ผลของแพลตฟอร์มบทเรียนออนไลน์สำหรับผู้ดูแล ต่อความรู้การป้องกันภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของแพลตฟอร์มบทเรียนออนไลน์สำหรับผู้ดูแลต่อความรู้การป้องกันภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 48 คน คัดเลือกโดยการอาสาสมัคร จับคู่ตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา และคะแนนความรู้ก่อนการทดลอง สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมโดยการจับฉลากอย่างง่าย กลุ่มละ 24 คน กลุ่มทดลองได้รับแพลตฟอร์มบทเรียนออนไลน์ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลและข้อมูลตามปกติ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแพลตฟอร์มบทเรียนออนไลน์และแบบทดสอบความรู้ในการป้องกันภาวะสมองเสื่อมของผู้ดูแล มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ .98 และค่าความเชื่อมั่นคูเดอร์-ริชาร์ดสัน 21 เท่ากับ .75 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติการทดสอบแมนวิทนีย์ยู และวิลคอกซัน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองหลังเข้าร่วมแพลตฟอร์มบทเรียนออนไลน์ มีคะแนนความรู้ในการป้องกันภาวะสมองเสื่อมสูงกว่าก่อนการทดลอง (Z = 6.04, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุม (Z = 5.85, p < .001) และมีคะแนนเปลี่ยนแปลงระหว่างก่อนและหลังการทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (Z = 5.72, p < .001)
แพลตฟอร์มบทเรียนออนไลน์สามารถเพิ่มพูนความรู้ด้านการป้องกันภาวะสมองเสื่อมของผู้ดูแล และนำไปใช้เป็นสื่อส่งเสริมความรู้ในชุมชนและบริการสุขภาพปฐมภูมิได้
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่เผยแพร่ในวารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์บทความโดยตรง บทความ เนื้อหา ข้อมูล รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการเผยแพร่ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่หรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี ทุกครั้ง
เอกสารอ้างอิง
Bloom, B. S., Hastings, J. T., & Madaus, G. F. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. McGraw-Hill.
Borson, S., Scanlan, J., Brush, M., Vitaliano, P., & Dokmak, A. (2000). The Mini‐Cog: A cognitive ‘vital signs’ measure for dementia screening in multi‐lingual elderly. International Journal of Geriatric Psychiatry, 15(11), 1021-1027. https://doi.org/ 10.1002/1099-1166(200011)15:11<1021::aid-gps234>3.0.co;2-6
Bressan, V., Visintini, C., & Palese, A. (2020). What do family caregivers of people with dementia need? A mixed-method systematic review. Health & Social Care in the Community, 28(6), 1942-1960. https://doi.org/10.1111/hsc.13048
Brummer, L., de Boer, H., Mouw, J. M., & Strijbos, J.-W. (2024). A meta-analysis of the effects of context, content, and task factors of digitally delivered instructional feedback on learning performance. Learning Environments Research, 27(3), 453-476. https://doi.org/10.1007/s10984-024-09501-4
Cheng, S. T. (2017). Dementia caregiver burden: A research update and critical analysis. Current Psychiatry Reports, 19(9), Article 64. https://doi.org/10.1007/s11920-017-0818-2
Department of Older Persons. (2024). Situation of the Thai older persons 2023. Ministry of Social Development and Human Security. https://www.dop.go.th/download/statistics/th1738230377-2563_1.pdf (in Thai)
Engel, G. L. (1977). The need for a new medical model: A challenge for biomedicine. Science, 196(4286), 129-136. https://doi.org/10.1126/science.847460
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175-191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
Gagné, R. M., Wager, W. W., Golas, K. C., & Keller, J. M. (2005). Principles of instructional design (5th ed.). Wadsworth/Thomson Learning.
Hfocus. (2026, February 17). The Department of Medical Services and the private sector promote the “Nakhon Pathom Sandbox” for comprehensive dementia care. https://www.hfocus.org/content/2026/02/37088 (in Thai)
Kittiworavej, S., Singhard, S., Suriya, A., & Kittiworavej, J. (2024). Effects of caregivers preparation web application program on knowledge and skills for the prevention of dementia in the elderly. Journal of Health Science of Thailand, 33(2), 307-317. (in Thai)
Levinson, A. J., Ayers, S., Clark, S., Woodburn, R., Schneeberg, A., Hadid, D., Kates, N., Strudwick, G., Grad, R., Papaioannou, A., Dobbins, M., Siu, H., Duarte, D., Saperson, K., Marr, S., Oliver, D., & Neil-Sztramko, S. (2026). Effects of internet-based dementia risk reduction education on risk and protective factor knowledge, intentions, and health behaviors: Randomized controlled trial. Journal of Medical Internet Research, 28, e79405. https://doi.org/10.2196/79405
Livingston, G., Huntley, J., Liu, K. Y., Costafreda, S. G., Selbæk, G., Alladi, S., Ames, D., Banerjee, S., Burns, A., Brayne, C., Fox, N. C., Ferri, C. P., Gitlin, L. N., Howard, R., Kales, H. C., Kivimäki, M., Larson, E. B., Nakasujja, N., Rockwood, K., ... Mukadam, N. (2024). Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission. The Lancet, 404(10452), 572-628. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)01296-0
Livingston, G., Huntley, J., Sommerlad, A., Ames, D., Ballard, C., Banerjee, S., Brayne, C., Burns, A., Cohen-Mansfield, J., Cooper, C., Costafreda, S. G., Dias, A., Fox, N., Gitlin, L. N., Howard, R., Kales, H. C., Kivimäki, M., Larson, E. B., Ogunniyi, A., ... Mukadam, N. (2020). Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission. The Lancet, 396(10248), 413-446. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30367-6
Mayer, R. E. (2021). Multimedia learning (3rd ed.). Cambridge University Press.
National Statistical Office. (2024). The 2024 survey of the older persons in Thailand. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf (in Thai)
Nguyen, H., Phan, H. T., Terry, D., Doherty, K., & McInerney, F. (2022). Impact of dementia literacy interventions for non-health-professionals: Systematic review and meta-analysis. Aging & Mental Health, 26(3), 442-456. https://doi.org/10.1080/13607863.2021.1884843
Patanavanich, R., & Aekplakorn, W. (2025). Thai National Health Examination Survey VII (2024–2025). Health Systems Research Institute. http://hdl.handle.net/11228/6360 (in Thai)
Sztramko, R., Levinson, A. J., Wurster, A. E., Jezrawi, R., Sivapathasundaram, B., Papaioannou, A., Cowan, D., St Onge, J., Marr, S., Patterson, C., Woo, T., Mosca, L., & Lokker, C. (2021). Online educational tools for caregivers of people with dementia: A scoping literature review. Canadian Geriatrics Journal, 24(4), 351-366. https://doi.org/10.5770/cgj.24.506
United Nations. (2022). World population prospects 2022: Summary of results. https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/wpp2022_summary_of_results.pdf
World Health Organization. (2019a). Risk reduction of cognitive decline and dementia: WHO guidelines. https://www.who.int/publications-detail-redirect/risk-reduction-of-cognitive-decline-and-dementia
World Health Organization. (2019b). iSupport for dementia: Training and support manual for carers of people with dementia. World Health Organization. https://www.who.int/ publications/i/item/9789241515863
World Health Organization. (2025a, October 1). Ageing and health. https://www.who.int/ news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
World Health Organization. (2025b, March 31). Dementia. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia
Yang, C., Luo, L., Vadillo, M. A., Yu, R., & Shanks, D. R. (2021). Testing (quizzing) boosts classroom learning: A systematic and meta-analytic review. Psychological Bulletin, 147(4), 399-435. https://doi.org/10.1037/bul0000309
Yang, T., Gong, D., Peng, Y., & Yang, Y. (2022). Effects and influencing factors of internet-based training on primary prevention of dementia among primary health care workers. Nurse Education Today, 116, 105454. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2022.105454
