การพัฒนารูปแบบการจัดการตนเองในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ ในเขตพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเค็งใหญ่ อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของรูปแบบการจัดการตนเองต่อความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเอง และระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ การดำเนินการวิจัย ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ การวางแผน การปฏิบัติการ การสังเกตผล และการสะท้อนผล กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ จำนวน 36 คน คัดเลือกโดยการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามความรู้ในการจัดการตนเอง และแบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ที่พัฒนาขึ้น มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.85, 0.88 และรูปแบบการจัดการตนเอง "ปฏิทิน 3 มิติ" วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Wilcoxon signed ranks test

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 60.0-79.0 ปี มีระยะเวลาการเจ็บป่วย 10.0 ปีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 55.6 และมีค่าระดับน้ำตาลเฉลี่ยก่อนการทดลองเท่ากับ 158.7 (SD = 34.7) รูปแบบการจัดการตนเองที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 1) การเสริมสร้างความรู้ผ่านคู่มือ "ปฏิทิน 3 มิติ" 2) การตั้งเป้าหมายและบันทึกพฤติกรรมสุขภาพ และ 3) การติดตามประเมินผลพฤติกรรมและระดับน้ำตาลในเลือด ภายหลังการทดลองพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรู้และพฤติกรรมการจัดการตนเองเพิ่มขึ้น และมีระดับน้ำตาลในเลือดลดลงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ข้อเสนอแนะ ควรนำรูปแบบนี้ไปปรับใช้ในคลินิกเบาหวานคุณภาพ เพื่อช่วยลดโอกาสการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยเบาหวานต่อไป