ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันการเกิดอาการกำเริบ ในผู้สูงอายุปอดอุดกั้นเรื้อรัง อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

บทนำ: โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญ การเกิดอาการกำเริบของโรคทำให้สมรรถภาพปอดลดลง เพิ่มความรุนแรงของโรคและอัตราการเสียชีวิต

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเอง ในการป้องกันการเกิดอาการกำเริบในผู้สูงอายุปอดอุดกั้นเรื้อรัง

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 36 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรมการจัดการตนเองตามแนวคิดของ Creer ได้ค่าเฉลี่ยความตรงเชิงเนื้อหา .90 แบบสอบถามความรู้ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา .83 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาก .87 แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา .90 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาก .85 และเครื่องมือประเมินผลลัพธ์เฉพาะโรค ได้แก่ แบบประเมินคุณภาพชีวิต แบบประเมินอาการหายใจลำบาก และแบบทดสอบเดิน 6 นาที วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา Independent t-test และ Paired t-test

ผลการวิจัย: กลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมการจัดการตนเอง มีระดับความรู้เกี่ยวกับการจัดการตนเอง พฤติกรรมการจัดการตนเอง ระดับคุณภาพชีวิต และระดับอาการหายใจลำบาก ดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ในขณะที่สมรรถภาพทางกายของทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน

สรุปผล: โปรแกรมการจัดการตนเองมีประสิทธิผลในการเพิ่มทักษะการดูแลตนเองของผู้สูงอายุปอดอุดกั้นเรื้อรัง และลดความเสี่ยงการเกิดอาการกำเริบ

ข้อเสนอแนะ: พยาบาลหน่วยบริการปฐมภูมิควรนำโปรแกรมการจัดการตนเองไปประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมความรู้ พฤติกรรมสุขภาพ คุณภาพชีวิต และลดอาการหายใจลำบากในผู้ป่วย COPD ในชุมชน และพัฒนาระบบการดูแลอย่างต่อเนื่อง