ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคหนอนพยาธิที่ติดต่อผ่านดินในนักเรียนศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขา อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความชุกของโรคหนอนพยาธิในทางเดินอาหารที่ติดต่อผ่านดิน และ 2. ศึกษาความรู้ ความเชื่อด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคหนอนพยาธิ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ที่ได้รับการตรวจอุจาระด้วยกล้องจุลทรรศน์ คือนักเรียนศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขาในตำบลแม่หละ อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก จำนวน 85 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบบันทึกผลการตรวจอุจจาระและแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลใช้ ค่าความถี่ ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ใช้สถิติ Chi-square test

ผลการวิจัยพบว่านักเรียนส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 62.35 อายุอยู่ในช่วง 13-15 ปี ร้อยละ 47.06 รองลงมาอายุ 10-12 ปี ร้อยละ 38.82 ภาวะโภชนาการมีน้ำหนักตามเกณฑ์ร้อยละ 81.18 ตรวจพบไข่หนอนพยาธิทางเดินอาหารร้อยละ 10.59 พบในเพศชายร้อยละ 21.88 และเพศหญิงร้อยละ 3.77 พบในช่วงอายุ 13-15 ปี ร้อยละ 12.50 รองลงมาอายุ 10-12 ปี ร้อยละ 12.12 ลักษณะการกระจายของหนอนพยาธิจำแนกตามชนิด พบพยาธิไส้เดือนมากที่สุดร้อยละ 7.06 รองลงมาได้แก่พยาธิปากขอร้อยละ 2.35 และพยาธิเข็มหมุดร้อยละ 1.18 พยาธิไส้เดือนและพยาธิเข็มหมุดในนักเรียนชายมากกว่านักเรียนหญิงร้อยละ 12.50 และ 3.13 ตามลำดับ ภาวะโภชนาการของนักเรียนมีความสัมพันธ์กับความชุกของโรคหนอนพยาธิทางเดินอาหารอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ P-value < 0.05 ส่วนอายุ เพศและระดับชั้นเรียนของนักเรียนไม่มีความสัมพันธ์กับความชุกของโรคหนอนพยาธิทางเดินอาหาร

หน่วยงานที่รับผิดชอบในพื้นที่ควรจัดให้มีผู้นำนักเรียนส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคตามนโยบายโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ เพื่อเป็นการสร้างความรู้ในด้านการส่งเสริมและป้องกันโรคในโรงเรียน ครอบครัวและชุมชน