ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในlสตรี ตำบลมหาสวัสดิ์ จังหวัดนนทบุรี

บทคัดย่อ

ภาวะโลหิตจางจาการขาดธาตุเหล็กเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของประเทศไทย โดยมีผลเพิ่มอัตราการเสียชีวิตในผู้ป่วยที่มีโรคแทรกซ้อน ระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลนานขึ้นและพบความเสี่ยงเสียชีวิตมากขึ้น การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในผู้หญิงที่อายุมากกว่า 18 ปีในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมหาสวัสดิ์ อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี วิธีการศึกษาชนิดภาคตัดขวาง จำนวนกลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 167 คน  วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาเพื่ออธิบายลักษณะกลุ่มตัวอย่างและหาความชุก คำนวณปัจจัยที่เกี่ยวข้องด้วย Chi-square, Fisher’s exact test และ multiple logistic regression

ผลการศึกษาพบว่า ความชุกของภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเท่ากับร้อยละ 10.78 พบความชุกมากในกลุ่มอายุน้อยกว่า 60 ปี มีรายได้มากกว่า 100,000บาท มีโรคเบาหวาน มีโรคความดันโลหิตสูง มีโรคไขมัน ใช้ยากลุ่ม NSAIDs ใช้ยา Aspirin มีประจำเดือน กลุ่มคนทำงาน ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ การศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี มีสถานะภาพสมรส และมี BMI อยู่ระหว่าง 23-29.99 kg/m² ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะโลหิต

จางจากการขาดธาตุ ได้แก่การใช้ยา Non-steroidal anti-inflammatory drugs(NSAIDs) โดยเฉพาะยาAspirin (ASA) เมื่อคำนวณค่าใช้จ่ายในการรักษาพบว่าการให้ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กในผู้ป่วยกลุ่มที่พบภาวะโลหิตจางร่วมกับเม็ดเลือดแดงขนาดเล็กโดยไม่ตรวจ serum ferritin สามารถคำนวณ NNT ได้เท่ากับ 2.39และการให้ยาเสริมธาตุเหล็กในผู้ป่วยกลุ่มที่พบภาวะโลหิตจางร่วมกับเม็ดเลือดแดงขนาดเล็กโดยไม่ตรวจ serum ferritin สามารถลดค่าใช้จ่ายได้ได้ร้อยละ 62.3-75.8

ความชุกของภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเท่ากับร้อยละ 10.78 ซึ่งต่ำกว่าการศึกษาอื่น เนื่องจากลักษณะกลุ่มประชากรที่ศึกษามีความแตกต่างกัน ระดับ serum ferritin สามารถถูกรบกวนจากโรคหรือภาวะอื่น อาจพิจารณาตรวจเพิ่มเติมด้วย serum iron, Total Iron Binding Capacity (TIBC)  และ transferrin saturation เพื่อเพิ่ม sensitivity ในการวินิจฉัยภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก