The Development of a Pesticide Use Model for Health Literacy Promotion of Agriculturists in the 7TH Regional Health
Keywords:
Health literacy, Pesticides, AgriculturistsAbstract
This research and development study aimed to develop a pesticide usage model designed to enhance the health literacy of agriculturists in Health Region 7. The study was conducted in three phases: Phase 1 involved a situational analysis of 372 sampled agriculturists; Phase 2 Development of a pesticide use model for health literacy promotion of agriculturists; and Phase 3 involved an experimental trial with 30 participants in the experimental group and 30 in the control group. Data collection was conducted between February and August 2025 using questionnaires. The findings from Phase 1 revealed that the majority of agriculturists in Health Region 7 possessed a low level of health literacy regarding pesticide use. The model developed comprised three key activities: (1) Knowledge dissemination regarding pesticides via an application/webpage; (2) Skill enhancement in accessing pesticide information programs via mobile phones/computers; and (3) Practical training in using pesticide information programs via mobile phones/computers. The results from Phase 3 indicated that, post-intervention, the experimental group demonstrated significantly higher levels of health literacy, attitudes and preventive behaviors regarding pesticide exposure compared to both pre-intervention levels and the control group across all dimensions (p < 0.05). Therefore, relevant agencies should implement this model to enhance agriculturists' health literacy, thereby promoting sustainable preventive behaviors against pesticide exposure.
References
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2565). สถานการณ์โรคและภัยสุขภาพจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2559). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ ตามหลัก 3อ 2ส. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2561). การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ กลุ่มเด็กและเยาวชน กลุ่มประชาชนที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป.โรงพิมพกองสุขศึกษากระทรวงสาธารณสุข.
ชุติมา ถนอมสิทธิ์ และ นฤนาท มาลารัมย์. (2560). ผลกระทบของไกลโฟเสทที่มีต่อสัตว์น้ำ. วารสารวิทยาศาสตร์ คชสาส์น, 39(1), 98-109.
ธวัชชัย เอกสันติ, นิภา มหารัชพงศ์, ยุวดี รอดจากภัย, และ อนามัย เทศกะทึก. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมป้องกันการรับสัมผัสสารเคมี กำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 28(2), 1–15. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Jolbcnm/article/view/258512/177436
นาตยา พรมศรีธรรม และ สมศักดิ์ อินทมาต. (2566). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกหอมแบ่ง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 8(3), 34–42.
บุญเลี้ยง สุพิมพ์ และ อาจินต์ สงทับ. (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการ ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร: การพัฒนาการนำไปปฏิบัติและการประเมินผล. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 15(1), 149-159.
ประยุทธ วรรณอุดม. (2561). ปัจจัยที่ทำให้สื่อสารเพื่อลดการใช้สารเคมีการเกษตรในประเทศไทยไม่ประสบความสำเร็จ. วารสารการสื่อสาร มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 1(3), 42-65.
พรหมภัณท์ สุขโชติ. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรเขตพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังแดง อำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 6(2), 1–12.
ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ. (28 มีนาคม 2567). อัตราป่วยจากพิษสารกำจัดศัตรูพืช. https://hdcservice. moph.go.th/hdc/reports/report.php?cat_id=f16421e617aed29602f9f09d951cce68&id=46914a29aebb9e55230cc408f59f2d39
วชิร งามล้วน. (2566). การมีส่วนร่วมของเกษตรกรผู้ปลูกพริกในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ปลอดภัย และถูกต้อง : บ้านปะโด๊ะ ตำบลปราสาท อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2(3), 1–13. https://he03.tci-thaijo.org/index.php/SJRH/article/view/1745
วันปิติ ธรรมศรี. (2564). ผลกระทบทางสุขภาพและสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีทาง การเกษตรของเกษตรกรไทย. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 39(4), 329-336.
สมหญิง สิงห์ทอง และ สมศักดิ์ อินทมาต. (2566). ผลของการประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกหอมแดง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 8(2), 677-686.
สุธาสินี อั้งสูงเนิน. (2558). ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอิสเทิร์นเอเชีย, 9(1), 50-63.
Ahmad. A., Shahid, M., Khalid, S., Zaffar, H., Naqvi, T., Pervez, A., Bilal, M., Ali, M. A., Abbas, G., & Nasim, W. (2018). Residues of endosulfan in cotton growing area of Vehari, Pakistan: An assessment of knowledge and awareness of pesticide use and health risks. Environ Sci Pollut Res Int, 26(20), 20079-20091. https://doi.org/10.1007/s11356-018-3169-6
Bloom, B. S. (1971). Mastery learning. In J. H. Block (Ed.), Mastery learning: Theory and practice. Holt, Rinehart & Winston.
Burns, N., & Grove, S. K. (2005). The practice of nursing research: Conduct, critique, and utilization (5th ed.). Elsevier Saunders.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Daniel, W. W. (2010). Determination of sample size for estimating propositions. In W. W. Daniel (Ed.), Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. John Wiley & Sons.
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175-191.
Frontiers in Microbiology. (2022). Current status of pesticide effects on environment, human health and mitigation strategies. Frontiers in Microbiology.
Likert, R. A. (1970). A technique for the measurement of attitudes. Rand McNally.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259-267.
PAN Europe. (2021). The impact of pesticides on people’s health. Pesticide Action Network Europe.
Pender, N. J. (1996). Health promotion in nursing practice (3rd ed.). Appleton & Lange.
Pesticide Reform. (2016). Pesticides & human health. Pesticide Reform.
Sabaisook, S. ., Cheewakul, K., Swatdiwong, P., Trainattawan, W., & Thangkratok, P. (2025). Health literacy, medication adherence, and preventive behaviors of patients with pulmonary tuberculosis at the Chest Disease Institute. Disease Control Journal, 51(1), 33–44. https://doi.org/10.14456/dcj.2025.3
Sorensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., & Brand, H. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12(1), 80. https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-80
Statista Database. (24 October 2024). Global pesticide consumption 1990–2022. https://www.statista.com/statistics/1263077/global-pesticide-agricultural-use/?srsltid=AfmBOoqUtZRRM-yxq49xOWrcSgia2F0oxYakxVTxVBs2SrCKLK0TCz9B
World Health Organization. (1998). Health promotion glossary. https://www.who.int/publiccations/i/item/WHO-HPR-HEP-98.1
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Christian University of Thailand
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
