Modern Learning Development. 2566; 8(1): 403-12.

ณัทกวี ศิริรัตน์, จักร ศิริรัตน์, พิมพ์รดา ธรรมีภักดี, วิภาดา ผ่องจิต, โชติ บดีรัฐ, วิภวานี เผือกบัวขาว. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: การบริการสาธารณะ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. 2565; 12(1): 131-42.

Singh V. Social support and quality of life among elderly people. International Journal for Innovative Research in Multidisciplinary Field. 2017; 3(2): 1-7.

ไทย. กฎหมาย, พระราชบัญญัติ ฯลฯ. พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย; 2542.

ปิยวัฒน์ เกตุวงศา, ชุติมา อยู่สมบูรณ์, กรกนก พงษ์ประดิษฐ์, นันทวัน ป้อมค่าย, ขวัญลออ นวลละออง, ณรากร วงษ์สิงห์. โครงการกลไกของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการดูแลครัวเรือนเปราะบาง: กรณีศึกษาครัวเรือนข้ามรุ่น และครัวเรือนที่มีผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว: รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2561.

Yamane T. Statistics: An Introductory Analysis. 3rd ed. New York: Harper and Row; 1973.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2560.

สุปรีญา นุ่นเกลี้ยง, ศิริลักษณ์ คัมภิรานนท์.ศักยภาพขององค์กรท้องถิ่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้สูงอายุบนพื้นฐานทุนทางวัฒนธรรมในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้:กรณีศึกษาเทศบาลตำบลยุโป จังหวัดยะลา.วารสารการเมืองการปกครอง. 2563; 11(3): 198-213.

Cronbach LJ. Coefficient Alpha and the Internal Structure of Tests. Psychometrika. 1951; 16(3): 297-334.

วัชราภรณ์ จันทนุกูล. บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี. 2560; 8(1): 447-59.

สุดใจ แทนหา. การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยใช้โรงเรียนผู้สูงอายุตำบลขุนฝางอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. 2567; 11(1): 45-57.

มิ่งขวัญ คงเจริญ, กัมปนาท บริบูรณ์. การพัฒนารูปแบบโรงเรียนผู้สูงอายุ โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ. 2564; 22(1): 135-49.

กัญญาณัฐ ไฝคำ. การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี. 2561; 7(2): 19-26.

ณัทกวี ศิริรัตน์, โชติ บดีรัฐ, ศรชัย ท้าวมิตร.รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดเพชรบุรี. วารสารสังคมศาสตร์ และวัฒนธรรม. 2566; 7(1): 325-43.

พรรณธิภา เอี่ยมสิริปรีดา, อัจศรา ประเสริฐสิน, นริสรา พึ่งโพธิ์สภ. การสร้างเสริมพลังในผู้สูงอายุ ผ่านการทำงานอาสาสมัคร. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อิสเทอร์น. 2560; 11(2): 21-35.

พัชราภรณ์ พัฒนะ. คุณภาพชีวิต ของผู้สูงอายุในศูนย์การเรียนรู้การดูแลผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 4. พุทธชินราชเวชสาร. 2562; 36(1): 21-33.

ภานุวัฒน์ เด็กหลี, สุรชัย มูลสาร, อดิศักด์ พรมเมศ, ภาสกร ดอกจันทร์. องค์กรปกครองท้องถิ่นไทยกับการบริหารจัดบริการสาธารณะ. วารสารวิชาการรัตนบุศย์. 2566; 5(1): 681-93.

นิภาพรรณ เจนสันติกุล. การบริหารงานด้านสวัสดิการผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: บทสำรวจวรรณกรรม. วารสารสหศาสตร์. 2564; 21(2): 254-66.

พรรณเพ็ญแข โฉมอ่อน. คุณภาพการให้บริการสาธารณะ ของเทศบาลตำบลไทรงาม อำเภอไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารการวิจัย การบริหารการพัฒนา. 2564; 11(3): 566-80.

วิไลลักษณ์ พรมเสน, อัจฉริยา ครุธาโรจน์. บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดลำปางต่อการส่งเสริมการมีงานทำและการสร้างรายได้แก่ผู้สูงอายุ. วารสารการบริหารท้องถิ่น. 2560; 10(2): 70-91.

สมภพ สุวรรณรัฐ. รูปแบบการส่งเสริมอาชีพเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในเขตภาคกลาง. วารสารวิชาการ สถาบันการอาชีวศึกษาภาคเหนือ. 2563; 3(4): 311-20.

อธิวัฒน์ อุดมก้านตง, อลงกรณ์ อรรคแสง. ความต้องการบริการสาธารณะ ของประชาชนที่มีต่อองค์การบริหารส่วนตำบล : ข้อเสนอการกระจายอำนาจจากล่างขึ้นบน. วารสารการเมืองการปกครอง. 2561; 8(3): 79-97.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ภู่ระย้า อ., กลั่นขจร ศ., โทจำปา ส., บุญประคม ร., & คัมภีระ ก. (2026). ศักยภาพการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่ง ในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน, 9(1), 89–101. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jhscph/article/view/281983

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย