ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาวะสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่อาศัยในชุมชนเมือง
บทคัดย่อ
การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ของประเทศไทยส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตสูงซึ่งเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญ การวิจัยแบบพรรณนาเชิงความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการรับรู้ภาวะสุขภาพ ระดับพฤติกรรมการดูแลตนเอง และความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาวะสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่อาศัยในชุมชนเมือง กลุ่มตัวอย่างจำนวน 275 คน คือผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่อาศัยในชุมชนเมือง ของเขตบริการสุขภาพที่มารับบริการคลินิกอายุรศาสตร์ผู้สูงอายุ โรงพยาบาลวชิรพยาบาล เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบวัดการรับรู้ภาวะสุขภาพ และแบบวัดพฤติกรรมการดูแลตนเอง ทดสอบความเที่ยงได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ .94 และ .91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่า ผู้สูงอายุมีระดับการรับรู้ภาวะสุขภาพอยู่ในระดับสูง (=2.79, SD=0.27) และพฤติกรรมการดูแลตนเองอยู่ในระดับดีมาก (=2.52, SD=0.27) โดยการรับรู้ภาวะสุขภาพมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับพฤติกรรมการดูแลตนเองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=.66, p<.001) หน่วยงานสาธารณสุขจึงควรนำข้อมูลนี้ไปใช้ในการส่งเสริมสุขภาพ โดยเน้นการสร้างการตระหนักรู้ถึงความรุนแรงและความเสี่ยงของโรค ลดอุปสรรคที่ขัดขวางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และพัฒนาแนวทางที่เหมาะสมกับวิถีชีวิตของผู้สูงอายุเพื่อสนับสนุนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
Benetos, A., Petrovic, M., & Strandberg, T. (2019). Hypertension Management in Older and Frail Older Patients. Circulation Research, 124(7), 1045-1060. https://doi.org/10.1161/circresaha.118.313236
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2014). Research in education .(10th ed.). Pearson education limited. https://www.academia.edu/100602091/Research_in_education_Kahn_James_V_Best_John_W_
Chantakeeree, C., Sormunen, M., Jullamate, P., & Turunen, H. (2021). Health-promoting behaviors among urban and rural older Thai Adults with hypertension: A Cross-sectional Study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 25(2), 242-254. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/PRIJNR/article/view/243253 (in Thai)
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence erlbaum associates. https://www.utstat.toronto.edu/brunner/oldclass/378f16/readings/CohenPower.pdf
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175-191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
Habeeb, E., Aldosari, S., Saghir, S. A., Cheema, M., Momenah, T., Husain, K., Omidi, Y., Rizvi, S. A. A., Akram, M., & Ansari, R. A. (2022). Role of environmental toxicants in the development of hypertensive and cardiovascular diseases. Toxicology Reports, 9(2), 521-533. https://doi.org/10.1016/j.toxrep.2022.03.019
Health Education Division Department of Health Service Support Ministry of Public Health. (2024). Guidelines for assessing health behavior of the population based on the 3A 2S principles and emerging disease prevention. Ministry of Public Health. Ministry of Public Health. Retrieved January 11, 2025 from https://shorturl.asia/nfuAF (in Thai)
Joho, A. A. (2021). Using the Health Belief Model to Explain the Patient's Compliance to Anti-hypertensive Treatment in Three District Hospitals - Dar Es Salaam, Tanzania: A Cross Section Study. East African Health Research Journal, 5(1), 50-58. https://doi.org/10.24248/eahrj.v5i1.651
Khumthaweporn, P., & Jirathammakun, S. (2016). Health Management of Older Adults with Hypertension Living in Urban Communities in Bangkok. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 17(2), 154-162. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/66881/54622 (in Thai)
Kurathong, S. (2017). Urban Medicine. Vajira Medical Journal : Journal of Urban Medicine, 60(1), 1-4. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/VMED/article/view/100306 (in Thai)
National statistical office. (2024). The 2024 survey of the elderly population in Thailand. Statistical forecasting division, data services and dissemination group.https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf (in Thai)
Nippapath Sinsap, Jinnawat Jankra, & Buppa Jaiman. (2017). Hypertension in Elderly: Silence Killer Should be Aware. Journal of Phrapokklao Nursing College, 28(1), 100-110. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/117884/90426 (in Thai)
Noin, J., & Lillakul, N. (2024). The Relationship between Personal Factors, Knowledge, and Perception and Self-Care Health Behaviors among Older Adults with Hypertension. Journal of Allied Health Sciences and Community Health, 1(2), 9 - 22. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JAHSCH/article/view/274553 (in Thai)
Norman, G. (2010). Likert scales, levels of measurement and the "laws" of statistics. Advances in health sciences education: Theory and practice, 15(5), 625-632.https://doi.org/10.1007/s10459-010-9222-y
Oliveros, E., Patel, H., Kyung, S., Fugar, S., Goldberg, A., Madan, N., & Williams, K. A. (2020). Hypertension in older adults: Assessment, management, and challenges. Clinical Cardiology, 43(2), 99-107. https://doi.org/10.1002/clc.23303
Panita, L., & Manchumas, M. (2021). Hypertension in Older Adults. KKU Journal of Medicine, 7(1), 17-23. https://www.kkujm.com/journal-detail/249 (in Thai)
Phromjuang, K., Sae-iu, K., & Chanto, S. (2022). Predictors of Health Promotion Behaviors among Older Adults with Hypertension. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing, 32(2), 233-246. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalthaicvtnurse/article/view/254327 (in Thai)
Rosenstock, I. M. (1974). The health belief model and preventive health behavior. Health Education Monographs, 2(4), 354-386. https://doi.org/10.1177/109019817400200405
Sasithorn, T., Phattrawadee, M., Nichapa, S., & Nawaporn, S. (2020). Factors Related to Self-Care Behaviors among Older Adults with Hypertension in Buriram Province Using the PRECEDE Framework. VRU Research and Development Journal Science and Technology, 15(1), 59-73. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/vrurdistjournal/article/view/239933/164336 (in Thai)
Sattawut, U., Ladda, P., Nichapanrawee, P., Palama, S., Bunyada, W., & Chanidawadee, S. (2023). Factors Associated with Health Behaviors among Older Adults with Hypertension in the Community. Mahasarakham Hospital Journal, 20(1), 28-41. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/261073 (in Thai)
Somrat, K. (2016). Self-Care Behaviors among Hypertension Patients in Tambon Nanglao Health Promoting Hospital, Amphur Satingpha, Songkhla Province. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 3(3), 155-169. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/68733/55958 (in Thai)
Thatsana, P. (2015). Community Context Under the Semi-Urban, Semi-Rural Society. Journal of Social Innovation and Lifelong Learning, 9(1), 7-15. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/FEU/article/view/38991/32286 (in Thai)
Thitima, T., Saiphon, S., Warunee, P., & Varunya, M. (2023). Self-care behavior and self-perceived health status among the elderly in Mueang Chiang Rai District, Chiang Rai Province. Kuakarun journal of nursing, 30(2), 213-227. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kcn/article/view/265675 (in Thai)
Tupanich, W., Chaiyalap, S., & Chaiyalap, K. (2019). Problems and Needs of Older Adults Living in Urban Area, Bangkok Metropolitan. Vajira Medical Journal : Journal of Urban Medicine, 63(Supplement), S83-92. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/VMED/article/view/205363 (in Thai)
World health organization. (2024). Hypertension: key facts. World health organization. Retrieved January 11, 2025 from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
