ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรควัณโรค ของผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรคปอด ในเขตอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย
คำสำคัญ:
วัณโรคปอด, ผู้สัมผัสร่วมบ้าน, พฤติกรรมการป้องกันโรคบทคัดย่อ
การวิจัยภาคตัดขวางครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรคปอดในอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรคปอด จำนวน 156 คน เก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 1 พฤษภาคม 2567 – 30 สิงหาคม 2567 ด้วยแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพทั้งความตรงเชิงเนื้อหาและความเที่ยง ได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ทั้งฉบับเท่ากับ 0.78 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ โดยวิธี Stepwise
ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยที่ร่วมพยากรณ์พฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรคปอดในเขตอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการติดต่อโรควัณโรค (β = 0.449, p-value < 0.001) การรับรู้อุปสรรคการป้องกันโรควัณโรค (β = 0.274, p-value < 0.006) โดยสามารถร่วมกันทำนาย ได้ร้อยละ 88.3 ดังนั้นหน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ควรส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรคปอด ในเขตอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย มีความเข้าใจที่ถูกต้อง เกี่ยวกับการการติดต่อของโรควัณโรคในช่องทางต่าง ๆ รวมทั้งควรมีการจัดกิจกรรมเชิงรุกในการสร้างการรับรู้ที่ถูกต้องในการปฏิบัติพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากผู้ป่วยวัณโรค ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค. (2562). วัณโรค (Tuberculosis (TB). https://www.ddc.moph.go.th/ disease_detail.php?d=105
กรมควบคุมโรค. (2562). โรควัณโรคปอด (T.B. Pulmonary). สืบค้นจาก https://www.ddc.moph. go.th/disease_detail.php?d=92
กรมควบคุมโรค. (2567). สถานการณ์และการดำเนินงานวัณโรคของประเทศไทย. นนทบุรี : กลุ่มระบาดวิทยาและตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน กองวัณโรค กรมควบคุมโรค.
กระทรวงสาธารณสุข. (2568). Health KPI. https://healthkpi.moph.go.th/kpi2/kpi/index2/
ขวัญใจ มอนไธสง, จีราภรณ์ กรรมบุตร, & วนลดา ทองใบ. (2560). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านกับผู้ป่วยวัณโรคปอดที่พักอาศัยในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสารพยาบาลทหารบก, 18(2), 306–314.
คำนวณ อึ้งชูศักดิ์. (2559). ระบาดวิทยาเพื่อการบริหารงานสาธารณสุข. นนทบุรี : สมาคมระบาดวิทยา (ประเทศไทย).
ปิยรัตน์ ชาวนา. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคในผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรค ตำบลห้วยติ๊กชู อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ. โรงพยาบาลภูสิงห์อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ.
ปีเส๊าะ มะเซ็ง. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคในผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรคอำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยทักษิณ.
มัลลิกา ผดุงหมาย. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านกับผู้ป่วยวัณโรคปอด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
โรงพยาบาลสวรรคโลก. (2565). รายงานประจำปี 2565 โรงพยาบาลสวรรคโลก. งานควบคุมโรคติดต่อ. กลุ่มงานบริการปฐมภูมิและองค์รวม. โรงพยาบาลสวรรคโลก.
ศิรินทรา ป้อมไชยา, & ศุภลักษณ์ แย้มสกุล. (2566). รายงานเฝ้าระวังโรคและภัยสุขภาพ 5 กลุ่มโรค 5 มิติ ด้านวัณโรค ปีงบประมาณ 2566. เขตสุขภาพที่ 5.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย. (2566). สรุปรายงานประจำปี 2566. สุโขทัย: กลุ่มงานควบคุมโรค.
Becker, M. H., & Maiman, L. A. (1975). Sociobehavioral determinants of compliance with health and medical care recommendations. Medical Care, 13(1), 10–24.
https://doi.org/10.1097/00005650-197501000-00002
Bloom, B. S. (1986). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. New York: Longman.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 5–55.
World Health Organization. (2022). Implementing the end TB strategy: The essentials, 2022 update (p. 13). Geneva: Author.
World Health Organization. (2025). Tuberculosis. https://www.who.int/health-topics/tuberculosis#tab=ta
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน