ผลของโปรแกรมส่งเสริมความสุขสบายต่อความปวด และภาวะท้องอืด ในมารดาหลังผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง

ผู้แต่ง

  • อนุตร์ธิดา ศรีศักดิ์นอก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • อุมาภรณ์ กั้วสิทธิ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • กชพร สิงหะหล้า คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

คำสำคัญ:

ความสุขสบาย, ความปวด, ภาวะท้องอืด , โปรแกรมส่งเสริมความสุขสบาย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่ม วัดผลหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความสุขสบายต่อ ความปวด และภาวะท้องอืด ในมารดาหลังผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง กลุ่มตัวอย่าง คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงจากผู้ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด โดยเป็นมารดาผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง จำนวน 118 ราย แบ่งออกเป็น กลุ่มควบคุม 59 คน และกลุ่มทดลอง 59 คน เครื่องมือในการดำเนินการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมส่งเสริมความสุขสบายมารดาหลังผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง ประกอบด้วย แผนการส่งเสริมความสุขสบายด้านร่างกาย ด้านจิตวิญญาณ ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม และคู่มือส่งเสริมความสุขสบายหลังผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบบันทึกความปวด 3) แบบประเมินภาวะท้องอืด ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ได้ค่า 0.84, 0.80, 0.92 ตรวจสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคของแบบประเมินภาวะท้องอืด ได้ค่า .87 ทดสอบการวัดซ้ำของแบบบันทึกคะแนนความปวดได้ .80 วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไป ด้วยสถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียความปวดระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมด้วยสถิติทีอิสระ

          ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความปวด คะแนนเฉลี่ยภาวะท้องอืด 24 และ 48 ชั่วโมงต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ข้อเสนอแนะ พยาบาลในหอผู้ป่วยหลังคลอดควรนำโปรแกรมไปประยุกต์ใช้ในการดูแลมารดาหลังผ่าตัดคลอด เพื่อช่วยลดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด และเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข, กองบริหารการสาธารณสุข. (2566). อัตราผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องประเทศไทย. https://cmi.moph.go.th/isp/sp_obs/index?menu_id=6

จัณทร์ปภัสร์ เครือแก้ว. (2557). ผลของโปรแกรมพลังบำบัดทางการพยาบาลต่อความสุขสบายในมารดาหลังผ่าตัดคลอดทารกทางหน้าท้อง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. คลังปัญญามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. http://kb.psu.ac.th/psukb/handle/2010/9872

ณัชชารินทร์ วรโชติทวีวัฒน์, พัชรี จำเนียร, ศุภานัน ทองทวีโภคิน, และนลินี เกิดประสงค์. (2566). ผลของโปรแกรมการกระตุ้นลุกจากเตียงโดยเร็วภายหลังผ่าตัดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้องของแผนกศัลยกรรมโรงพยาบาลพิจิตร. วารสารแพทย์เขต 4-5, 42(4), 583-592.

เพ็ญศรี เรืองศรี. (2564). การพัฒนาแนวปฏิบัติการลดความปวดในสตรีผ่าตัดคลอด โรงพยาบาลเกาะสมุย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(9), 144-160.

มาวศรี มานุช, และสุนันทา ศรีมาคำ. (2562). ความสุขสบายท่ามกลางความปวดในระยะคลอด: แนวคิดสู่การปฏิบัติ. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 29(2), 1-11.

ยุทธนา จันวะโร. (2565). การศึกษาประสิทธิภาพของการเคี้ยวหมากฝรั่งต่อการกระตุ้นการทำงานของลำไส้หลังการผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้อง โรงพยาบาลพุทธโสธร. ศรีนครินทร์เวชสาร, 37(6), 596-601.

สิริอร ข้อยุ่น, วริศรา ภู่ทวี, และอาภา ศรีสร้อย. (2562). ผลของการใช้โปรแกรมการฟื้นตัวหลังผ่าตัดร่วมกับเครื่องพยุงเดินหลังผ่าตัด เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้อง. ศรีนครินทร์เวชสาร, 34(4), 386-392.

ศุภรดา มั่นยืน, วรวุฒิ แสงทอง, และอรอนงค์ เพชรงาม. (2563). ผลของการนวดกดจุดสะท้อนฝ่าเท้าต่อคะแนนความปวด และความพึงพอใจของผู้ป่วยหลังผ่าตัดไส้ติ่ง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 7(3), 86-98.

สุพรรษา จิตสม, บานเย็น แสนเรียน, และพรผกาย์ ต้นทอง. (2565). การจัดการความปวดหลังผ่าตัดคลอดบุตร. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(3), 868-881.

หนูเพียร ชาทองยศ. (2550). ผลของการเคี้ยวหมากฝรั่งเพื่อลดอาการท้องอืดในผู้ป่วยผ่าตัดนิ่วในไต โรงพยาบาลขอนแก่น. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Akgün, Ö., & Aksoy, Ö. D. (2020).Determination of mothers’ postpartum comfort levels and affecting factors. Journal of Contemporary Medicine, 10(3), 385-393.

Aksoy Derya, Y., & Pasinlioğlu, T. (2017). The effect of nursing care based on comfort theory on women's postpartum comfort levels after caesarean sections. International Journal of Nursing Knowledge, 28(3), 138-144. https://doi.org/10.1111/2047-3095.12100

Kolcaba, K. (2010). An introduction to comfort theory. http://www.thecomfortline.com

Kolcaba K. (2015). Katherine Kolcaba’s comfort theory. In Smith M. C., Parker M. E. (Eds.), Nursing theories and nursing practice (pp. 381-391). F.A. Davis.

El-Sayed, H. E. M., Elmashad, H. A. M., & Kandeel, H. A. M. (2020). Effect of early progressive bed exercise and movement on recovery after caesarean section. IOSR Journal of Nursing and Health Science, 9(1), 47–56. DOI: 10.9790/1959-0901114756

McCaffery, M., & Beebe, A. (1993) Pain: Clinical manual for nursing practice. V.V. Mosby Company, Baltimore.

Melzack, R., & Wall, P. D. (1965). Pain mechanisms: A new theory. Science (New York, N.Y.), 150(3699), 971–979. https://doi.org/10.1126/science.150.3699.971

Polit, D. F., & Beck, C. T. (2022). Essential of nursing research: Appraising evidence for nursing practice (10th ed.). Wolters Kluwer.

World Health Organization. (2021, 16 June). Caesarean section rates rising globally, though unequally, with increases projected to continue. https://www.who.int/news/item/16-06-2021-caesarean-section-rates-continue-to-rise-amid-growing-inequalities-in-access

กรอบแนวคิด

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-07

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีศักดิ์นอก อ., กั้วสิทธิ์ อ. ., & สิงหะหล้า ก. . (2025). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความสุขสบายต่อความปวด และภาวะท้องอืด ในมารดาหลังผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 15(2), 37–52. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsurin/article/view/278677

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย