การดัดแปลงเครื่องมือ Rapid Office Strain Assessment (ROSA)  สำหรับผู้ใช้คอมพิวเตอร์วางตัก

ศิลา โรจน์รัตนเกียรติ; ปวีณา  มีประดิษฐ์; ศักดิ์สิทธิ์ กุลวงษ์

ผู้แต่ง

ศิลา โรจน์รัตนเกียรติ มหาวิทยาลัยบูรพา
ปวีณา มีประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยบูรพา
ศักดิ์สิทธิ์ กุลวงษ์ มหาวิทยาลัยบูรพา

คำสำคัญ:

การประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ในสำนักงาน (rosa), คอมพิวเตอร์วางตัก, ความตรงเชิงเนื้อหา, ดัชนีความตรงเชิงเนื้อหารายข้อ (i-cvi), ดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาทั้งฉบับ (s-cvi)

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาเครื่องมือ Rapid Office Strain Assessment (ROSA) ฉบับปรับปรุงให้เหมาะสมกับการใช้งานคอมพิวเตอร์วางตักที่ใช้งานบนโต๊ะและประเมินคุณภาพของเครื่องมือด้านความตรงเชิงเนื้อหา ความเชื่อมั่น ความแม่นยำและความเป็นที่ยอมรับของผู้ใช้งาน วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงพัฒนา โดยปรับปรุง ROSA ฉบับดั้งเดิมให้ครอบคลุมตัวแปรเฉพาะของการใช้คอมพิวเตอร์วางตักที่ใช้งานบนโต๊ะ ได้แก่ มุมและระดับจอภาพ การใช้และตำแหน่งแป้นพิมพ์ และอุปกรณ์ชี้ตำแหน่ง ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คน จำนวน 2 รอบ วิเคราะห์ดัชนีความตรงเชิงเนื้อหารายข้อและระดับเครื่องมือ (I-CVI และ S-CVI/Average) และทำการประเมินความเชื่อมั่นด้วยวิธี test–retest reliability ในกลุ่มตัวอย่าง 34 คน วิเคราะห์ด้วยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ภายในกลุ่ม (ICC) ประเมินความแม่นยำโดยเปรียบเทียบคะแนนรวมระหว่าง ROSA ฉบับดั้งเดิมและฉบับปรับปรุงด้วยสถิติ paired t-test และประเมินความเป็นที่ยอมรับของผู้ใช้งานด้วยแบบสอบถามมาตราส่วน Likert 5 ระดับ ผลการศึกษา: ROSA ฉบับปรับปรุงมีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ในระดับสูงทุกรายการหลังการปรับปรุง ค่า ICC เท่ากับ 0.84 (95% CI: 0.71–0.92) แสดงถึงความเชื่อมั่นในระดับสูง คะแนนรวมของ ROSA ฉบับดั้งเดิมและฉบับปรับปรุงไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.32) ขณะที่ผลการประเมินความเป็นที่ยอมรับของผู้ใช้งานอยู่ในระดับสูงในทุกด้าน สรุป: ROSA ฉบับปรับปรุงเป็นเครื่องมือที่มีคุณภาพด้านความตรงเชิงเนื้อหา ความเชื่อมั่น ความแม่นยำและความเป็นที่ยอมรับของผู้ใช้งาน เหมาะสมสำหรับการใช้เป็นเครื่องมือคัดกรองความเสี่ยงทางการยศาสตร์ในผู้ใช้คอมพิวเตอร์วางตักที่ใช้งานบนโต๊ะในทางปฏิบัติ

เอกสารอ้างอิง

Rahayuningtias AP, As'ad NR, Rejeki YS. Pengukuran risiko kerja menggunakan rapid office strain assessment (ROSA) pada fasilitas meja komputer laboratorium analisis perancangan kerja dan ergonomi Universitas Islam Bandung. Bandung Conf Ser Ind Eng Sci 2023;3(1):01017.

Alyami H, Albarrati AM. Comparison of spinal angles in a typing task on a laptop and a desktop computer: a preliminary study. Am J Occup Ther 2016;70(6):7006350020p1-8.

Argus M, Pääsuke M. Using a laptop computer for work: musculoskeletal disorders and the functional characteristics of the neck in comparison with the users of desktop computers [Preprint]. Res Sq 2021.

Jayadi EL, Jodiawan P, Yamani AZ, Qurthuby M. Evaluation of office ergonomic risk using rapid office strain assessment (ROSA). J Ind Eng Manag Syst 2020;13(1):47-51.

Hedge A. Ergonomic guidelines for arranging a computer workstation [Internet]. 2019 [cited 2026 Jan 20]. Available from: https://shorturl.asia/5oSTq

Reinert F, Caselli RP, Moro ARP, Gontijo LA, Ferreira MGG. Human factors related to the use of personal computer: a case study. In: Bagnara S, Tartaglia R, Albolino S, Alexander T, Fujita Y, editors. Proceedings of the 20th Congress of the International Ergonomics Association (IEA 2018). Adv Intell Syst Comput. Cham: Springer; 2019. p. 269-76.

Sonne M, Villalta DL, Andrews DM. Development and evaluation of an office ergonomic risk checklist: ROSA—Rapid Office Strain Assessment. Appl Ergon 2012;43(1):98-108.