แนวโน้มและผลลัพธ์ของการผ่าตัดคลอดฉุกเฉินในโรงพยาบาลตติยภูมิ: การวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง 3 ปี
คำสำคัญ:
การผ่าตัดคลอดฉุกเฉิน, ระยะเวลาตั้งแต่ตัดสินใจจนถึงการผ่าตัด, ผลลัพธ์ทารกแรกเกิด, โรงพยาบาลตติยภูมิบทคัดย่อ
บทนำ: การผ่าตัดคลอดฉุกเฉินมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนของมารดาและทารก ระยะเวลาตั้งแต่การตัดสินใจผ่าตัดจนถึงการเริ่มผ่าตัด จึงเป็นตัวชี้วัดคุณภาพที่สำคัญของระบบบริการสูติกรรมฉุกเฉิน
วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาแนวโน้ม ข้อบ่งชี้ ระยะเวลาตั้งแต่การตัดสินใจผ่าตัดจนถึงการเริ่มผ่าตัด และผลลัพธ์ของการผ่าตัดคลอดฉุกเฉินในโรงพยาบาลตติยภูมิ
ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบย้อนหลังจากเวชระเบียนผู้ป่วย 800 ราย ที่ผ่าตัดคลอดฉุกเฉิน ระหว่างปี พ.ศ. 2564 - 2566 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติอนุมาน
ผลการวิจัย: จำนวนการผ่าตัดคลอดฉุกเฉินกระจายสม่ำเสมอในช่วง 3 ปี เมื่อจำแนกตามเกณฑ์ RCOG พบร้อยละ 20.10 อยู่ใน Category 1 ร้อยละ 49.30 ใน Category 2 และร้อยละ 30.60 ใน Category 3 Category 4 ไม่รวมในการศึกษา ผู้ป่วยร้อยละ 7.30 ไม่สามารถจำแนกระดับได้เนื่องจากการบันทึกไม่สมบูรณ์ ข้อบ่งชี้หลักคือการคลอดไม่คืบหน้า (ร้อยละ 38.33) ทารกขาดออกซิเจน (ร้อยละ 17.80) และประวัติผ่าตัดคลอดเดิม (ร้อยละ 15) ค่า DDI เฉลี่ย 66.05 นาที ยาวกว่ามาตรฐาน ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้าคือ ห้องผ่าตัดมีผู้ใช้งาน ผ่าตัดเวลากลางคืน และทีมดมยาสลบไม่พร้อม อัตราการรับไว้ใน NICU เพิ่มขึ้นตาม DDI: ร้อยละ 24.75 (DDI ≤60 นาที) ร้อยละ 32.86 (DDI 61 - 90 นาที) และร้อยละ 41.50 (DDI > 90 นาที) (p < .001) หลังปรับค่าตามปัจจัยกวน DDI > 75 นาทีเพิ่มโอกาสรับไว้ใน NICU 2.23 เท่า (95% CI: 1.45 - 3.42, p < .001)
สรุปผล: ระยะเวลา DDI นานกว่ามาตรฐานและสัมพันธ์กับผลลัพธ์ทารกที่ไม่พึงประสงค์ ความล่าช้าเกี่ยวข้องกับข้อจำกัดด้านระบบบริการ ได้แก่ ห้องผ่าตัดไม่พร้อม การให้บริการกลางคืน และทีมดมยาสลบไม่เพียงพอ
ข้อเสนอแนะ: ควรพัฒนามาตรการลด DDI ได้แก่ การจัดสรรห้องผ่าตัดอย่างเหมาะสม เพิ่มความพร้อมทีมดมยาสลบ และใช้แนวปฏิบัติมาตรฐานสำหรับการตอบสนองฉุกเฉิน ควรใช้ DDI เป็นตัวชี้วัดคุณภาพอย่างต่อเนื่องในโรงพยาบาลตติยภูมิ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Caesarean section rates continue to rise, amid growing inequalities in access. [Internet]. Geneva: WHO; 2021 Jun 16 [cited 2025 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/news/item/16-06-2021-caesarean-section-rates-continue-to-rise-amid-growing-inequalities-in-access
Dahlquist K, Stuart A, Källén K. Planned cesarean section vs planned vaginal delivery among women without formal medical indication for planned cesarean section: A retrospective cohort study of maternal short-term complications. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica 2022;101(9):1026–1032. doi: 10.1111/aogs.14408
Al Bizri A, Boghossian NS, Nassar A, Nakad P, Jaber D, Chahine R, et al. Timing of term elective cesarean section and adverse neonatal outcomes: a multicenter retrospective cohort study. PLoS One 2021;16(4): e0249557. doi: 10.1371/journal.pone.0249557.
Shehta Said Farag D, Fathy Heiba Eid Bakr M, Abd Elrehem Mohamed Zedan H, Elzeblawy Hassan H, Ragab Eid S. Maternal and newborn outcome among women undergoing elective versus emergency caesarean section: a comparative study. Egyptian Journal of Health Care 2023;14(3):454–68. doi: 10.21608/ejhc.2023.317867.
Brandt JA, Morgenstern B, Thangarajah F, Grüttner B , Ludwig S , Eichler C, et al. Evaluating the decision-to-delivery interval in emergency cesarean sections and its impact on neonatal outcome. In Vivo 2020;34(6):3341–347. doi: 10.21873/invivo.12172
Liang Y, Zhang J, Bai S, Du S, Yang X, Wang Z. Short-term and long-term effects of cesarean section on asthma and wheezing: a cohort study and meta-analysis. Respiratory Medicine 2023;215:107300. doi: 10.1016/j.rmed.2023.107300
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Classification of urgency of caesarean section – a continuum of risk (Good Practice No. 11) [Internet]. London: RCOG; 2010 [cited 2025 Jan 21]. Available from: https://www.rcog.org.uk/globalassets/documents/guidelines/goodpractice11classificationofurgency.pdf
Thomas J, Paranjothy S, James D. National cross-sectional survey to determine whether the decision to delivery interval is critical in emergency caesarean section. The BMJ (British Medical Journal) 2004;328(7441):665. doi: 10.1136/bmj.38031.775845.7C
Prawitasari S, Widyandana D, Hakimi M, Utarini A. Decision to delivery interval in emergency cesarean section at two academic hospitals in Yogyakarta and Central Java, Indonesia. Bali Medical Journal 2021;10(1):266–72. doi: 10.15562/bmj. v10i1.2030
Fortin O, Husein N, Oskoui M, Shevell MI, Kirton A, Dunbar M, et al. Risk factors and outcomes for cerebral palsy with hypoxic-ischemic brain injury patterns without documented neonatal encephalopathy. Neurology 2024;102(6):e208111. doi: 10.1212/WNL.0000000000208111.
Pratama RE, CL MA. Correlation between response time and infant outcome in pregnant women with fetal distress undergoing caesarean section in two tertiary hospitals. Majalah Obstetri dan Ginekologi (ndonesian Journal of Obstetrics & Gynecology Science) 2021;29(1):1–6. doi: 10.20473/mog.V29I12021.1-5
Le Mitouard M, Gaucher L, Huissoud C, Gaucherand P, Rudigoz RC, Dupont C, et al. Decision-delivery intervals: impact of a colour code protocol for emergency caesareans. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology 2020;246:29–34. doi: 10.1016/j.ejogrb.2019.12.027
Ministry of Public Health. Health indicator monitoring and evaluation system: Cesarean section rate by health region, 2022 [Internet]. Nonthaburi: Policy and Strategy Bureau, Ministry of Public Health; 2022 [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://cmi.moph.go.th/isp/sp_obs/index?menu_id=6 (in Thai)
Health Intervention and Technology Assessment Program (HITAP). Rising cesarean section rates in Thailand: Is it time for serious discussion? Policy Brief No. 139 [Internet]. Bangkok: HITAP; 2022 [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://www.hitap.net/wp-content/uploads/2022/07/PB-139_cesarean_section.pdf (in Thai)
Anekpornwattana S, Yangnoi J, Jareemit N, Borriboonhiransan D. Cesarean section rate in Siriraj Hospital according to the Robson classification. Thai Journal of Obstetrics and Gynaecology 2020;28(1):6–15. doi: 10.14456/tjog.2020.2
Charoonwatana T, Suwanbamrung C, Saengow U. Cesarean section according to Robson classification in a tertiary hospital, Southern Thailand. Journal of Obstetrics, Gynecology and Cancer Research 2022;7(3):213–20. doi: 10.30699/jogcr.7.3.213.
Donabedian A. Evaluating the quality of medical care. Milbank Q. 2005;83(4):691–729. doi: 10.1111/j.1468-0009.2005.00397.x.
Abdulbaki M, Aliyu FO, Ayinde M, Issa A, Adeniran AS, Ibrahim OR. Impact of ‘decision-to-delivery’interval on maternal and perinatal outcomes: a retrospective study of emergency caesarean section from 2017 to 2021 at a secondary health facility in Nigeria. BMC Pregnancy Childbirth 2024;24(1):493. doi: 10.1186/s12884-024-06700-y
Chekole FA, Tesfu AA, Beyene FY, Getie SA, Nega AT, Bante SA, et al. Decision to delivery interval for emergency cesarean section and associated factors in africa: Systematic review and meta-analysis. BMC Womens Health 2025;25(1):299. doi: 10.1186/s12905-025-03854-5
Shen J, Shi M. Association between decision-to-delivery time and neonatal outcomes: A systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy Childbirth 2024;24(1):410. doi: 10.1186/s12884-024-06603-y
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ) ไม่สามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารฉบับอื่น
