ประสิทธิผลการดูแลผู้ป่วยกรณีการให้บริการรักษาไม่เร่งด่วนและเร่งด่วนสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองจังหวัดเพชรบุรี

อรรถสิทธิ์ นวะอภิศักดิ์; นภชา สิงห์วีรธรรม; พัลลภ เซียวชัยสกุล; พิเชษ พัวพันกิจเจริญ; พงศกร อุ่นเป็นนิจ

ผู้แต่ง

อรรถสิทธิ์ นวะอภิศักดิ์ โรงพยาบาลพระจอมเกล้าเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี
นภชา สิงห์วีรธรรม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พัลลภ เซียวชัยสกุล คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พิเชษฐ พัวพันกิจเจริญ โรงพยาบาลพระจอมเกล้าเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี
พงศกร อุ่นเป็นนิจ โรงพยาบาลพระจอมเกล้าเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี

คำสำคัญ:

ประสิทธิผล, โรคหลอดเลือดสมอง , การดูแลผู้ป่วยกรณีการให้บริการรักษากรณีเร่งด่วน

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบย้อนหลังนี้เพื่อศึกษาสถานการณ์และประสิทธิผลการดูแลผู้ป่วยกรณีการให้บริการรักษาเร่งด่วน สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน (Stroke fast track: SFT) โดยใช้ข้อมูลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองและโรคสมองขาดเลือด ที่เข้ารับบริการในโรงพยาบาลพระจอมเกล้าเพชรบุรี ปี 2562 – 2566 ฐานข้อมูล HosXP ภายใต้กองทุนค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขบริการเฉพาะกรณีโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน (Stroke Fast Track) จาก 3 กองทุน ประกอบด้วยกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ กองทุนประกันสังคม และกองทุนสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ โดยใช้แบบบันทึกข้อมูลการเข้ารับบริการ การวิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงพรรณนา ระดับ
ความรุนแรงของผู้ป่วยโรคสมองตายเพราะขาดเลือดโดยการตรวจทางระบบประสาทด้วย National Institute of Health Stroke Scale (NIHSS) และการวิเคราะห์อัตราการรอดชีพผู้ป่วยหลังจากวันวินิจฉัยเป็นระยะเวลา 6 เดือน ด้วย Kaplan-meier ผลการศึกษาพบว่า

ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองปีงบประมาณ 2562 - 2566 มีจำนวนผู้ป่วย 6,410 ราย พบในเพศชายมากกว่าหญิงและมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นในทั้งสองเพศระดับความรุนแรงของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันในกลุ่มที่ไม่ได้รับยา rt-PA ส่วนใหญ่มีอาการต่ำถึงปานกลางร้อยละ 90 และในกลุ่มที่ได้รับยา rt-PA พบผู้ป่วยมีระดับปานกลางทั้งหมด ความครอบคลุมอย่างมีประสิทธิผลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเข้าสู่ระบบ SFT ร้อยละ 43.49 ผู้ป่วยกลุ่มเนื้อสมองตายเพราะขาดเลือดเข้าสู่ระบบ SFT ร้อยละ 68.66 ได้รับยาละลายลิ่มเลือด (rt-PA) ร้อยละ 23.91 อัตราการรอดชีพของผู้ที่ได้รับยา rt-PA ร้อยละ 93.56 โรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะการแตกของหลอดเลือด (ICD10: I60.0-I62.9) มีอัตราการรอดชีพผู้ป่วยหลังจากวันวินิจฉัยเป็นระยะเวลา 6 เดือน ต่ำที่สุด และรองลงมาโรคหลอดเลือดสมองตีบและตัน (ICD:I63.0 – I63.9)

ควรเพิ่มความครอบคลุมการเข้าถึงบริการจากระบบบริการในโรงพยาบาลลูกข่าย เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการกรณีการให้บริการรักษาเร่งด่วนในกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบ หรืออุดตันได้เพิ่มสูงขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Collaborators., G. S. (2021). Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors, 1990-2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study. Lancet Neurol, 20(10), 795-820. doi:10.1016/S1474-4422 (21) 00252-0

Lei, Z., Li, S., Feng, H., Wu, X., Hu, S., Li, J., et al. (2024). Effects of intravenous rtPA in patients with minor stroke. Annaly of Medicine, 56(1), 2304653. doi.org/10.1080/07853890.2024.2304653

National Health Security Office. (2022). Guidelines for Requesting Expenses for Public Health Services in Fiscal Year 2022. Nonthaburi: Sahamitr Printing & Publiching Company Limited.

National Institute for Emergency Medicine. (2564). Stroke Knowledge for Emergency Medical Practitioners. Nonthaburi: Ultimate printing. (in Thai)

Phokum S., (2020). Perception of stroke emergency response in acute ischemic stroke patients at Somdej Phra Yupparat Kranuan Hospital, Khon Kaen Province. North-Eastern Thai Journal of Neuroscience, 15(4), 66-75. (in Thai)

Thai College of Emergency Physicians. (2020). Guidelines for Treatment and Administration of Anticoagulants for Acute Ischemic Stroke Outside the Hospital and in the Emergency Room, 2020. Bangkok: Thai College of Emergency Physicians. (in Thai)

Tiamkao S., (2019). Development of the stroke service system in the 7th Health Zone (Roi Et, Khon Kaen, Maha Sarakham and Kalasin province). J Thai Stroke Soc, 18(1), 25-41. (in Thai)

Tiamkao S., (2021). Stroke situation analysis. Thai Journal of Neurology, 37(4), 54-60. (in Thai)

Tiamkao S., (2023). 13 Years – Learning and Development of stroke fast track in Thailand. Journal of Health. Systems Research 17(1), 191-199. (in Thai) https://he04.tci-thaijo.org/index.php/j_hsr/article/view/3219

Wellappuli, N. T., Perera, H. S. R., Chang, T., Kasthuriratne, G., & Gunawardena, N. S. (2022). Coverage and equity of essential care services among stroke survivors in the Western Province of Sri Lanka: a community-based cross-sectional study. BMC health services research, 22(1), 1017. https://doi.org/10.1186/s12913-022-08404-5

World Health Organization. (2016). Universal Health Coverage: Moving Towards Better Health Action Framework for the Western Pacific Region. Geneva: World Health Organization.

You, S., Saxena, A., Wang, X., Tan, W., Han, Q., Cao, Y., et al. (2018). Efficacy and safety of intravenous recombinant tissue plasminogen activator in mild ischaemic stroke: a meta-analysis. Stroke and vascular neurology, 3(1), 22–27. https://doi.org/10.1136/svn-2017-000106