ประสิทธิผลของโปรแกรมอาหารพร่องแป้งและอดอาหารบางช่วงเวลา เพื่อลดน้ำหนัก ดัชนีมวลกาย และเส้นรอบเอวในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่มีภาวะโภชนาการเกิน

บทคัดย่อ

ภาวะโภชนาการเกินในวัยรุ่นเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในระยะยาว การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมอาหารพร่องแป้งและอดอาหารบางช่วงเวลาเพื่อลดน้ำหนักตัว ดัชนีมวลกาย และเส้นรอบเอวในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย อายุ 15–18 ปี ที่มีภาวะโภชนาการเกินในโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่ง อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก จำนวน 56 คน สุ่มอย่างง่ายและจัดเข้าสู่กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 28 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมอาหารพร่องแป้งและอดอาหารบางช่วงเวลา เป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเมษายน 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 1) เครื่องชั่งน้ำหนักดิจิทัล 2) ที่วัดส่วนสูง 3) สายวัดเอว และ 4) แบบบันทึกข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา Chi-square test, Fisher's exact test, Wilcoxon matched-pairs signed-rank test, Paired-samples t-test และ Mann-Whitney U test ผลการศึกษา พบว่าหลังจากสิ้นสุด    การทดลอง กลุ่มทดลองมีน้ำหนักตัวเฉลี่ยลดลงเท่ากับ 2.18 กิโลกรัม ค่าดัชนีมวลกายเฉลี่ยลดลงเท่ากับ 0.77 กิโลกรัม/เมตร² และเส้นรอบเอวมีความยาวเฉลี่ยลดลงเท่ากับ 1.18 เซนติเมตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.001) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่บริโภคอาหารตามปกติ ดังนั้น โปรแกรมนี้จึงสามารถประยุกต์ใช้เป็นมาตรการที่มีประสิทธิผลในการจัดการภาวะโภชนาการเกินในวัยรุ่นไทยภายในโรงเรียน