ผลการใช้แบบประเมินสัญญาณเตือนภาวะวิกฤตทารกแรกเกิด ต่อความรู้ ความพึงพอใจของพยาบาลและอุบัติการณ์ภาวะวิกฤติในทารกแรกเกิด หอผู้ป่วยทารกแรกเกิด โรงพยาบาลสุรินทร์

ผู้แต่ง

  • จีวานันท์ แก้วกาหนัน โรงพยาบาลสุรินทร์
  • รัตนา คำศรี วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ลลิตพรรณ บัวเงิน โรงพยาบาลสุรินทร์
  • สุรัตติยา โกยชัย โรงพยาบาลสุรินทร์
  • ธิดารัตน์ ครุฑทอง วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

แบบประเมินสัญญาณเตือนภาวะวิกฤตในทารกแรกเกิด, ภาวะวิกฤติในทารกแรกเกิด, ทารกแรกเกิด

บทคัดย่อ

การประเมินภาวะวิกฤตในทารกแรกเกิดต้องใช้ความเชี่ยวชาญและแบบประเมินที่มีประสิทธิภาพ วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาและผลการใช้แบบประเมินสัญญาณเตือนภาวะวิกฤตทารกแรกเกิดในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิด โรงพยาบาลสุรินทร์ วิจัยเชิงปฏิบัติการ เก็บข้อมูล 4 ขั้นตอน ได้แก่ การวางแผน การปฏิบัติ การสังเกตติดตาม และการสะท้อนคิด กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ พยาบาลวิชาชีพ ในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิด 15 คน และผู้ป่วยทารกแรกเกิด อายุครรภ์ < 37 สัปดาห์ (รักษาไม่เกิน 60 วัน) และอายุครรภ์ครบกำหนด ≥ 37 สัปดาห์ อายุไม่เกิน 28 วัน 70 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและทดลอง กลุ่มละ 35 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมิน NEWS แบบสอบถามความรู้เรื่องการใช้แบบประเมิน NEWS แบบสอบถามความพึงพอใจของพยาบาล และแบบบันทึกอุบัติการณ์ ภาวะวิกฤติ ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหา ได้ค่า IOC 0.86, 0.99, 0.92, 1.00 และ 0.99 ตามลำดับ  หาค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามความรู้ด้วยค่า KR-20 เท่ากับ 0.95 และแบบสอบถามความพึงพอใจด้วยสูตรสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ได้ค่า 0.92 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Wilcoxon signed ranks test และ Fisher's Exact test

ผลการวิจัย: แบบประเมิน NEWS version 2 ประกอบด้วย 8 ด้าน ได้แก่ 1) อุณหภูมิ 2) การหายใจ 3) อัตราการเต้นของหัวใจ 4) กลุ่มอาการระบบทางเดินหายใจ 5) ความดันโลหิต 6) ค่าความอิ่มตัว ของออกซิเจน 7) ระบบประสาท และ 8) อาการทางคลินิกอื่น ๆ เช่น ลักษณะการหายใจ ท้องอืด ตัวลาย สำรอก ถ่ายเป็นเลือด หลังการใช้แบบประเมิน พยาบาลมีคะแนนความรู้สูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p < .01 ความพึงพอใจในการใช้แบบประเมินอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.70, S.D. = 0.48) ไม่พบอุบัติการณ์การย้ายผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤต ICU โดยไม่ได้วางแผน การช่วยฟื้นคืนชีพและการเสียชีวิต ควรส่งเสริมให้พยาบาลนำแบบประเมินไปใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวัง

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization (WHO). Newborn mortality [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/newborns-reducing-mortality

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข 2565: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.

กลุ่มงานยุทธศาสตร์และแผนงานโครงการ โรงพยาบาลสุรินทร์. รายงานสถิติการดูแลผู้ป่วยทารกแรกเกิด ปีงบประมาณ 2564–2566. สุรินทร์: โรงพยาบาลสุรินทร์; 2566.

เอื้องดอย ตันฑพงศ์ และสุพัตรา ทาอ้อ. ผลการใช้โปรแกรมการประเมินสัญญาณเตือนภาวะวิกฤตในทารกแรกเกิด สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2564;37:76-88.

ปนัดดา บุบผามาโล, อาภาวรรณ หนูคง, สมสิริ รุ่งอมรรัตน์. ผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลระบบสัญญาณเตือนก่อนภาวะวิกฤตต่อความรู้การปฏิบัติและการตรวจพบภาวะผิดปกติในทารกแรกเกิดกลุ่มเสี่ยงของพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์ 2566;41:79-93.

Kemmis S, McTaggart R. The Action Research Planner. Victoria: Deakin University; 1988.

Roland D, Madar J, Connolly G. The newborn early warning (NEW) system: development of an at-risk infant intervention system. Journal of Infant 2010;6:168-72.

บุญทิพย์ นิ่มสอาด. การพัฒนาแนวทางการเฝ้าระวังผู้ป่วย โดยใช้สัญญาณเตือนภาวะวิกฤตในหอผู้ป่วย ในโรงพยาบาลพระยืน จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ 2563;1:173-83.

กรรณิกา ศิริแสน. ประสิทธิผลของการใช้ระบบสัญญาณเตือนในการพยาบาลผู้ป่วยในหอผู้ป่วยวิกฤตโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2558.

พนิดา จันทรัตน์, เพ็ญแข รัตนพันธ์, ภคินี ขุนเศรษฐ์ และปรัชญานันท์ เที่ยงจรรยา. การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังสัญญาณเตือนเข้าสู่ภาวะวิกฤตในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงโรงพยาบาลสงขลา. Journal of Health Science of Thailand 2566;32:109-19.

ชลดา ฤทธิ์ วีระเดช. ผลของการใช้แนวทางการรักษามาตรฐานกับแนวทางการป้องกันและรักษาการติดเชื้อที่พัฒนาขึ้นใหม่ต่อภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิด. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2562;16:23-32.

วิลาวัลย์ วงศ์วัฒนอนันต์. อุบัติการณ์ของภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดลักษณะทางคลินิก และการรักษาในทารกแรกเกิดที่คลอดในโรงพยาบาลปักธงชัย. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ 2023;9:62-77.

สุชานาฎ มูสิการัตน์, ปรัชญานันท์ เที่ยงจรรยา, ศศิธร ลายเมฆ. การวิเคราะห์สถานการณ์การบริหารความเสี่ยงของ คลินิก หู คอ จมูก โรงพยาบาลสงขลานครินทร์. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล 2565;28:1-18.

สัญญาลักษณ์ สุทธนะ และกุลภัสสร์ ลิ้มสมุทรเพชร. ผลของการใช้แนวปฏิบัติการเฝ้าระวังสัญญาณเตือนภาวะวิกฤตทารกแรกเกิดในหอผู้ป่วยบริบาลทารกแรกเกิดโรงพยาบาลแพร่. (PMJCS) Phrae Medical Journal and Clinical Sciences 2567;32:48-58.

เกรียงศักดิ์ จีระแพทย์ และวีณา จีระแพทย์. การประเมินภาวะสุขภาพแรกเกิด ฉบับปรับปรุง. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: โอ เอส พริ้นติ้งเฮ้าส์; 2565.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-22

รูปแบบการอ้างอิง

1.
แก้วกาหนัน จ, คำศรี ร, บัวเงิน ล, โกยชัย ส, ครุฑทอง ธ. ผลการใช้แบบประเมินสัญญาณเตือนภาวะวิกฤตทารกแรกเกิด ต่อความรู้ ความพึงพอใจของพยาบาลและอุบัติการณ์ภาวะวิกฤติในทารกแรกเกิด หอผู้ป่วยทารกแรกเกิด โรงพยาบาลสุรินทร์. J Health Sci BCNSP [อินเทอร์เน็ต]. 22 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 25 มกราคม 2026];9(3):e283501. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsp/article/view/283501

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย