โมเดลเชิงสาเหตุพฤติกรรมการป้องกันโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาตตามมูลเหตุของการเกิดโรค 8 ประการทางการแพทย์แผนไทย ในประชาชนจังหวัดชลบุรี

เครือวัลย์ แพทนัทธี; นิรุติ ผึ่งผล; สินีนาฏ วิทยพิเชฐสกุล; สรินธา สุภาภรณ์; วราภรณ์ รัตนพาหิระ; สุพรรษา สุขสมทรง; ยอดมนู สายพรหม

ผู้แต่ง

เครือวัลย์ แพทนัทธี คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
นิรุติ ผึ่งผล คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
สินีนาฏ วิทยพิเชฐสกุล คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
สรินธา สุภาภรณ์ คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
วราภรณ์ รัตนพาหิระ คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
สุพรรษา สุขสมทรง คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ยอดมนู สายพรหม คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

โรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาต, โรคหลอดเลือดสมอง, มูลเหตุการเกิดโรค 8 ประการทางการแพทย์แผนไทย, ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุพฤติกรรมการป้องกันโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาตตามมูลเหตุของการเกิดโรค 8 ประการทางการแพทย์แผนไทยในประชาชนจังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชนอายุ 50 ปีขึ้นไป ที่มารับบริการ ณ คลินิกบริการด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกของโรงพยาบาล ในจังหวัดชลบุรี จำนวน 12 แห่ง จำนวน 400 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เส้นทางอิทธิพล

ผลการวิจัยพบว่า โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุพฤติกรรมการป้องกันโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาตตามมูลเหตุของการเกิดโรค 8 ประการทางการแพทย์แผนไทยในประชาชนจังหวัดชลบุรี มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในเกณฑ์ดี พิจารณาจากค่าสถิติไคสแควร์ ( $\chi$ ²) เท่ากับ 44.24 ค่า df เท่ากับ 36 ค่า p เท่ากับ 0.16 ค่า GFI เท่ากับ 0.985 ค่า AGFI เท่ากับ 0.951 ค่า CFI เท่ากับ 0.998 ค่า NFI เท่ากับ 0.988 ค่า NNFI เท่ากับ 0.994 ค่า SRMR เท่ากับ 0.033 และค่า RMSEA เท่ากับ 0.024 และตัวแปรอิสระทั้งหมดในโมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมการป้องกันโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาต ได้ร้อยละ 82.40 ตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาตมากที่สุดคือ ความตั้งใจในการป้องกันโรค ( $\beta$ = 0.907) รองลงมาคือ ทัศนคติต่อพฤติกรรมการป้องกันโรค ( $\beta$ = 0.856) การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการป้องกันโรค ( $\beta$ = 0.018) และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อพฤติกรรมการป้องกันโรค ( $\beta$ = 0.013)

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Tikham S, Songthap A. The treatment in stroke with Thai traditional medicine. J South Technol. 2022;15(2):123-31. (in Thai)

The Institute of Thai Traditional Medicine, Thai Traditional Medicine Promotion Service Unit. Clinical practice guidelines for intermediate care of patients with Thai traditional and alternative medicine. Bangkok: Samchareon phanich (Bangkok); 2021. (in Thai)

Department of Disease Control, Non-communicable Disease Division. Annual report 2019. Bangkok: Aksorn graphic and design; 2020. (in Thai)

Chonburi Provincial Public Health Office. Stroke incidence rate in Chonburi province, 2024 [internet]. 2024 [updated 2024 Oct 8; cited 2025 Jan 5]. Available from: https://cbi.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?&cat_id=6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11&id=672d5ed26be10f6862593da30364201d (in Thai)

Veldeman M, Höllig A, Clusmann H, Stevanovic A, Rossaint R, Coburn M. Delayed cerebral ischaemia prevention and treatment after aneurysmal subarachnoid haemorrhage: a systematic review. Br J Anaesth. 2016;117(1):17-40. doi: 10.1093/bja/aew095.

National Trustworthy and Competent Authority in Epidemiological Surveillance and Investigation. An investigation report on chronic non-chronic disease surveillance (2007-2009) [internet]. 2013 [cited 2024 Dec 15]. Available from: http://203.157.15.4/ncd/chronic/chronic_52_ 10091170940.doc

Stinear CM, Lang CE, Zeiler S, Byblow WD. Advances and challenges in stroke rehabilitation. Lancet Neurol. 2020;19(4):348-360. doi: 10.1016/S1474-4422(19)30415-6.

Mahidol University, Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital. Don't want to have a stroke when you're old? take care of yourself [internet]. 2018 [cited 2024 Dec 15]. Available from: https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/ไม่อยากป่วยเป็น-อัมพฤก/ (in Thai)

Prachinburi Provincial Health Office. Clinical practice guidelines for stroke patient care with Thai traditional and alternative medicine, health region 6. Sa Kaeo: CH.Dumrongchai Kanpim; 2016. (in Thai)

Ajzen I. The theory of planned behavior. In: Lange PAM, Kruglanski AW, Higgins ET, editors. Handbook of theories of social psychology. . New York: Lawrence Erlbaum Associates; 2012. pp. 438-59.

Liamdee P, Sarakarn P, Sirichuanjun K. Examination for goodness of fit between theory of planned behavior and preventive alcohol consumption behavior of secondary students in Sangkha district, Surin province. J Health Sci. 2019;28(Suppl 1):S88-96. (in Thai)

Chainarong I. Theory of planned behavior and walking exercise intention in post stroke patients. J R Thai Army Nurs. 2019;19(1):47-53. (in Thai)

Phuengphol N, Yimyong A, Namwong N, Laobuadee P, Booma C, Patnattee K, et al. A causal relationship model of preventive behavior on low back pain from eight-causes of disease among people in Chonburi province. KKU J Public Health Res. 2017;10(3):32-42. (in Thai)

Duangchan P, Piasai P. Predicting obesity prevention behavior: efficacy of the extended theory of pkanned behavior. J Behav Sci. 2017;23(1):123-46. (in Thai)

Kohtbantau S, Witayapichetsakul S, Salout A, Suksawang P. A causal relationship model of practice to reduce hypertension risk of people in Bansuan municipality, Muang district, Chonburi province. Public Health J Burapha Univ. 2014;9(2):85-96. (in Thai)

Sukohar A, Suharmanto S. Theory of planned behavior (TPB) and hypertension prevention. Indian J Forensic Med Toxicol. 2021;15(3):2049-2053. doi: https://doi.org/10.37506/ijfmt.v15i3.15616.

Health Center 5. Eight root causes of disease (Thai traditional medicine) [internet]. 2023 [cited 2024 Dec 15]. Available from: https://apps.hpc.go.th/dmkm /item/743 (in Thai)

Schumacker RE, Lomax RG. A Beginner’s Guide to Structural Equation Modeling. 3rd ed. New York: Taylor & Francis Group; 2010.

Kanjanawasee S. Classical test theory. 7th ed. Bangkok: Chulalongkorn University Printing House; 2013. (in Thai)

Wei X, Xu M, Yang L, Gao Z, Kuang J, Zhou K. Determinants influencing health-promoting behaviors in individuals at high risk of stroke: a cross-sectional study. Health Educ Behav. 2024;51(3):457-66. doi: 10.1177/10901981231160149.

Phungdee T, Sirisopon N, Rawdaree P. A causal relationship structure model of dietary behavior to control blood glucoselevels of type 2 diabetes mellitus patients. Interdiscip Res Rev.2022;7(2):22-30. (in Thai)

Ab Malik N, Mohamad Yatim S, Lam OLT, Jin L, McGrath C. Factors influencing the provision of oral hygiene care following stroke: an application of the Theory of Planned Behaviour. Disabil Rehabil. 2018;40(8):889-93. doi: 10.1080/09638288.2016.1277397.