ผลทางคลินิกของแคปซูลผงกล้วยน้ำว้าดิบและนอร์ฟล็อกซาซินในการรักษาโรคท้องร่วงเฉียบพลัน : การศึกษานำร่อง

ผู้แต่ง

  • จันทร์เพ็ญ ธรรมพร กองสาธารณสุข องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา นครราชสีมา
  • พรรณนิภา เจ๊กแตงพะเนาว์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
  • ดาวินี ชินวงศ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม
  • ธนเมศวร์ แท่นคำ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

คำสำคัญ:

แคปซูลผงกล้วยน้ำว้าดิบ, นอร์ฟล็อกซาซิน, โรคท้องร่วงเฉียบพลัน

บทคัดย่อ

 โรคท้องร่วงเป็นปัญหาทางสาธารณสุขระดับโลก ส่งผลให้เกิดการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตจำนวนมาก โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลทางคลินิกของแคปซูลผงกล้วยน้ำว้าดิบและนอร์ฟล็อกซาซินในการรักษาโรคท้องร่วงเฉียบพลัน คัดเลือกอาสาสมัครแบบเจาะจง จำนวน 175 คน โดยแบ่งเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละ 35 คน การศึกษาแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ระยะที่ 1 คือ กลุ่มที่ 1 ได้รับผงกล้วยน้ำว้าดิบขนาด 500 มิลลิกรัม กลุ่มที่ 2 ได้รับผงกล้วยน้ำว้าดิบขนาด 1,000 มิลลิกรัม กลุ่มที่ 3 ได้รับผงกล้วยน้ำว้าดิบขนาด 2,000 มิลลิกรัม ทั้ง 3 กลุ่ม จะได้รับประทานผงกล้วยน้ำว้าดิบร่วมกับสารละลายเกลือแร่ (ORS) วันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น เป็นระยะเวลา 7 วัน ระยะที่ 2 คือ กลุ่มที่ 4 ได้รับแคปซูลกล้วยน้ำว้าดิบขนาด 1,000 มิลลิกรัม รับประทานครั้งละ 1 แคปซูล วันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น เป็นระยะเวลา 7 วัน และกลุ่มที่ 5 ได้รับยานอร์ฟล็อกซาซิน (Norfloxacin) ขนาด 400 มิลลิกรัม รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น เป็นระยะเวลา 7 วัน รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน คือ One-way ANOVA ผลการศึกษาพบว่า เมื่ออาสาสมัครได้รับประทานผงกล้วยน้ำว้าดิบขนาด 500, 1,000 และ 2,000 มิลลิกรัม ละลายในน้ำต้มสุก 30 มิลลิลิตร ร่วมกับสารละลายเกลือแร่ (ORS) เป็นระยะเวลา 7 วัน พบว่า อาสาสมัครมีค่าเฉลี่ยจำนวนครั้งของอุจจาระก่อนรับประทานผงกล้วยน้ำว้าดิบเท่ากับ 5.51±0.38, 4.48±0.14, 4.71±0.22 ตามลำดับ ซึ่งมีระดับความรุนแรงปานกลาง โดยหลังจากรับประทานผงกล้วยน้ำว้าดิบในขนาดที่แตกต่างกัน พบว่า อาสาสมัครมีจำนวนครั้งของการอุจจาระลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และเมื่อรับประทานแคปซูลกล้วยน้ำว้าดิบในขนาด 1,000 มิลลิกรัม พบค่าเฉลี่ยจำนวนครั้งของการอุจจาระลดลงแต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับยานอร์ฟล็อกซาซิน (Norfloxacin) ขนาด 400 มิลลิกรัม นอกจากนี้ยังพบอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ผงกล้วยน้ำว้าดิบ คือ ท้องอืด ร้อยละ 17.14 และหอบเหนื่อย ร้อยละ 6.66 โดยพบมากที่สุดในอาสาสมัครที่ได้รับผงกล้วยน้ำว้าดิบในขนาด 2,000 มิลลิกรัม ดังนั้นการรับประทานกล้วยน้ำว้าดิบช่วยลดจำนวนการถ่ายอุจจาระเหลวได้ แต่ควรรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Diarrhoeal disease. World Health Organization [internet]. 2024 [cited 2025 Jan 29]. Available from: https://www.who.int/newsroom/factsheets/detail/-diarrhoealdisease

Ministry of Public Health, Department of Disease Control. The office of disease prevention and control 9th warns "Eat cooked - hot - clean" to prevent diarrhea [internet]. 2023 [cited 2025 Jan 29]. Available from: https://ddc.moph.go.th/odpc9/news.php?news=38667&deptcode=-odpc9&news_views=5931 (in Thai)

Ministry of Public Health, Department of Disease Control. Report on surveillance of acute diarrheal disease-causing viruses for the period of January to December 2024 [internet]. 2024 [cited 2025 Jan 30]. Available from: https://ddc.moph.go.th/doe/pagecontent.php-?pagecontent.php?page=1859&dept=doe (in Thai)

Achananuparp S. General disease diagnosis and treatment textbook 1: Guidelines for disease diagnosis, treatment, and drug use. 4th ed. Bangkok: Holistic Publishing; 2008. (in Thai)

Ubon Ratchathani University, Faculty of Pharmaceutical Sciences. Thai Medicinal Plant Database [internet]. 2025 [cited 2025 Jan 31]. Available from: https://phar.ubu.ac.th/herb-DetailThaicrudedrug/13 (in Thai)

Chanphen T, Darin S, Piyaporn S. Effectiveness of raw banana powder in the treatment of acute diarrhea at Khaw Sin Rins Hospital, Surin Province. Thai JTradit Med Res. 2023;9(1):43-58. (in Thai)

Alvarez-Acosta T, León C, Acosta-González S, Parra-Soto H, Cluet-Rodriguez I, Rossell MR, et al. Beneficial role of green plantain [Musa paradisiaca] in the management of persistent diarrhea: a prospective randomized trial. JANA. 2009;28(2):169–76. doi:org/10.1080/07315724.2009.10719768.

Food and Drug Administration, Herbal Products Division. National List of Essential Herbal Medicines 2023 [internet] 2023 [cited 2025 Jan 31]. Available from: https://herbalexpertby-mayuree.com/ebook/ebook_1701924960.pdf

Bocco A, Cuvelier A, Richard H, Berset C. Antioxidant activity and phenolic composition of citrus peel and seed extracts. J. Agric. Food Chem. 1998;46(6):2123–9. doi:org/10.1021/jf9709562.

Amnat P. Food consumption behavior of village health volunteers in Kamphaeng Saen district, Nakhon Pathom province. J Environ Educ Med Health. 2023;8(1):392-401. (in Thai)

Rabbani GH, Teka T, Zaman B, Majid N, Khatun M, Fuchs GJ. Clinical studies in persistent diarrhea: dietary management with green banana or pectin in Bangladeshi children. Gastroenterology. 2001;121(3):554–60. doi:org/10.1053/gast.2001.27178.

Wattanayu P. Evaluation of the appropriateness and impact of the policy promoting the use of Andrographis paniculata capsules in upper respiratory tract infections and acute diarrhea in Phimai Hospital, Nakhon Ratchasima Province. HRD J. 2018;4(1):90-105. (in Thai)

Adegoke GA, Onasanwo SA, Eyarefe OD, Olaleye SB. Ameliorative effects of Musa sapientum peel extract on acetic acid-induced colitis in rats. J Basic Appl Zoology. 2016;77:49-55. doi:org/10.1016/j.jobaz.2016.06.004.

Ren A, Zhang W, Thomas HG, Barish A, Berry S, Kiel JS, et al. A tannic acid-based medical food, Cesinex(®), exhibits broad-spectrum antidiarrheal properties: a mechanistic and clinical study. Dig. Dis. Sci. 2012;57(1):99–108. doi:org/10.1007/s10620-011-1821-9.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-17

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ธรรมพร จ, เจ๊กแตงพะเนาว์ พ, ชินวงศ์ ด, แท่นคำ ธ. ผลทางคลินิกของแคปซูลผงกล้วยน้ำว้าดิบและนอร์ฟล็อกซาซินในการรักษาโรคท้องร่วงเฉียบพลัน : การศึกษานำร่อง. Journal of Health Sciences and Wellness [อินเทอร์เน็ต]. 17 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 14 มกราคม 2026];29(2):191-204. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/HCUJOURNAL/article/view/277157

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย