ประสิทธิผลของการใช้สื่อให้ความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของวัยรุ่นตอนต้น โรงเรียนแห่งหนึ่ง ในเขตอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก
คำสำคัญ:
บุหรี่ไฟฟ้า, สื่อให้ความรู้, ป้องกันการสูบบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นแบบกึ่งทดลองชนิดศึกษากลุ่มเดียววัดก่อนและหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการใช้สื่อให้ความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของวัยรุ่นตอนต้นในโรงเรียนแห่งหนึ่งในเขตอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก กลุ่มตัวอย่างคือวัยรุ่นตอนต้น จำนวน 40 คน โดยกลุ่มตัวอย่างได้เข้าร่วมกิจกรรมการใช้สื่อให้ความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของวัยรุ่นตอนต้น เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test
ผลการวิจัยพบว่า หลังการใช้สื่อ กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความรู้ การรับรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าสูงขึ้นกว่าก่อนการใช้สื่อ โดยก่อนการใช้สื่อค่าเฉลี่ยความรู้อยู่ในระดับปานกลาง (M = 6.35, SD. = 1.05) และหลังการใช้สื่อให้อยู่ในระดับสูง (M = 8.28, SD. = 0.93) การรับรู้ก่อนการใช้สื่ออยู่ในระดับต่ำ (M = 1.55, SD. = 1.18) หลังการใช้สื่ออยู่ในระดับสูง (M = 2.38, SD. = 3.45) ทัศนคติการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าก่อนการใช้สื่อในอยู่ในระดับปานกลาง (M = 1.86, SD. = 0.27) และหลังการใช้สื่อให้อยู่ในระดับปานกลาง (M = 1.98, SD. = 0.89) และพฤติกรรมในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าก่อนการใช้สื่ออยู่ในระดับพฤติกรรมปานกลาง (M = 1.76, SD. = 1.41) หลังการใช้สื่อให้อยู่ในระดับพฤติกรรมสูง (M = 2.47, SD.= 2.20) แสดงให้เห็นว่าสื่อให้ความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของวัยรุ่นตอนต้นมีประสิทธิผลในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของวัยรุ่นตอนต้นได้ ดังนั้นจึงควรนำสื่อให้ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่นๆ เพื่อรณรงค์ในการป้องกันการเกิดนักสูบบุหรี่ไฟฟ้าหน้าใหม่ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กมลภู ถนอมสัตย์, พนิตนันท์ แซ่ลิ้ม, และพุทธพร อ่อนคำสี. (2567). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. วารสารพยาบาลตำรวจและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 16(1), 1-10.
กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชายอาชีวศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ. (2567, 26 กันยายน). ข้อมูลวิชาการเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า. https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1589020240719032342.pdf
ณัฐพล รุ่งโรจน์สิทธิชัย. (2560). การรับรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม ที่มีต่อบุหรี่ไฟฟ้า [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
บุญชม ศรีสะอาด และบุญส่ง นิลแก้ว. (2545). การวิจัยเบื้องต้นฉบับปรับปรุงใหม่. กรุงเทพฯ:วัฒนพาณิชย์.73
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย,ชนุตา พาโพนงาม และนฤมล ลาวน้อย. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(2), 197-205.
ภัทรรินทร์ ศิริทรากุล. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอน ปลาย จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก, 11(1), 1-18.
ยุรนันท์ เทพา. (2567). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันนักสูบบุหรี่หน้าใหม่ในนักเรียนมัธยมตอนต้น โรงเรียนแห่งหนึ่ง ในพื้นที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง, วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ), 34(2), 1-15.
วศิน พิพัฒนฉัตร, เนาวรัตน์ เจริญค้า, สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์ และวิชช์ เกษมทรัพย์. (2566). กรณีศึกษามาตรการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าของต่างประเทศและเหตุผลที่ไทยควรคงไว้ซึ่งมาตรการห้ามนำเข้าบุหรี่ไฟฟ้า.วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 9(3), 1-14.
ศิริพร พูลรักษ์. (2565). ผลของโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้าผ่านระบบออนไลน์ที่มีต่อความรู้ ทัศนคติ และความตั้งใจเลิกสูบบุหรี่ของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน, 9(1), 20-30.
สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์. (2553). การจัดการความรู้กับนวัตกรรม. กรุงเทพมหานคร: สามลดา.
สุกัญญา ฆารสินธุ์ และกฤชกันทร สุวรรณพันธุ์. (2567). การพัฒนาสื่อการ์ตูนให้ความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ในเด็กวัยเรียนตอนต้น.วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 18(2), 433-445.
สุกัญญา สุรังษี, บุศยรินทร์ เอกมั่นเศรษฐ์ และปิยธิดา โพธิ์ดง. (2567). ผลของโปรแกรมให้ความรู้อิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพต่อความรู้และทัศนคติในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น.วารสารการพยาบาล สุขภาพและการศึกษา, 7(2), 55-66.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก. (2567, 27 กันยายน). การคัดกรองและการบำบัดผู้ติดบุหรี่ (workloadspecialpp) จังหวัดพิษณุโลก ปีงบประมาณ 2567. https://hdc.moph.go.th/ plk/public/standard-report-detail/072b2ab64052ed0d3be3e452d8a4beb3
อุไรวรรณ ฐิติวัฒนากูล. (2562). นวัตกรรมสื่อการสอนเรื่องพิษภัยบุหรี่ด้วย“ขวดดักควัน”.วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(6), 1-10.
อุทัยวรรณ พงษ์บริบูรณ์, พัชรินทร์ อัจนากิตติ, รัชยา รัตนะถาวร. (2566). การพัฒนาและประเมินผลโปรแกรมการป้องกันการใช้ผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าในสังคมออนไลน์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนในจังหวัดปทุมธานี.วารสารพยาบาลทหารบก, 24(2), 269-278.
Azagba, S., Shan, L., & Latham, K. (2019). Adolescent Dual Use classification and Its Association With Nicotine Dependence and Quit Intentions. Journal of Adolescent Health, 65(2), 195-201. DQI10.1016/j.jadohealth.2019.04.009
Best, J. W. (1977). Research in education. (3rd ed.). Engle Clift, NJ: Prentice-Hall.
Bloom, B. S. (1964). Taxonomy of education objectives, Handbook 1: Cognitive domain. New
York: David Mekey
Dray, J., Bowman, J., Campbell, E., Freund, M., Wolfenden, L., Hodder, R. K., & Wiggers, J. (2017). Systematic review of universal resilience-focused interventions targeting child and
adolescent mental health in the school setting. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 56(10), 813-824.
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191.
Janz, N.K., Becker M.H. (1984). The health belief model: a decade later. Health EducQ., 11(1), 1-47.
Jai jirakasem. (2023, 27 กันยายน). ทำความรู้จักกับ "สื่อการสอน" สื่อการสอนคืออะไรและมีกี่ประเภท.https://www.twinkl.co.th/blog/teaching-resources-thai.
O'Brien, D., Long, J., Quigley, J., Lee, C., McCarthy, A., & Kavanagh, P. (2021). Association between electronic cigarette use and tobacco cigarette smoking initiation in adolescents: A systematic review and meta-analysis. BMC Public Health, 21:954
Rovinelli, R.J., & Hambleton, R.K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, (2), 49-60.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน
