ผลของโปรแกรมการบริหารยาความเสี่ยงสูงต่อบทบาทการบริหารยาตามการรับรู้ของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
โปรแกรมการบริหารยาความเสี่ยงสูง, การปฏิบัติการบริหารยาความเสี่ยงสูง, พยาบาลวิชาชีพบทคัดย่อ
ความคลาดเคลื่อนในการบริหารยาความเสี่ยงสูงยังเกิดซ้ำในโรงพยาบาลตติยภูมิ สะท้อนข้อจำกัดของระบบฝึกอบรมและการกำกับการบริหารยาที่ยังไม่เป็นระบบและต่อเนื่อง การวิจัยกึ่งทดลองนี้มุ่งศึกษาและเปรียบเทียบการปฏิบัติการบริหารยาความเสี่ยงสูงของพยาบาลวิชาชีพ โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลที่ปฏิบัติงานในกลุ่มงานศัลยกรรมจำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน คัดเลือกด้วยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วยโปรแกรมการบริหารยาความเสี่ยงสูงและแบบสอบถามการปฏิบัติการบริหารยาความเสี่ยงสูงซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ (CVI = .97) และมีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือ (Cronbach's alpha = .86) ใช้สถิติเชิงพรรณนา และใช้ Independent t-test เปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม และ Dependent t-test เปรียบเทียบภายในกลุ่มทดลองก่อน–หลัง ผลวิจัย พบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติการบริหารยาความเสี่ยงสูงในระดับมาก ( x̅ = 3.68 ± .80) ซึ่งสูงกว่ากลุ่มควบคุมที่มีคะแนนเฉลี่ยในระดับปานกลาง ( x̅ = 2.69 ± 0.19) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) นอกจากนี้ คะแนนเฉลี่ยของกลุ่มทดลองหลังการทดลองยังสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญ ( x̅ = 2.67 ± .27) (p < .001) ผลวิจัยสะท้อนว่าโปรแกรมมีประสิทธิผลในการเสริมสร้างการปฏิบัติการบริหารยาความเสี่ยงสูง ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับความปลอดภัยของผู้ป่วย โดยลดความคลาดเคลื่อนทางยา ผ่านการพัฒนาความรู้ ความตระหนัก และความรับผิดชอบของพยาบาลในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การตรวจสอบ การให้ยา จนถึงการติดตามอาการผู้ป่วย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Medication safety in high-risk situations: technical report. Geneva: WHO; 2019.
World Health Organization. Medication without harm: global patient safety challenge. Geneva: WHO; 2017.
Australian Commission on Safety and Quality in Health Care (ACSQHC). High-risk medicines. Sydney: ACSQHC; 2020.
Manias E, Kusljic S, Wu A. Interventions to reduce medication errors in adult intensive care: a systematic review. Br J Clin Pharmacol. 2020;86(6):978–91. doi: 10.1177/2042098620968309.
Department of Health Service Support. Guidelines for the implementation of the “Safe Drug, Safe Patient” program. Bangkok: Ministry of Public Health; 2007. (in Thai)
Tyynismaa L, Saano S, Turunen H, Kankkunen P. Medication administration errors and incident reporting among practicing nurses: a cross-sectional study in Finland. Appl Nurs Res. 2017;36:24–31. doi: 10.36401/JQSH-24-33.
Laatikainen O, Miettinen M, Laitinen-Parkkonen P, Airaksinen M. Medication errors in tertiary care hospitals: incidence, types and consequences. Eur J Hosp Pharm. 2020;27(4):193–8. doi: 10.3389/fphar.2019.01571.
Pharmacy and Therapeutics Committee, Siriraj Hospital. Guidelines for high-alert medication management. Bangkok: Siriraj Hospital; 2017. (in Thai)
A tertiary hospital in Chachoengsao Province. Self-assessment form of Phutthasothon hospital, Chachoengsao province. Chachoengsao: Phutthasothon Hospital; 2023. (in Thai)
Pleng-arom P. Development of a nursing management model for safety in high-alert medication administration at Chaoprayayommarat hospital, Suphanburi province. J Med Health Reg 4-5. 2021;40(1):137–50. (in Thai)
Churasamee J. Chemotherapy administration errors at Phayao hospital. Phayao Med J. 2019;13(2):87–95. (in Thai)
Chanatheppaporn P, et al. Study on medication administration errors at Srinagarind hospital. J Public Health. 2014;23(6):923–31. (in Thai)
Best JW, Kahn JV. Research in Education. 10th ed. Boston: Pearson Education; 2006.
Polit DF, Beck CT. The content validity index: are you sure you know what’s being reported? Critique and recommendations. Res Nurs Health. 2006;29(5):489–97. doi: 10.1002/nur.20147.
Sullivan JL, Rivard PE, Shin MH, Rosen AK. Applying High Reliability Organization principles to improve patient safety in healthcare. J Patient Saf. 2021;17(2):e113–e120. doi: 10.1177/08404704231162785.
Güneş ÜY, Zaybak A, Yapucu Ü. Nurses’ knowledge, attitudes and practices related to high-alert medications. Int J Caring Sci. 2021;14(1):375–83. doi: 10.1111/j.1365-2648.2009.05164.x.
Abd-Elrahman SM. Effect of educational program on nurses’ knowledge and practices regarding high-alert medications. Am J Nurs Sci. 2022;11(1):12–20. doi:10.21608/bjas.2022.260600.
Labib HA, El-Mohsen AM, El-Kader SM. The effect of training on high-alert medications safety among NICU nurses. J Nurs Educ Pract. 2018;8(8):22–30. doi: 10.24953/turkjped.2018.03.007.
Gomaa AH, Hassan SM, Ibrahim NA. Nurses’ adherence to safety measures for high-alert medications. J Educ Pract. 2020;11(14):21–8. doi:10.21608/ejhc.2020.280649.
Sessions LC, Nemeth LS, Murphy J, Schaffner M. High-reliability strategies for medication safety: a scoping review. J Patient Saf. 2019;15(1):e13–e21. doi: 10.11124/JBISRIR-2017-003436.
Mekpirun S. Development of a nursing management model for high-alert medication safety at Chaophraya Yommarat hospital, Suphanburi province. J Med Reg 4-5. 2021;40(1):137–50. (in Thai)
Wannthanathat R. Factors influencing the implementation of nursing process among professional nurses in Nakhon Pathom Hospital, Nakhon Pathom Province. J Public Health Nurs. 2017;26(2):103–14. (in Thai)
Musharyanti L, Haryanti F, Claramita M. Improving nursing students’ medication safety knowledge and skills using the 4C/ID learning model. J Multidiscip Healthc. 2021;14:1239–48. doi: 10.2147/JMDH.S293917
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสุขภาวะ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสุขภาวะ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
