ผลของโปรแกรมสติบำบัดต่อภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย

บทคัดย่อ

ภาวะซึมเศร้าเป็นปัญหาสุขภาพจิตที่สำคัญ ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในหลายด้าน ทั้งความสัมพันธ์ในครอบครัว เพื่อน และชุมชน รวมถึงอาจก่อให้เกิดปัญหาในการเรียนและการทำงาน การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผล 3 ระยะนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสติบำบัดต่อภาวะซึมเศร้าของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดเชียงราย จำนวน 42 คน คัดเลือกโดยการสุ่มจากนักเรียนที่มีคะแนนมากกว่า 22 คะแนน จากแบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 21 คน และกลุ่มทดลอง 21 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสติบำบัดเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงสิงหาคม ปี 2568 เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมการสติบำบัด และ 2) แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าสำหรับวัยรุ่น ซึ่งมีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาค เท่ากับ .78 วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไควสแควร์ สถิติฟิชเชอร์ สถิติทีอิสระ และสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทางแบบวัดซ้ำ ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะซึมเศร้าของกลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลาแตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F(1.13, 1453.06)=14.12, p<.001, partial η²=.26) เมื่อเปรียบเทียบรายคู่ด้วยวิธี Bonferroni พบว่า กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะซึมเศร้าหลังการทดลองและระยะ 1 เดือนหลังการทดลองต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ขณะที่กลุ่มควบคุมไม่พบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะซึมเศร้าระหว่างช่วงเวลา (p>.05) ผลของการศึกษาครั้งนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาการดูแลและส่งเสริมสุขภาพจิตเพื่อลดภาวะซึมเศร้า และเพิ่มคุณภาพชีวิตของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่มีผลการประเมินว่าเข้าข่ายมีภาวะซึมเศร้าต่อไป