Effectiveness of an Oral Health Promotion Program on Knowledge, Toothbrushing Skills, and Dental Plaque among Older Adults with Diabetes
Keywords:
Oral health promotion program, Older adults, Diabetes, Toothbrushing, Dental plaqueAbstract
This research aimed to study the effectiveness of an oral health promotion program on knowledge, toothbrushing skills, and dental plaque among older adults with diabetes. The study employed a quasi-experimental research design, specifically a one-group pretest-posttest design. The sample consisted of 45 older adults with diabetes residing in Makham Lom Sub-district, Bang Pla Ma District, Suphanburi Province. The program consisted of activities including education on oral diseases, effects of medication, oral health care, toothbrushing demonstrations, and group-based practice, with a total duration of 180 minutes. The data collection instruments included: 1. a questionnaire assessing oral health knowledge; 2. a toothbrushing skill checklist; and 3. a dental plaque assessment. The instruments demonstrated acceptable reliability with KR-20 = 0.82, and Cohen’s Kappa = 0.88 and 0.86, respectively. Data were analyzed using descriptive statistics and inferential statistics to compare the mean scores within the experimental group using paired t-test at a significance level of 0.05.
The results showed that after participating in the program, the participants had statistically significant improvements in oral health knowledge, toothbrushing skills, and reduced levels of dental plaque (P-value < .001). This indicates that the developed oral health promotion program is effective in promoting oral health behaviors among older adults with diabetes.
References
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี. (2565, 1 มีนาคม). อัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวาน.
https://hdc.moph.go.th/spb/public/main
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2565, 1 มีนาคม). จำนวนอัตราป่วย ตาย ปี 2559 – 2562. http://www.thaincd.com/2016/mission/documents- detail.php?id=13893&tid=32&gid=1-020
จุฑามาศ จุลอักษร และรุจิรา ดวงสงค์. (2564). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคปริทันต์ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ตําบลเขาหลวง อําเภอวังสะพุง จังหวัดเลย. วารสารทันตาภิบาล, 32(2), 133-145.
ดุลยรัตน์ โถวประเสริฐ. (2567). การประเมินผลโครงการนำร่องการดูแลสุขภาพช่องปากผู้ป่วยเบาหวาน จังหวัดนนทบุรี ปี 2567. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 6(3), 178–191.
นฤมล จันทร์สุข ยุทธนา พินิจกิจ และชวนนท์ จันทร์สุข. (2562). ผลของการใช้รูปแบบการดูแลสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 27(1), 30–39.
บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. (2563). ขนาดอิทธิพล การวิเคราะห์อำนาจ การคำนวณขนาดตัวอย่างที่ เหมาะสมโดยใช้โปรแกรม G*Power. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มารุต ภู่พะเนียด กนกวรรณ แสงจันทร์ ณัชชา แพร่อาภา และ สินีนุช เพ็ชรวงศ์. (2564). ประสิทธิผลของการให้ทันตสุขศึกษาโดยการแสดงบทบาทสมมติต่อการควบคุมคราบจุลินทรีย์บนตัวฟันในนักเรียนชั้นประถมศึกษา. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 1(1), 14–24.
วิชัย เอกพลากร. (บก.). (2564). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
ศุภศิลป์ ดีรักษา รัชฎา ฉายจิต และเบญจา มุกตพันธุ์. (2563). ผลของโปรแกรมการรับรู้ความสามารถตนเองด้านทันตสุขภาพด้วยกิจกรรมฐานการเรียนรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองทางทันตสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย. วารสารทันตาภิบาล, 31(1), 165-184.
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2565). แนวทางการดูแลสุขภาพช่องปากผู้ป่วยเบาหวาน สําหรับทันตบุคลากรและบุคลากรสาธารณสุข. นนทบุรี : สำนักทันตสาธารณสุข.
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2561). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ.2560. กรุงเทพฯ : สามเจริญพานิชย์.
ศุภศิลป์ ดีรักษา วิภาดา จิตรปรีดา สุพัตรา บุญเจียม และอนวัช ภูทองนาค. (2564). ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านทันตสุขภาพขั้นพื้นฐานเพื่อส่งเสริมสุขภาพช่องปากของผู้ใหญ่ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 7. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 3(1), 65–76.
Ainamo, J. & Bay, I. (1975). Problems and proposals for recording gingivitis and plaque. Int Dent J, 25(4), 22-35.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review. 84(2), 191-215.
Lee, J. Y., Divaris, K., Baker, A. D., Rozier, R. G., & Vann, W. F., Jr. (2012). The relationship of oral health literacy and self-efficacy with oral health status and dental neglect. American journal of public health, 102(5), 923–929. https://doi.org/10.2105/AJPH.2011.300291
Liu, F., Song, S., Huang, S., He, J., Ye, X., Hu, L., Zeng, X., Deng, S., & Hu, X. (2025). Effects of the Oral Health Promotion Program on oral health and oral microbiota changes in diabetic elderly individuals: a quasi-experimental study. BMC oral health, 25(1), 51. https://doi.org/10.1186/s12903-024-05388-y
Poudel, P., Paudel, G., Acharya, R., George, A., Borgnakke, W. S., & Rawal, L. B. (2024). Oral health and healthy ageing: A scoping review. BMC Geriatrics, 24(33). https://doi.org/10.1186/s12877-023-04613-7
Wang, Y., Zhu, J., Xu, Z., Dai, X., Chen, K., & Wang, Y. (2023). Social support, oral health knowledge, attitudes, practice, self-efficacy and oral health-related quality of life in Chinese college students. Scientific Reports, 13(1), 12320. https://doi.org/10.1038/s41598-023-39658-6
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of Council of Community Public Health
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน
