การพัฒนาชุดทดสอบสารเคมีกำจัดแมลง 4 กลุ่ม และสารเคมีกำจัดวัชพืช 2,4-ดี ในผัก ผลไม้ และธัญพืช

Main Article Content

อัจจิมา ทองบ่อ
มณีวรรณ ผุยเดชา
ลักษณา ลือประเสริฐ

บทคัดย่อ

เพื่อสร้างความมั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัย จากการบริโภคผลิตผลทางการเกษตรที่อาจมีสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้าง  จึงได้พัฒนาชุดทดสอบหาชนิดสารเคมีกำจัดแมลง 4  กลุ่ม ในผัก  ผลไม้และธัญพืช (TLC MedSci Pest Kit หรือ ทีเอ็ม คิท) ซึ่งเป็นนวัตกรรมใหม่ โดยใช้เทคนิคการแยกสาร และการตรวจเอกลักษณ์สาร โดยเทคนิคทินแลเยอร์โครมาโทกราฟี แต่การทำปฏิกิริยาเคมีให้เกิดสีนั้น ใช้หลัก การเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรสอินฮิบิชั่น สำหรับ ออร์กาโนฟอสเฟต และคาร์บาเมท และปฏิกิริยาทาง เคมี- ฟิสิกซ์ สำหรับกลุ่มออร์กาโนคลอรีน ไพเรทรอยด์ และสารเคมีกำจัดวัชพืช 2,4-D โดยวิเคราะห์ 7 ซ้ำ เพื่อหาค่าต่ำสุดที่ตรวจพบของการวิเคราะห์สารเคมีฯ โดยเติมสารมาตรฐานออร์กาโนฟอสเฟต และคาร์บาเมท 11 ชนิด ในผักที่ค่าต่ำสุด 0.05 ถึง 9.4 ไมโครกรัมต่อกรัม กับสารเคมีกลุ่มออร์กาโนคลอรีน  ไพเรทรอยด์ และสารเคมีกำจัดวัชพืช 2,4-D 7 ชนิด ในผักที่ค่าต่ำสุด 0.2 ถึง 3.1ไมโครกรัมต่อกรัม การทดสอบประสิทธิภาพชุดทดสอบเปรียบเทียบผลการตรวจตัวอย่างด้วยชุดทดสอบและวิธีเครื่องมือพิเศษ คือ ก๊าซโครมาโทรกราฟฟีและ       ลิควิดโครมาโทรกราฟฟีในผักและผลไม้ จำนวน 51 ตัวอย่างพบความถูกต้องร้อยละ 96.1 ความจำเพาะร้อยละ 97.7ความไวร้อยละ 85.7 ตามลำดับ การศึกษาอายุการใช้งานของชุดทดสอบที่ 3, 6, 9 และ 12 เดือน พบว่าสามารถเก็บรักษาได้นานหนึ่งปี ชุดทดสอบนี้มีประโยชน์ต่อผู้ประกอบการ โรงงานส่งออก ด่านนำเข้า โรงงานอาหาร และชุมชน เพื่อควบคุมคุณภาพ เพิ่มมูลค่าของผลิตผลที่เฝ้าระวังคุณภาพให้สามารถแข่งขันได้ดีในตลาดการค้าเสรีทั้งในระดับชุมชน ประเทศ และตลาดสากลเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภค


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ทองบ่อ อ, ผุยเดชา ม, ลือประเสริฐ ล. การพัฒนาชุดทดสอบสารเคมีกำจัดแมลง 4 กลุ่ม และสารเคมีกำจัดวัชพืช 2,4-ดี ในผัก ผลไม้ และธัญพืช. TFDJ [อินเทอร์เน็ต]. 15 สิงหาคม 2018 [อ้างถึง 1 มกราคม 2026];25(2):49-57. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/fdajournal/article/view/140342
ประเภทบทความ
รายงานการวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. จารุพงศ์ ประสพสุข, ปริยานุช สายสุพรรณ์ และวัชราพร ศรีสว่างวงศ์ (2557). การวิเคราะห์สารพิษตกค้างในผักและผลไม้เพื่อการรับรองระบบการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืชในภาคตะวันออกเฉียง เหนือตอนบน .วารสารแก่นเกษตร 42 (ฉบับพิเศษ 2) ,430-439

2.อมรินทร์ นันทวิทยาภรณ์. (2555, กันยายน-ธันวาคม). การศึกษาสถานการณ์ กฎหมาย และการควบคุม สารพิษตกค้างในผักสดและผลไม้สดนำเข้าจากต่างประเทศ .วารสารอาหารและยา, 19 (3), 36-45.

3. สำนักจัดการคุณภาพน้ำ กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2554). รายงานสถานการณ์มลพิษทางน้ำจากนาข้าวและการจัดการ [ออนไลน์]. เข้าถึงข้อมูลวันที่ 10 มกราคม 2558. จาก http://wqm.pcd.go.th/water

4. National Association of Testing Authorities, Australia (NATA) (2013). Guidelines for the validation and verification of quantitative and qualitative test methods. [on-line] Retrieved Jan 30,2015. from National Association of Testing Authorities, Australia (NATA) Web site: https://www.nata.com.au/nata/phocadownload/publications

5. Ambrus, A. (2005). Cost Effective Screening Methods for Pesticide Residue analysis in fruits, Vegetables and Cereal grains. Validation of thin-layer chromatographic methods for pesticide residue analysis, 25-70. Vienna: IAEA.

6. Pasha, A. and Nayak, K.K. (2005). A thin layer chromatographic method for the analysis of pesticide containing halo alkyl group. Validation of thin-layer chromatographic methods for pesticide residue analysis,149-152. Vienna: IAEA.

7. Petrashkevich, N. (2005). Validation of thin layer chromatographic screening methods for pesticide residue analysis. Validation of thin-layer chromatographic methods for pesticide residue analysis,181-186. Vienna: IAEA.

8. กระทรวงสาธารณสุข. (2560, 18 สิงหาคม) ประกาศกระทรวงสาธารณสุข(ฉบับที่ 387) เรื่องอาหารที่มีสารพิษตกค้าง.

9. นิพนธ์ โพธิ์พัฒนชัย, ลักษณา ลือประเสริฐ, อัจจิมา ทองบ่อ, สาครรัตน์ มนโมรา, น้อย ทองสกุลพานิชย์และบุษบง จเร (2556, มกราคม-เมษายน). การลดความเสี่ยงและอันตราย จากสารเคมีกำจัดแมลงในผักผลไม้ จากพื้นที่ปลูกสู่ผู้บริโภคด้วยชุดทดสอบหาสารเคมีและการจัดการผักผลไม้ปลอดภัย.วารสารอาหารและยา, 20 (1) 8-13.