ประสบการณ์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาวัยรุ่นที่เผชิญหรือเคยเผชิญกับปัญหาความรุนแรง

ปัญญาวดี ทองแก้ว; ชญาภรณ์ เอกธรรมสุทธิ์; อติพร ศิวิชัย; ปภาวดี ทวีสุข; ภัทรา สุวรรณโท

ผู้แต่ง

ปัญญาวดี ทองแก้ว วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ชญาภรณ์ เอกธรรมสุทธิ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
อติพร ศิวิชัย โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา
ปภาวดี ทวีสุข วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ภัทรา สุวรรณโท วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่, มารดาวัยรุ่น, การเผชิญหรือเคยเผชิญกับปัญหาความรุนแรง

บทคัดย่อ

บทนำ: ความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาวัยรุ่นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ความรุนแรงเป็นปรากฏการณ์ที่พบได้บ่อยในมารดาวัยรุ่น และเป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาประสบการณ์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาวัยรุ่นที่เผชิญหรือเคยเผชิญกับปัญหาความรุนแรง

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปรากฏการณ์วิทยา แบบตีความผู้ให้ข้อมูลเป็นมารดาวัยรุ่นที่เผชิญหรือเคยเผชิญกับปัญหาความรุนแรงหลังคลอดบุตรอายุไม่เกิน 1 ปี เลือกแบบเฉพาะเจาะจงและแบบลูกโซ่ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้กระบวนการวิเคราะห์แก่นสาระ

ผลการวิจัย: มารดาวัยรุ่นที่ถูกกระทำรุนแรงมีประสบการณ์ที่แตกต่างกัน ส่งผลต่อการประสบความสำเร็จ สามารถเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้นาน 6 เดือน และไม่ประสบความสำเร็จ มีประเด็นย่อย 3 ประเด็น ได้แก่ การเผชิญความรุนแรงและการจัดการ ความตั้งใจและแรงจูงใจ และการสนับสนุนจากบุคคลรอบข้าง

สรุปผล: การเผชิญและการจัดการกับความรุนแรง ความตั้งใจและแรงจูงใจ รวมถึงการสนับสนุนจากบุคคลรอบข้าง มีผลโดยตรงต่อความสำเร็จหรือความล้มเหลวในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวนาน 6 เดือน ของมารดาวัยรุ่นที่เผชิญหรือเคยเผชิญความรุนแรง โดยความรุนแรงจากบุคคลใกล้ชิดและการขาดแรงสนับสนุนที่ถูกต้องเป็นอุปสรรคสำคัญ ในขณะที่แรงจูงใจภายในและการสนับสนุนที่มีคุณภาพช่วยให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ประสบความสำเร็จ

ข้อเสนอแนะ: ควรพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในกลุ่มแม่วัยรุ่นที่เผชิญกับความรุนแรงโดยบูรณาการการดูแลด้านจิตใจ สังคม การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งเสริมความรู้แก่ครอบครัว ชุมชน เพื่อลดอุปสรรคและสร้างเครือข่ายสนับสนุนที่เหมาะสม

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Infant and young child feeding: Model chapter for textbooks for medical students and allied health professionals [Internet]. 2009 [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241597494

UNICEF. Fed to fail? The crisis of children’s diets in early life. Child nutrition report 2021 [Internet]. 2021 [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://data.unicef.org/wp-content/uploads

Khalid N, Zhou Z, Nawaz R. Exclusive breastfeeding and its association with intimate partner violence during pregnancy: Analysis from Pakistan demographic and health survey. BMC Women’s Health 2024;24(186):1-12.

Department of Health, Ministry of Public Health. Teenage pregnancy surveillance, Thailand 2024 [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 5] Available from: https://rh.anamai.moph.go.th/th/surveillance-report (in Thai)

Holland ML, Thevenent-Morrison K, Mittal M, Nelson A, Dozier AM. Breastfeeding and exposure to past, currecnt, and neighborhood violence. Maternal and Child Health Journal 2018;22(1):82–91.

World Health Organization. Violence [Internet]. 2024 [cited 2024 Oct 16]. Avialable from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/violence-against-women

Tiwari A, Leung WC, Leung TW, Humphreys J, Parker B, Ho PC. A randomized controlled trial of empowerment training for Chinese abused pregnant women in Hong Kong. BJOG: An International Journal of Obstetrics and Gynaecology 2005;112(9):1249-56.

Ministry of Social Development and Human Security. Social situation of Phra Nakhon Si Ayutthaya Provice for the year 2023 [Internet]. 2025 [cited 2025 Oct 16]. Avialable from: https://drive.google.com/file/d/1XecwgXnuggzBvTEqWjXfo8iHN6EzrSsU/view. (in Thai)

Hennink MM, Kaiser BN, Marconi VC. Code saturation versus meaning saturation: How many interviews are enough?. Qualitative Health Research 2017;27(4):591-608.

Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology 2016;3(2):77-101

Azene ZN, MacPhail C, Smithers LG. Perinatal intimate partner violence and breastfeeding practices: A systematic review and meta-analysis protocol. PLoS One 2025;20(2):1-12.

Khoonphet C, Kala S. The experience of breastfeeding intention among adolescent mother. Princess of Naradhiwas University Journal 2019;11(2):1-11. (in Thai)

Avci S, Ortabag T, Ulusal H, Taysi S. The effect of domestic violence during pregnancy on cortisol hormone release, breastfeeding, and newborn. Journal of Interpersonal Violence 2023;38(1-2):905-30.

Balogun OO, Dagvadorj A, Anigo KM, Ota E, Sasaki S. Factors influencing breastfeeding exclusivity during the first 6 months of life in developing countries: A quantitative and qualitative systematic review. Maternal & Child Nutrition 2015;11:433-51.

Sinha B, Chowdhury R, Sankar MJ, Martines J, Taneja S, Mazumder S, et al. Interventions to improve breastfeeding outcomes: A systematic review and meta-analysis. Acta Paediatrica Nurturing The Child 2015;104(467):114-34.

Kavle JA, Landry M. Addressing barriers to maternal nutrition in low- and middle-income countries: A review of the evidence and programme implications. Maternal & Child Nutrition 2018;14(1):1-13.