ประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพร่วมกับการดูแลสุขภาพช่องปาก  ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลแนงมุด อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์

Chuchai  Chuenban

Authors

Chuchai Chuenban Surin Provincial Public Health Office

Keywords:

Type 2 diabetes, Periodontal status, Behavior modification program, Oral care

Abstract

This two-group pretest–posttest design quasi-experimental research, aims to investigate the effectiveness of a health behavior modification program combined with oral health care in patients with type 2 diabetes in Naeng Mut Subdistrict, Kap Choeng District, Surin Province. The sample size is 60 participants, divided into an experimental group and a control group, with 30 people in each group. The research tools are divided into 1) intervention tools, including the health behavior modification program, and 2) data collection tools, including questionnaires on health and dental care behaviors. The content validity of the program and the questionnaire was assessed, yielding values of 0.92 and 0.86, respectively. The reliability of the questionnaire was assessed by calculating Cronbach's alpha coefficient, which was found to be 0.76. Data collection will be conducted from December 1, 2024, to March 31, 2025, and data will be analyzed using descriptive and inferential statistics.

The research findings indicate that scores for health and oral care behaviors were significantly higher than before the intervention and compared to the control group (p< 0.001). Plaque index and gingival index values, as well as average blood sugar levels (HbA1C), were significantly lower than before the intervention (p< 0.001). Average blood sugar levels (HbA1C) in the intervention group were significantly lower than in the control group (p< 0.05). This study indicates that a health behavior modification program combined with oral health care is effective in promoting blood sugar control and improving oral health in patients with type 2 diabetes. Therefore, such programs should be integrated into primary healthcare services, with long-term follow-up to assess the sustainability of patients' health behaviors.

References

กรมอนามัย, สำนักทันตสาธารณสุข. (2565). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ. กระทรวงสาธารณสุข.

กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานการป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ. https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-subcatalog/6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11

จรูญ บุญธกานนท์. (2565). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะเบาหวานเข้าจอประสาทตาในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 หน่วยบริการปฐมภูมิ โรงพยาบาลเกษตรสมบูรณ์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 37(2), 341–351.

ชนันพร มงคลรังสฤษฎ์. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมสนทนาสร้างแรงจูงใจเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองสะพานดำ โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ), 34(2), 34–45.

ชูชัย ชื่นบาน, และพลากร สืบสำราญ. (2567). ความชุกของการเกิดโรคปริทันต์ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตพื้นที่อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์. ใน มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, Proceedings การประชุมวิชาการระดับชาติ มอบ.วิจัย ครั้งที่ 18 Green-growth-gate: 18-19 กรกฎาคม 2567 : ผลงาน การนำเสนอแบบบรรยาย (น. 145–156). สำนักงานส่งเสริมบริหารงานวิจัย บริการวิชาการและทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. https://www.ubu.ac.th/web/files_up/00008f2024083016002952.pdf

มหาวิทยาลัยมหิดล. (2564). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทย โดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2564. มหาวิทยาลัยมหิดล.

รัตนาพร สุวานิช, ลดา เลยหยุด, ปัทมา ล้อพงค์พานิชย์, และเจษฎา สุราวรรณ์. (2565). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพระยืน จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 4(2), 163–176.

สายรุ้ง บุญเลื่อน. (2567). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคเหงือกอักเสบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 อำเภอศรีณรงค์ จังหวัดสุรินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. วิทยาลัยแพทยศาสตร์และการสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

ศรุตา แสงทิพย์บวร. (2562). ประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมร่วมกับการดูแลสุขภาพช่องปากฉบับย่อต่อระดับน้ำตาลในเลือดและสภาวะปริทันต์ในผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2: การทดลองทางคลินิกแบบมีกลุ่มควบคุม. วิทยาสารทันตแพทยศาสตร์, 69(4), 417–430.

ศุภศิลป์ ดีรักษา, รัชฎา ฉายจิต, และเบญจา มุกตพันธ์. (2563). ผลของโปรแกรมการรับรู้ความสามารถตนเองด้านทันตสุขภาพด้วยกิจกรรมฐานการเรียนรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองทางทันตสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย. วารสารทันตาภิบาล, 31(1), 165–184.

สุเมธ นาจรัส, ญาณี โชคสมงาม, ธิติพันธุ์ อวนมินทร์, วิทธวัช จอมคำ, และวิชุดา จิรพรเจริญ. (2566). ผลของโปรแกรมสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในระดับตำบลของจังหวัดพะเยา. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว, 6(2), 144–153.

วิทวัส มุขพิทักษ์. (2567). รูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านส้มเสี้ยว ตำบลท่างิ้ว อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 5(2), 16–32.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.

Becker, M. H., & Rosenstock, I. M. (1984). Compliance with medical advice. In A. Steptoe & A. Matthews (Eds.), Health care and human behavior (pp. 135–152). Academic Press.

House, J. S. (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.

Lemeshow, S., Hosmer, D. W., Klar, J., & Lwanga, S. K. (1990). Adequacy of sample size in health studies. World Health Organization.

Miller, W. R., & Rollnick, S. (2013). Motivational interviewing: Helping people change (3rd ed.). Guilford Press.

Rosenstock, I. M. (1974). Historical origins of the health belief model. Health education monographs, 2(4), 328-335.