Chronic constipation: Treatment by Thai Traditional Medicine
Keywords:
Dan Lom, Dhatu, Decoction, Chronic constipation, Poaya-NatongAbstract
Introduction: “Dan Lom” in Thai traditional medicine (TTM) can develop into what Western
medicine terms as chronic constipation (CC). When considering the disease according to Dhatu
theory, chronic constipation is seen as an imbalance of Dhatu in the body, with the primary
concerns of living and eating behavior as well as the deterioration of the body.
Objective: The aim for this study is the treatment of chronic constipation according to TTM
and the use of Dhatu’s theory and methods.
Methods: Study as to the causes and principles of treatment and the use of herbal medicine,
as well as a comprehensive literature reviews of more than 50 books and articles, as well as
Thai textbooks on chronic constipation.
Results: This study found an alternative to treating chronic constipation with TTM methods.
The treatment of CC aims to balance the Dhatu in the body, and change the behavior of the
patient further with Thai massage, herbal decoction and “Poaya-Natong.” CC is caused by
uncirculated wind Dhatu, hard stool from fire Dhatu as well as a lack of water, making stool
dry. With herbs, sour increases the water Dhatu and spice increases the circulation of the wind
Dhatu. Studies into this treatment with herbal fomulations should be researched further.
Conclusions: Treatment of chronic constipation with TTM methods was carried out by increasing
the wind and fire Dhatu, as a consequences of a decrease in water. This problem can be
resolved with a change in the patient’s behavior, along with Thai massage, herbal decoction
and “Poaya-Natong.”
References
1. Ayurveda School of Traditional Medicine.
Principle of Thai Traditional Medicine.
Bangkok: Supawanit Press; 2007.
2. ศุภชัย ชุ่มชื่น. ตํารับยาแผนไทยส�ำหรับโรคสะเก็ด
เงินและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของสมุนไพรในตํารับ.
วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ.
2563; 15: 130-37.
3. Bohm D. Causality and Chance in Modern
Physics. London: Routledge & Kegan Pau;
2005.
4. ศุภชัย ชุ่มชื่น. ผลการนวดไทยร่วมกับการใช้ยา
เถาวัลย์เปรียงต่ออาการปวดในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม.
วารสารหมอยาไทยวิจัย. 2562; 5: 29-40.
5. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม คณะ
แพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล. คัมภีร์แพทย์ศาสตร์
สงเคราะห์.กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง
เซ็นเตอร์ จ�ำกัด; 2546.
6. Beart W, Olson A. Resumption of
dietandrecoveryofbowel function. New
York: Oxford University Press; 2006.
7. Van DH, Sangeorzan BJ. Biomechanics and
pathophysiology of abdominal. Clinic N Am.
2013; 8: 819-25.
8. Stats P, Markowitz J, Schein J. Incidenceof
constipation associated with long acting
opioid therapy: Acomparative study.
Southern Medical Journal. 2016; 2: 129-34.
9. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม
โรงเรียนอายุรเวท. หัตถเวชกรรมไทยแผนไทย 2
. กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์
จ�ำกัด; 2553.
10. สุดา ใจกว้างสี. โรคลมตามกับคนเมือง. เชียงใหม่:
โรงพิมพ์ในเวียง พิมพ์ดี จ�ำกัด; 2518.
11. จ�ำรัศ เดชสี, พรสวรรณ กัญยานงค์. สรุปต�ำรา
หัตถเวชกรรมไทย 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
มหาจักรนคร; 2556.
12. Pole S. Ayurvedic medicine. London: Singing
Dragon; 2012.
13. Herimatin H, Cibertalo A. Basically anatomy
and Physiology. Philadelphia: Philadelphia
printing; 2012.
14. นพมาศ ดอนศรีกลาง. ต�ำราแพทย์แผนไทยตระกูล
ดอนศรีกลางแจ่ม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สนาม
หลวง พิมพ์ดี จ�ำกัด; 2561.
15. Coliter l, Rohen d, Yokochi k. Grants of
anatomy. 3rd ed. Philadelphia: Philadelphia
printing; 2011.
16. Salliez C, Christian C, Massimo C. The
occurrence of hot air from the influence
of air pressure. New Innovation. 2010; 40:
153-69.
17. Moritz A. Studies of the thermal injury.
Part 2: The relative importance of time
and surface temperature in the causation
or cutaneous burns. Am J Path. 1947; 23:
695-20.
18. Kawin B, Sittato K, Maxion T. Principle
about thermodynamic. New York: Oxford
University Press; 2010.
19. ศุภชัย ชุ่มชื่น. การประกวดพื้นที่ด้านการแพทย์
แผนไทยดีเด่นระดับประเทศ; 8 ธันวาคม 2561;
สาธารณสุขจังหวัดสมุทรปราการ. สมุทรปราการ.;
กรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก;
2561.
20. Pender B. Physiology for lower extrimities.
3rd ed. Philadelphia: Philadelphia Printing;
2013.
21. Fisher MJ, Rheingold SR. Cell Biology
for Medicine. In: Poplack DG, Pizzo PA,
editors. Principlesand practice of pediatric
oncology. 6th ed. Philadelphia: Lippincott
Williams & Wilkins; 2011.
22. Manu L, and zherzie K. Concept for physic.
Guardahana: Guardahana University Press;
2008.
23. Mexive l, Eleto d, Joidiata K. Applied
thermodynamic for engineer student.
2nded. Philadelphia: Philadelphia printing;
2011.
24. Eleto d, Joidiata K. Applied Thermodynamic
for Chemical Engineering Students. 4nd ed.
Philadelphia: Philadelphia printing; 2015.
25. Stuart GW. Principles and Practice ofPhysics.
10thed. St. Louis: Elsevie; 2013.
26. Gerno MA. Natural Phenomena on the
air for Pilots. 5thed. China: Lippincott and
Wilkins; 2012.
27. คมสัน ทินกร ณ อยุธยา. หลักการพื้นฐานของการ
แพทย์แผนไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร:
บริษัท ภูลประสิทธิ์ จ�ำกัด; 2562.
28. Cengel Y, Boles M. Thermodynamics an
Engineering Approach. 8th ed. New York:
Mcgraw-hill International Enterprises; 2011.
29. AndersonG. M. Thermodynamics of Natural
Systems. 2nd ed. Oxford: Cambridge
University Press; 2009.
30. Chumchuen S. Evaluation and formulation
of gel form Antitdesma velutinum
leaves extract for antioxidant and
antiwrinkle activities. European Journal
of Pharmaceutical and Medical Research.
2020; 7: 707-11.
31. Chumchuen S. Antioxidant Activity of the
flower fruit and leaf, Anitdesma velutinum
(Tulas) - A Comparison. Word Journal of
Pharmacy and Pharmaceutical Sciences.
2020; 9: 1160-6.
32. Brand N, Cuvelier E. Use of a Free Radical
Method to EvaluateAntioxidant Activity.
Academic Press Limited. 1995; 28: 25-30.
33. Dejian H, Boxin O. The Chemistry behind
Antioxidant Capacity Assays. Journal
ofAgricultural and Food Chemistry. 2005;
53: 1841-56.
34. Pientaweeratch S, Panapisal V, and
Tansirikongkol A. Antioxidant, AntiCollagenase and Anti-Elastase Activities of
Phyllanthus Emblica, Manilkara Zapota and
Silymarin: an In Vitro Comparative Study
for Anti-Aging Applications. Pharmaceutical
Biology. 2016; 54: 1865 -72.
35. Pokorny J, Yanishlieva N, Gordon M.
Antioxidant in food. New York: CRC Press;
2001.
36. Matin D, Ferti P. Toxic: Chronic Constipation.
St. Louis: Elsevie; 2016.
37. Zucker M, Redulla D. Lactulose Management
of Minimal Hepatic Encephalopathy.
Gastroenterology Nursing. 2019; 42: 84-94.
38. Roger B. Hepatic Encephalopathy in
Cirrhosis: Pathology and Pathophysiology.
Pathology and Pathophysiology Drugs.
2019; 79: 17–21.
39. Bates D. Defining prognosis in medical
coma. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1991;
54: 569–71.
40. Pender B. Physiology for lower extremity.
Philadelphia: England Philadelphia Printing;
2013.
41. Zulak D. Clinical Assessment for Massage
Therapy – A practical guide. Atlanta:
Handspring publishing; 2018.
42. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม
โรงเรียนอายุรเวท. หัตถเวชกรรมแผนไทย .
กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์
จ�ำกัด; 2548.
43. Ellsworth A, Altman P. Massage Anatomy:
A Comprehensive Guide. New York: Simon
& Schuster, Inc; 2012.
44. Erabin Z, Motinoti S, Yokochi k. Anatomy
and pathology. 3rd ed. Philadelphia:
Philadelphia printing; 2012.
45. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม คณะ
แพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล. การนวดแนวเส้น
พื้นฐานแบบราชส�ำนัก.กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ
พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์ จ�ำกัด; 2542.
46. Abigail E. Core Training Anatomy. New York:
Simon & Schuster, Inc; 2017.
47. Kisner C, Colby LA. Therapeutic Exercise
Foundations and Techniques. 5th ed.
Philadelphia: F.A. Davis Company; 2007.
48. ปราณี ดวงรัตน์, จุลจักร กว้างขวาง, นพดาว เหนือ
สุวรรณ. หัตเวชกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: โรง
พิมพ์เหนือสุวรรณ พิมพ์ดี จ�ำกัด; 2557.
49. Kisner C, Colby LA. Therapeutic Exercise
Foundations and Techniques. 3th ed.
Philadelphia: F.A. Davis Company; 2002.
50. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม คณะ
แพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล. วิชาหัตถเวช กับ
ภาควิชากายวิภาคศาสต์.กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ
พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์ จ�ำกัด; 2533.
51. วุฒิ วุฒิธรรมเวช. คัมภีร์เภสัชรัตนโกสินทร์.
กรุงเทพมหานคร: ศิลป์สยามบรรจุภัณฑ์และการ
พิมพ์จ�ำกัด; 2554.
52. ศุภชัย ชุ่มชื่น. ภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านชาวชุมชนวัด
สลุด อ�ำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสาร
มนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม. 2562; 38: 112-21.
53. Chumchuen S.Effectiveness of The CourtType Thai Traditional Massage to Treat
Migraine Disease. International Academic
Traditional Thai Medicine Competition
Proceedings; 8 December 2019; Muang
samutprakan District Health Office, Samut
Prakan: Department for Development of
Thai Traditional and Alternative Medicine;
2019.
54. Mohamad S, Wenli S and Qi C. The Power
of Natural Chinese Medicine,Ginger and
Ginseng Root in an Organic Life. MiddleEast Journal of Scientific Research. 2019;
27: 64-71.
55. Kankanam G, Chithramala D, Waliwita L et
al. A Review on Medicinal Uses of Zingiber
officinale (Ginger). International Journal of
Health Sciences and Research. 2020; 10:
142-48.
56. Lawrence R. Chronic constipation: new
insights, better outcomes. The Lancet
Gastroenterology & Hepatology. 2019; 4:
873-82.
57. Ashley N. Intravenous Magnesium Sulfate
for Multimodal Analgesia. Anesthesia
eJourna. 2019; 7: 17-8.
58. Christophe D, Florence C, Auré l et al.Time
to treatment response of a magnesiumand sulphate-rich natural mineral water
in functional constipation. Nutrition. 2019;
65: 167-72.
59. Picheansoonthon C, Jirawong W. Traditional
Thai medicine derived from animals,
volume 3, 2nd ed. Bangkok: Amarin Printing;
2010.
60. สมศักดิ์ นวลแก้ว. เภสัชกรรมแผนไทยประยุกต์.
ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2563.
61. Harborne J, Baxter H. Phytochemical
dictionary, a Handbook of bioactive
compound form plant. London: Taylor
and Francis Ltd; 1995.
62. สุนันทา วิบูลย์จันทร์. เคมีอินทรีย์, พิมพ์ครั้งที่ 3.
นนทบุรี: เอ็นดับบลิว มีเดีย จ�ำกัด; 2538.
63. วรพรรณ สิทธิถาวร. แหล่งที่มาของยา. ขอนแก่น:
โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2554.
64. Dewick P. Medicinal natural products: a
biosynthetic approach. New York: John
Wiley and Sons; 1997.
65. Chawla H. Plant biotechnology: A practical
approach. Plymouth: Science Publishers
Inc; 2003.
66. Cseke L. Natural products form plants. 2nd
ed. New York: Taylor and Francis Group;
2006.
67. รุ่งระวี เต็มศิริฤกษ์กุล. เบญจอ�ำมฤต ต�ำรับยา
รักษามะเร็งตับ. [อินเทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถึง
เมื่อ 3 ธันวาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://
pharmacy.mahidol.ac.th/en/knowledge/
article.
68. Vijjalaya M. Saddaniti Padamala the express
edition. Bangkok: Mahapali Vijialaya, 2015.
69. Cecilia F, Valle L, Cristian T, Carlos H,
Lina M, Garduño R, et al. Efficacy and
safety of a fixed-dose combination of
D-norpseudoephedrine, triiodothyronine,
atropine, aloin, and diazepam in obese
patients. International Journal of Clinical
Pharmacology and Therapeutics. 2018; 56:
531-38.
70. Guglielmina F, Federica B,Elisa M, Margherita
G. Antiglycation Activity and HT-29 Cellular
Uptake of Aloe-Emodin, Aloin, and Aloe
arborescens Leaf Extracts. Molecules; 2019;
24: 2128-42.
71. Chang R, Overby J. Chemistry. 13th ed. New
York: McGraw-Hill Education; 2019.
72. Clayden J, Warren S. Organic Chemistry. 2nd
ed. Oxford: Oxford University Press; 2013.
73. Nelson D, Cox M. Lehninger Principles of
Bio-chemistry : International Edition. 7th ed.
New York: W.H.Freeman & Co Ltd; 2017.
74. Moore J, Langley R. Biochemistry for
Dummies. 2nd ed. New York: John Wiley &
Sons Inc; 2011.
75. Clayden J. Organolithiums: Selectivity
for Synthesis.London: Elsevier Science
&Technology; 2002.
76. Guyton C, John H. Textbook of Medical
Physiology. London: Elsevier Science
&Technology; 2005.
77. Khurana I, KhuranaA. Concise Textbook of
Physiology. 3rd ed. Haryana: Reed Elsevier
India Pvt. Ltd; 2018.
78. Marangoni A. Enzyme kinetics A Modern
Approach. Hoboken: John Willey and Sons;
2003.
79. Fisher MJ, Rheingold SR. Cell Biology
for Medicine Principles and practice of
pediatric Oncology. 6th ed. Philadelphia:
Lippincott Williams & Wilkins; 2011.
80. Lippert L. Clinical Kinesiology & Anatomy. 6th
edition. Pennsylvania:F.A. Davis Company;
2017.
81. หัวเฉียวแพทย์แผนจีน. วิเคราะห์ที่มาแห่ง
ความปวด ด้วยทฤษฎีแพทย์แผนจีน. [อินเทอร์เน็ต].
2561 [เข้าถึงเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2563]. เข้าถึงได้
จาก https://www.huachiewtcm.com.
Principle of Thai Traditional Medicine.
Bangkok: Supawanit Press; 2007.
2. ศุภชัย ชุ่มชื่น. ตํารับยาแผนไทยส�ำหรับโรคสะเก็ด
เงินและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของสมุนไพรในตํารับ.
วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ.
2563; 15: 130-37.
3. Bohm D. Causality and Chance in Modern
Physics. London: Routledge & Kegan Pau;
2005.
4. ศุภชัย ชุ่มชื่น. ผลการนวดไทยร่วมกับการใช้ยา
เถาวัลย์เปรียงต่ออาการปวดในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม.
วารสารหมอยาไทยวิจัย. 2562; 5: 29-40.
5. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม คณะ
แพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล. คัมภีร์แพทย์ศาสตร์
สงเคราะห์.กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง
เซ็นเตอร์ จ�ำกัด; 2546.
6. Beart W, Olson A. Resumption of
dietandrecoveryofbowel function. New
York: Oxford University Press; 2006.
7. Van DH, Sangeorzan BJ. Biomechanics and
pathophysiology of abdominal. Clinic N Am.
2013; 8: 819-25.
8. Stats P, Markowitz J, Schein J. Incidenceof
constipation associated with long acting
opioid therapy: Acomparative study.
Southern Medical Journal. 2016; 2: 129-34.
9. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม
โรงเรียนอายุรเวท. หัตถเวชกรรมไทยแผนไทย 2
. กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์
จ�ำกัด; 2553.
10. สุดา ใจกว้างสี. โรคลมตามกับคนเมือง. เชียงใหม่:
โรงพิมพ์ในเวียง พิมพ์ดี จ�ำกัด; 2518.
11. จ�ำรัศ เดชสี, พรสวรรณ กัญยานงค์. สรุปต�ำรา
หัตถเวชกรรมไทย 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
มหาจักรนคร; 2556.
12. Pole S. Ayurvedic medicine. London: Singing
Dragon; 2012.
13. Herimatin H, Cibertalo A. Basically anatomy
and Physiology. Philadelphia: Philadelphia
printing; 2012.
14. นพมาศ ดอนศรีกลาง. ต�ำราแพทย์แผนไทยตระกูล
ดอนศรีกลางแจ่ม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สนาม
หลวง พิมพ์ดี จ�ำกัด; 2561.
15. Coliter l, Rohen d, Yokochi k. Grants of
anatomy. 3rd ed. Philadelphia: Philadelphia
printing; 2011.
16. Salliez C, Christian C, Massimo C. The
occurrence of hot air from the influence
of air pressure. New Innovation. 2010; 40:
153-69.
17. Moritz A. Studies of the thermal injury.
Part 2: The relative importance of time
and surface temperature in the causation
or cutaneous burns. Am J Path. 1947; 23:
695-20.
18. Kawin B, Sittato K, Maxion T. Principle
about thermodynamic. New York: Oxford
University Press; 2010.
19. ศุภชัย ชุ่มชื่น. การประกวดพื้นที่ด้านการแพทย์
แผนไทยดีเด่นระดับประเทศ; 8 ธันวาคม 2561;
สาธารณสุขจังหวัดสมุทรปราการ. สมุทรปราการ.;
กรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก;
2561.
20. Pender B. Physiology for lower extrimities.
3rd ed. Philadelphia: Philadelphia Printing;
2013.
21. Fisher MJ, Rheingold SR. Cell Biology
for Medicine. In: Poplack DG, Pizzo PA,
editors. Principlesand practice of pediatric
oncology. 6th ed. Philadelphia: Lippincott
Williams & Wilkins; 2011.
22. Manu L, and zherzie K. Concept for physic.
Guardahana: Guardahana University Press;
2008.
23. Mexive l, Eleto d, Joidiata K. Applied
thermodynamic for engineer student.
2nded. Philadelphia: Philadelphia printing;
2011.
24. Eleto d, Joidiata K. Applied Thermodynamic
for Chemical Engineering Students. 4nd ed.
Philadelphia: Philadelphia printing; 2015.
25. Stuart GW. Principles and Practice ofPhysics.
10thed. St. Louis: Elsevie; 2013.
26. Gerno MA. Natural Phenomena on the
air for Pilots. 5thed. China: Lippincott and
Wilkins; 2012.
27. คมสัน ทินกร ณ อยุธยา. หลักการพื้นฐานของการ
แพทย์แผนไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร:
บริษัท ภูลประสิทธิ์ จ�ำกัด; 2562.
28. Cengel Y, Boles M. Thermodynamics an
Engineering Approach. 8th ed. New York:
Mcgraw-hill International Enterprises; 2011.
29. AndersonG. M. Thermodynamics of Natural
Systems. 2nd ed. Oxford: Cambridge
University Press; 2009.
30. Chumchuen S. Evaluation and formulation
of gel form Antitdesma velutinum
leaves extract for antioxidant and
antiwrinkle activities. European Journal
of Pharmaceutical and Medical Research.
2020; 7: 707-11.
31. Chumchuen S. Antioxidant Activity of the
flower fruit and leaf, Anitdesma velutinum
(Tulas) - A Comparison. Word Journal of
Pharmacy and Pharmaceutical Sciences.
2020; 9: 1160-6.
32. Brand N, Cuvelier E. Use of a Free Radical
Method to EvaluateAntioxidant Activity.
Academic Press Limited. 1995; 28: 25-30.
33. Dejian H, Boxin O. The Chemistry behind
Antioxidant Capacity Assays. Journal
ofAgricultural and Food Chemistry. 2005;
53: 1841-56.
34. Pientaweeratch S, Panapisal V, and
Tansirikongkol A. Antioxidant, AntiCollagenase and Anti-Elastase Activities of
Phyllanthus Emblica, Manilkara Zapota and
Silymarin: an In Vitro Comparative Study
for Anti-Aging Applications. Pharmaceutical
Biology. 2016; 54: 1865 -72.
35. Pokorny J, Yanishlieva N, Gordon M.
Antioxidant in food. New York: CRC Press;
2001.
36. Matin D, Ferti P. Toxic: Chronic Constipation.
St. Louis: Elsevie; 2016.
37. Zucker M, Redulla D. Lactulose Management
of Minimal Hepatic Encephalopathy.
Gastroenterology Nursing. 2019; 42: 84-94.
38. Roger B. Hepatic Encephalopathy in
Cirrhosis: Pathology and Pathophysiology.
Pathology and Pathophysiology Drugs.
2019; 79: 17–21.
39. Bates D. Defining prognosis in medical
coma. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1991;
54: 569–71.
40. Pender B. Physiology for lower extremity.
Philadelphia: England Philadelphia Printing;
2013.
41. Zulak D. Clinical Assessment for Massage
Therapy – A practical guide. Atlanta:
Handspring publishing; 2018.
42. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม
โรงเรียนอายุรเวท. หัตถเวชกรรมแผนไทย .
กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์
จ�ำกัด; 2548.
43. Ellsworth A, Altman P. Massage Anatomy:
A Comprehensive Guide. New York: Simon
& Schuster, Inc; 2012.
44. Erabin Z, Motinoti S, Yokochi k. Anatomy
and pathology. 3rd ed. Philadelphia:
Philadelphia printing; 2012.
45. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม คณะ
แพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล. การนวดแนวเส้น
พื้นฐานแบบราชส�ำนัก.กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ
พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์ จ�ำกัด; 2542.
46. Abigail E. Core Training Anatomy. New York:
Simon & Schuster, Inc; 2017.
47. Kisner C, Colby LA. Therapeutic Exercise
Foundations and Techniques. 5th ed.
Philadelphia: F.A. Davis Company; 2007.
48. ปราณี ดวงรัตน์, จุลจักร กว้างขวาง, นพดาว เหนือ
สุวรรณ. หัตเวชกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: โรง
พิมพ์เหนือสุวรรณ พิมพ์ดี จ�ำกัด; 2557.
49. Kisner C, Colby LA. Therapeutic Exercise
Foundations and Techniques. 3th ed.
Philadelphia: F.A. Davis Company; 2002.
50. มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์แผนไทยเดิม คณะ
แพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล. วิชาหัตถเวช กับ
ภาควิชากายวิภาคศาสต์.กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศ
พริ้นท์ติ้ง เซ็นเตอร์ จ�ำกัด; 2533.
51. วุฒิ วุฒิธรรมเวช. คัมภีร์เภสัชรัตนโกสินทร์.
กรุงเทพมหานคร: ศิลป์สยามบรรจุภัณฑ์และการ
พิมพ์จ�ำกัด; 2554.
52. ศุภชัย ชุ่มชื่น. ภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านชาวชุมชนวัด
สลุด อ�ำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสาร
มนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม. 2562; 38: 112-21.
53. Chumchuen S.Effectiveness of The CourtType Thai Traditional Massage to Treat
Migraine Disease. International Academic
Traditional Thai Medicine Competition
Proceedings; 8 December 2019; Muang
samutprakan District Health Office, Samut
Prakan: Department for Development of
Thai Traditional and Alternative Medicine;
2019.
54. Mohamad S, Wenli S and Qi C. The Power
of Natural Chinese Medicine,Ginger and
Ginseng Root in an Organic Life. MiddleEast Journal of Scientific Research. 2019;
27: 64-71.
55. Kankanam G, Chithramala D, Waliwita L et
al. A Review on Medicinal Uses of Zingiber
officinale (Ginger). International Journal of
Health Sciences and Research. 2020; 10:
142-48.
56. Lawrence R. Chronic constipation: new
insights, better outcomes. The Lancet
Gastroenterology & Hepatology. 2019; 4:
873-82.
57. Ashley N. Intravenous Magnesium Sulfate
for Multimodal Analgesia. Anesthesia
eJourna. 2019; 7: 17-8.
58. Christophe D, Florence C, Auré l et al.Time
to treatment response of a magnesiumand sulphate-rich natural mineral water
in functional constipation. Nutrition. 2019;
65: 167-72.
59. Picheansoonthon C, Jirawong W. Traditional
Thai medicine derived from animals,
volume 3, 2nd ed. Bangkok: Amarin Printing;
2010.
60. สมศักดิ์ นวลแก้ว. เภสัชกรรมแผนไทยประยุกต์.
ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2563.
61. Harborne J, Baxter H. Phytochemical
dictionary, a Handbook of bioactive
compound form plant. London: Taylor
and Francis Ltd; 1995.
62. สุนันทา วิบูลย์จันทร์. เคมีอินทรีย์, พิมพ์ครั้งที่ 3.
นนทบุรี: เอ็นดับบลิว มีเดีย จ�ำกัด; 2538.
63. วรพรรณ สิทธิถาวร. แหล่งที่มาของยา. ขอนแก่น:
โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2554.
64. Dewick P. Medicinal natural products: a
biosynthetic approach. New York: John
Wiley and Sons; 1997.
65. Chawla H. Plant biotechnology: A practical
approach. Plymouth: Science Publishers
Inc; 2003.
66. Cseke L. Natural products form plants. 2nd
ed. New York: Taylor and Francis Group;
2006.
67. รุ่งระวี เต็มศิริฤกษ์กุล. เบญจอ�ำมฤต ต�ำรับยา
รักษามะเร็งตับ. [อินเทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถึง
เมื่อ 3 ธันวาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://
pharmacy.mahidol.ac.th/en/knowledge/
article.
68. Vijjalaya M. Saddaniti Padamala the express
edition. Bangkok: Mahapali Vijialaya, 2015.
69. Cecilia F, Valle L, Cristian T, Carlos H,
Lina M, Garduño R, et al. Efficacy and
safety of a fixed-dose combination of
D-norpseudoephedrine, triiodothyronine,
atropine, aloin, and diazepam in obese
patients. International Journal of Clinical
Pharmacology and Therapeutics. 2018; 56:
531-38.
70. Guglielmina F, Federica B,Elisa M, Margherita
G. Antiglycation Activity and HT-29 Cellular
Uptake of Aloe-Emodin, Aloin, and Aloe
arborescens Leaf Extracts. Molecules; 2019;
24: 2128-42.
71. Chang R, Overby J. Chemistry. 13th ed. New
York: McGraw-Hill Education; 2019.
72. Clayden J, Warren S. Organic Chemistry. 2nd
ed. Oxford: Oxford University Press; 2013.
73. Nelson D, Cox M. Lehninger Principles of
Bio-chemistry : International Edition. 7th ed.
New York: W.H.Freeman & Co Ltd; 2017.
74. Moore J, Langley R. Biochemistry for
Dummies. 2nd ed. New York: John Wiley &
Sons Inc; 2011.
75. Clayden J. Organolithiums: Selectivity
for Synthesis.London: Elsevier Science
&Technology; 2002.
76. Guyton C, John H. Textbook of Medical
Physiology. London: Elsevier Science
&Technology; 2005.
77. Khurana I, KhuranaA. Concise Textbook of
Physiology. 3rd ed. Haryana: Reed Elsevier
India Pvt. Ltd; 2018.
78. Marangoni A. Enzyme kinetics A Modern
Approach. Hoboken: John Willey and Sons;
2003.
79. Fisher MJ, Rheingold SR. Cell Biology
for Medicine Principles and practice of
pediatric Oncology. 6th ed. Philadelphia:
Lippincott Williams & Wilkins; 2011.
80. Lippert L. Clinical Kinesiology & Anatomy. 6th
edition. Pennsylvania:F.A. Davis Company;
2017.
81. หัวเฉียวแพทย์แผนจีน. วิเคราะห์ที่มาแห่ง
ความปวด ด้วยทฤษฎีแพทย์แผนจีน. [อินเทอร์เน็ต].
2561 [เข้าถึงเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2563]. เข้าถึงได้
จาก https://www.huachiewtcm.com.
Downloads
How to Cite
1.
Chumchuen S. Chronic constipation: Treatment by Thai Traditional Medicine. ฺBu J Med [internet]. 2020 Dec. 31 [cited 2026 Jan. 19];7(2). available from: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/BJmed/article/view/246901
Issue
Section
Review article
