อุบัติการณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการคลื่นไส้และอาเจียนหลังจากได้รับยาระงับความรู้สึก โรงพยาบาลปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา: การศึกษาเชิงพรรณนาย้อนหลัง
คำสำคัญ:
อุบัติการณ์, การผ่าตัดคลอด, การคลื่นไส้อาเจียน, การระงับความรู้สึกทางไขสันหลังบทคัดย่อ
บทนำ: อาการคลื่นไส้และอาเจียนหลังการผ่าตัดคลอด เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในมารดาหลังคลอด มีอัตราการเกิดสูงถึงร้อยละ 30 - 50 ส่งผลกระทบต่อความสบาย การฟื้นตัว และความสามารถในการดูแลทารกแรกเกิด สาเหตุของอาการอาจมาจากหลายปัจจัย เช่น ยาสลบ ยาแก้ปวด หรือความเครียดหลังการผ่าตัด
วัตถุประสงค์การวิจัย: การศึกษาย้อนหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาความชุกของอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด (PONV) และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดที่โรงพยาบาลปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา
ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษาเชิงพรรณนาย้อนหลัง รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนของผู้ป่วย 429 ราย ที่เข้ารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา เดือนมกราคม 2564 - ธันวาคม 2566 การสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วย สถิติเชิงพรรณนา ข้อมูลด้านประชากรผู้ป่วย รายละเอียดการผ่าตัด และการระงับความรู้สึกทางไขสันหลัง ใช้การทดสอบไคสแควร์ เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรนี้กับปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
ผลการวิจัย: พบว่า ร้อยละ 40.80 ของผู้ป่วยมีอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด ภายใน 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัด อายุ เป็นปัจจัยสำคัญ ผู้ป่วยอายุระหว่าง 15 - 44 ปี มีโอกาสเกิดอาการคลื่นไส้สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) นอกจากนี้ การให้ยาป้องกันยังช่วยลดอาการคลื่นไส้อาเจียนได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05)
สรุปผล: ผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึกทางไขสันหลังมีแนวโน้มที่จะมีอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด (PONV) ได้มากกว่า
ข้อเสนอแนะ: การเฝ้าระวังและสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง ในการจัดการและลดอุบัติการณ์ของ PONV เพื่อสร้างความมั่นใจในความสบายของผู้ป่วย ป้องกันความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน และยกระดับคุณภาพการดูแลในงานวิสัญญีอย่างต่อเนื่อง
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Isaranuwatchai W, Teerawattananon Y, Butchon R, Sukmanee J, Karunayawong P, Serneesofo T, et al. Trends in caesarean section in Thailand: is it time for serious discussion?. Health Intervention and Technology Assessment Program (HITAP). Policy Brief 2022;10(139):1-6. (in Thai)
The Royal College of Anesthesiologists of Thailand. Spinal anesthesia [Internet]. 2019 [cited 2019 Jun 17]. Available from: https://www.rcat.org/_files/ugd/82246c_16805a0ebfb1452c948b08aa291e5e09.pdf. (in Thai)
Tsen LC, Bateman BT. Anesthesia for cesarean delivery. In: Chestnut DH, Wong CA, Tsen LC, Ngan Kee WD, Beilin Y, Mhyre J, et al, editors. Chestnut’s obstetric anesthesia: principles and practice. 6th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2019.
Sutawong W. The result of spinal anesthesia with intrathecal morphine in cesarean delivery in Mae Sai Hospital. Chiangrai Medical Journal 2022;14(3):81-92. Available from: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/crmjournal/article/view/254927/176151. (in Thai)
Janhtarasena P. Incidence and related factors of postoperative nausea and vomiting in anesthetized patients at Nakhon Phanom Hospital. Nakhonphanom Hospital Journal 2022;9(3):37-57. (in Thai)
Gan TJ, Belani KG, Bergese S, Chung F, Diemunsch P, Habib AS, et al. Fourth consensus guidelines for the management of postoperative nausea and vomiting. Anesthesia and Analgesia 2020;131(6):411-48.
Dewinter G, Staelens W, Veef E, Teunkens A, Van de Velde M, Rex S. Simplified Apfel Score to screen for postoperative nausea and vomiting risk in patients undergoing general anesthesia. European Journal of Anaesthesiology 2018;35(7):488-93. ฃ
Myles PS, Wengritzky R, Burke J, Leslie K, McIlroy D. Patient satisfaction after anaesthesia and surgery: results of a prospective survey of 10,811 patients. British Journal of Anaesthesia 2019;123(5):664-72.
Sukantarat N. Complications after spinal anesthesia for cesarean section at Chumphae Hospital, Thailand. Nakhonphanom Hospital Journal 2017;4(2):31-9. (in Thai)
Pakthongchai Hospital, Nakhonratchasima. Annual Report 2021-2023: Nursing Unit, Surgical Patients and Anesthesia Nurses. Nakhonratchasima; 2023. (in Thai)
Wei J, Yan H, Xiang Y, Ni J, He F. The effectiveness of symptom management theory in guiding clinical practice: A systematic review. Alternative Therapies in Health and Medicine 2024;30(8):108–14.
Udommoung K, Yodkaew Y. Factors affecting the incidence of nausea and vomiting in patients after receiving intrathecal injection of anesthetic with morphine and anti-nausea and vomiting drugs in Banpong Hospital. The Academic and Nursing Journal of Boromarajonani College of Nursing, Chakrirat 2023;3(2):1–13. (in Thai)
Henos A, Tesera F, Debas M, SalhYalew M. The incidence and factors associated with intraoperative nausea and vomiting during cesarean section under spinal anesthesia, July 2019. An institution-based cross-sectional study. The International Journal of Surgery Open 2020;26(20):49–54.
The Royal College of Anesthesiologists of Thailand. Guidelines for prevention and treatment of postoperative nausea and vomiting. 3rd ed. Bangkok: The Royal College of Anesthesiologists of Thailand; 2021.
Hirunnarong R, Orfuwong M, Benchawaleemat P. Patients' perception of complications and behavior when receiving spinal anesthesia at Songklanagarind Hospital. Srinagarind Medical Journal 2022;37(3):218-24. (in Thai)
Uekritthikarn T. Maternal complications and neonatal outcomes in patients undergoing anterior cesarean section using spinal anesthesia compared with general anesthesia at Vachira Phuket Hospital. Journal of Medical Sciences Region 11 2017;31(1):15-26. (in Thai)
Chutarasena P. Incidence and associated factor of postoperative nausea and vomiting after anesthesia in NakohnPhanom Hospital. Nakhonphanom Hospital Journal 2022;9(3):37-53. (in Thai)
Wisetmongkonchai T, Sirichotekul S. Nausea and vomiting of pregnancy [Internet]. 2023 [cited 2023 Oct 5]. Available from: https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/6143/
Chekol B, Zewudu F, Eshetie D, Temesgen N, Molla E. Magnitude and associated factors of intraoperative nausea and vomiting among parturients who gave birth with cesarean section under spinal anesthesia at South Gondar Zone Hospitals, Ethiopia. Annals of Medicine ond Surgery [Internet]. 2021 [cited 2023 Oct 5];66:102383. Available from: https://doi.org/10.1016/j.amsu.2021.102383
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ) ไม่สามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารฉบับอื่น
