ผลของการพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยาความเสี่ยงสูง งานการพยาบาลผู้ป่วยหนัก กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย

ผู้แต่ง

  • วิภาวี วอง โรงพยาบาลแม่สาย
  • สมปรารถนา วอง โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย

คำสำคัญ:

การบริหารยา, ยาความเสี่ยงสูง, งานการพยาบาลผู้ป่วยหนัก

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบและศึกษาผลของการพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยาความเสี่ยงสูง งานการพยาบาลผู้ป่วยหนัก กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย แบ่งเป็น 4 ระยะ คือ 1) การศึกษาสถานการณ์ 2) การพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยาความเสี่ยงสูงฉบับร่าง 3) ทดลองใช้และประเมินผล และ 4) ปรับปรุงและพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยาความเสี่ยงสูงฉบับสมบูรณ์ กลุ่มตัวอย่างคือพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในงานการพยาบาลผู้ป่วยหนัก โรงพยาบาลแม่สาย จำนวน 15 คน ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนธันวาคม 2567-มีนาคม 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย 1) รูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยาความเสี่ยงสูง ประกอบด้วยแนวทางการปฏิบัติและนวัตกรรมสนับสนุนการปฏิบัติงาน ได้แก่ “Safe Y-Card ป้ายยาปลอดภัย” (CVI= 0.92,0.94) 2) แบบประเมินความรู้ การปฏิบัติ และความพึงพอใจเรื่องการบริหารยาความเสี่ยงสูง (KR-20 = 0.82, Cronbach's alpha = 0.90, 0.91 ตามลำดับ) และ 3) แบบรวบรวมอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนจากการให้ยาความเสี่ยงสูง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test ผลการวิจัยพบว่า หลังใช้รูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยาความเสี่ยงสูงฉบับสมบูรณ์  คะแนนเฉลี่ยความรู้และการปฏิบัติของพยาบาลสูงกว่าก่อนใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value <0.001 และ P-value =0.001 ตามลำดับ) ไม่พบอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยา และกลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจต่อรูปแบบ
ในระดับมากที่สุด (ร้อยละ 100) สะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับแนวทางเดิมอย่างชัดเจน รูปแบบฉบับสมบูรณ์ประกอบด้วยแนวปฏิบัติมาตรฐานที่บูรณาการร่วมกับนวัตกรรม Safe Y-Card ป้ายยาปลอดภัย ระบบรหัสสี และการระบุชนิดยาที่สายต่อสารน้ำ เพื่อลดภาระการจดจำและป้องกันความสับสน นอกจากนี้รูปแบบยังครอบคลุมการจัดการความเข้ากันได้ของยา ส่งผลให้เพิ่มสมรรถนะของพยาบาลและเพิ่มความปลอดภัยเชิงระบบในการดูแลผู้ป่วยหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. (2563). สรุปรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาประจำปี พ.ศ. 2562. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.

ณัฐธิดา มะลิทอง, สุชาดา คำเมือง, และพรทิพย์ ไพศาลธรรม. (2563). ผลของการอบรมเรื่องการบริหารยาความเสี่ยงสูงต่อความรู้และความมั่นใจของพยาบาลวิชาชีพ. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 30(2), 15–27.

โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย. (2566). ข้อมูลทั่วไปโรงพยาบาลแม่สาย. https://maesaihospital.com/maesai/

โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย. (2567). คู่มือแนวทางจัดการระบบยาบนหอผู้ป่วย. คณะกรรมการเภสัชกรรมและการบำบัด (PTC).

โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย. (2567). มาตรฐานสำหรับวิธีการปฏิบัติ (Standard Operating Procedure): แนวทางบริหารยา. กลุ่มการพยาบาล.

โรงพยาบาลแม่สาย จังหวัดเชียงราย. (2563–2567). สถิติอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนจากการบริหารยาความเสี่ยงสูง. ระบบสารสนเทศการบริหารจัดการความเสี่ยงของสถานพยาบาล.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2562). Change & collaboration for sustainability. ใน ทรงง พิราลัย (บ.ก.), HA update 2019: HA National Forum ครั้งที่ 20 (หน้า 1–109). หนังสือดีวัน.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2565). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 5. ก.การพิมพ์เทียนกวง.

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. (2563). รายงานระบบเฝ้าระวังความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ.

Bloom, B. S., Hastings, J. T., & Madaus, G. F. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. McGraw-Hill.

Hughes, R. G. (Ed.). (2008). Patient safety and quality: An evidence-based handbook for nurses. Agency for Healthcare Research and Quality.

Institute for Safe Medication Practices. (2018). High-alert medications in acute care settings. https://www.ismp.org/recommendations/highalert-medications-acute-list

Institute for Safe Medication Practices. (2022). ISMP list of high-alert medications in acute care settings. https://www.ismp.org/recommendations/high-alert-medications-acute-list

Institute for Safe Medication Practices. (2022). ISMP guidelines for safe medication use. ISMP.

Kapadia, N., R., S., & Gadhave, P. (2017). Medication errors related to high-alert medication. Journal of Nursing and Health Studies, 2(3), 15–20.

Kuitunen, T., Hantula, H., Backman, J. T., Lehtonen, L., Airaksinen, M., & Kurkinen, K. (2020). Medication administration errors in intensive care units: A systematic review.

Acta Anaesthesiologica Scandinavica, 64(1), 19–27. https://doi.org/10.1111/aas.13474

Sheikh, S. A., Donaldson, L., Dhingra-Kumar, N., Bates, D., Kelley, E., & Larizgoitia, I. (2016). Medication errors: Technical series on safer primary care. World Health Organization.

https://iris.who.int/handle/10665/252274

World Health Organization. (2017). Medication without harm: WHO global patient safety challenge. World Health Organization.

Yamashita, T., & Millar, R. J. (2021). Likert scale. In D. Gu & M. E. Dupre (Eds.), Encyclopedia of gerontology and population aging. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-22009-9_559

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-10