ขอส่งบทความ การจัดการคลังยาด้วย ABC–VEN เมตริกซ์ของสถาบันราชประชาสมาสัย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มการกระจายยาแต่ละกลุ่มที่จัดหมวดหมู่โดยการวิเคราะห์แบบ ABC–VEN และนำผลการจัดกลุ่มยาที่ได้ไปใช้เป็นข้อมูลเสนอแนวทางวางแผนการจัดการยาคงคลังให้เหมาะสมกับคุณลักษณะของยาแต่ละกลุ่ม ประชากรในการศึกษานี้คือยาทุกรายการที่งานเภสัชกรรม สถาบันราชประชาสมาสัยจัดซื้อในปีงบประมาณ 2560 – 2563 โดยใช้วิธีวิเคราะห์ ABC แบ่งกลุ่มยาตามมูลค่างบประมาณ และวิธีวิเคราะห์ VEN แบ่งกลุ่มความสำคัญของยาแต่ละรายการ  และใช้วิธีวิเคราะห์ ABC-VEN matrix สร้างตารางความสัมพันธ์ร่วมกันในรูปแบบเมตริกซ์แบ่งยาออกได้เป็น 3 หมวด ได้แก่ หมวด I, หมวด II และ หมวด III โดยใช้โปรแกรม Microsoft Excel และ สถิติแจกแจง ร้อยละ ความถี่ ผลการวิเคราะห์ ABC  พบว่ายากลุ่ม A มีมูลค่าการใช้งบประมาณในการจัดซื้อสูงที่สุดคิดเป็น 79.89% แต่มีจำนวนรายการเฉลี่ยเท่ากับ 16.10%  ในขณะที่กลุ่ม C มีจำนวนรายการยามากที่สุดเฉลี่ย 64.20% แต่มีมูลค่าการใช้ต่ำที่สุดเฉลี่ยเท่ากับ 5.03% ผลการวิเคราะห์ VEN พบว่า กลุ่ม V จำนวนรายการและมูลค่าการใช้เฉลี่ยน้อยที่สุดเท่ากับ 2.25% และ 0.13% ตามลำดับ ในขณะที่ยากลุ่ม N มีจำนวนรายการยาเฉลี่ยปานกลางเท่ากับ 24.02% แต่มีจำนวนมูลค่าการใช้เฉลี่ยสูงถึง 46.14% ใกล้เคียงกับกลุ่มยา E ที่มีมูลค่าการใช้ยาเฉลี่ยเท่ากับ 54.46% แต่มีจำนวนรายการยาสูงที่สุดเฉลี่ยเท่ากับ 73.73 ผลการวิเคราะห์ ABC-VEN matrix พบว่ามูลค่าใช้จ่ายงบประมาณส่วนใหญ่อยู่ในหมวด 1 ซึ่งประกอบไปด้วยกลุ่มยา AV, AE, AN, BV and CV โดยกลุ่มยาที่พบมากที่สุดคือกลุ่ม AE และ AN และกลุ่มยา CV คือกลุ่มยาที่จำเป็นต้องมี ซึ่งต้องให้ความสำคัญในการจัดหาและควบคุม ทั้งนี้ควรวิเคราะห์ ABC-VEN เป็นประจำก่อนเริ่มปีงบประมาณใหม่ เพื่อให้การบริหารจัดการคลังมีประสิทธิภาพ ช่วยในการดูแลผู้ป่วยและใช้งบประมาณได้อย่างเหมาะสมคุ้มค่า