ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลตนเองกับพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่องของผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเพ อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและหาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลตนเองกับพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่องของผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเพ อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 207 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลตนเองกับพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่องของผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ทดสอบความตรงตามเนื้อหา (ค่าที่ได้รายข้อ 0.6 - 1) ความเที่ยงของเครื่องมือโดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค โดยแบบสอบถามส่วนที่ 2 และส่วนที่ 3 มีค่าเท่ากับ 0.94 และ 0.74 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ไคสแควร์ และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน กำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 64.16 ปี (SD = 10.7 ปี) ระดับการศึกษาจบประถมศึกษา ร้อยละ 78.74 มีความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลตนเองและพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่องอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 74.88 และร้อยละ 80.68 ตามลำดับ) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ปัจจัยส่วนบุคคลไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่อง ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลตนเองโดยรวมมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่อง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .592, p < .001) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ความรอบรู้ในการดูแลตนเองในด้านการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพ การเข้าใจข้อมูลสุขภาพ การประเมินข้อมูลสุขภาพ และการประยุกต์ใช้ข้อมูลสุขภาพ มีความสัมพันธ์เชิงบวก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับพฤติกรรมการเข้ารับบริการอย่างต่อเนื่องเช่นเดียวกัน ดังนั้นเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องโดยมุ่งเน้นความรอบรู้ในการดูแลตนเองทั้ง 4 ด้านเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแลตนเองและการเข้ารับบริการอย่างสม่ำเสมอ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Monitoring health for the SDGs: sustainable development goals [Internet]. [cited 2023 Dec 7]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240074323.
Division of Non-Communicable Diseases, Department of Disease Control. Guidelines for the implementation of NCD Clinic Plus. Nonthaburi: Division of Non-Communicable Diseases; 2023. (in Thai).
Ministry of Public Health (Health Data Center: HDC). Health data from the Ministry of Public Health 2021–2023. [Internet]. [cited 2023 Dec 7]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index.php.
Bureau of Risk Communication and Health Behavior Development, Department of Disease Control, Ministry of Public Health. Manual on the process of building health literacy for disease and health threat prevention and control. Bangkok: RNPP Water; 2021. (in Thai).
Abdallah SMA, Ayoub AI, Makhlouf MM, Ashour A. Diabetes knowledge, health literacy and diabetes self-care among older adults living with diabetes in Alexandria, Egypt. BMC Public Health 2024;24(1):2848.
Huy TQ, Nguyet NT, Nguyet NM, Truong PV. Self-care behavior mediates the relationship between health literacy and blood pressure in older adults with hypertension. Bangladesh J Med Sci 2024;23(2):476-83.
Chaiyata E, Numkham L, Rakkapao N. The relationship between health literacy, medication intake, and doctor’s appointment behavior among patients with diabetes mellitus and hypertension in Lamphun province. Thai Science and Technology Journal 2020;28(1):183-95. (in Thai).
Wangkeeratikul S, Wungrath J, Siewchaisakul P. The relationship between health literacy and self-care behaviors among end-stage renal disease patients undergoing continuous ambulatory peritoneal dialysis in San Sai District, Chiang Mai Province. RTN Med J. 2023;50(2):314-27. (in Thai).
Darvishpour J, Omidi S, Farmanbar R. The relationship between health literacy and hypertension treatment control and follow-up. Caspian J Health Res 2016;12(21):1-8.
Singsalasang A, Nguanchairak R, Bumrungyat C, Kaewphairee S, Phanak A. Factors associated with health literacy among hypertensive patients in primary care unit, Muang Nakhon Ratchasima district, Nakhon Ratchasima province. Journal of Safety and Health 2022;15(1):58-73. (in Thai).
Wongruen V, Numkham L. The relationship between health literacy, medication taking behavior, andadherence to appointment among patients with chronic diseases in Maetha district, Lampang province. JPHSR 2020;2(3):41-53. (in Thai).
Kompilo N. Knowledge, attitude and risk behaviors of stroke among people with hypertension in Maeta hospital, Maeta district, Lampang province. [Master’s Thesis, Faculty of Public Health]. Thammasat University; 2016. (in Thai).
Sorensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health 2012;12:80.
Phe Subdistrict Health Promoting Hospital. Chronic disease patient report. Rayong: Phe Subdistrict Health Promoting Hospital; 2022. (in Thai).
Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas 1970;30(3):607-10.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.
Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch 1977;2(2):49-60.
Tavakol M, Dennick R. Making sense of Cronbach’s alpha. Int J Med Educ 2011;2:53-5.
Reamrimmadun Y, Sombutputhon P. Factors related to drug compliance behaviors of hypertension patientsin the community, Ban Pho district, Chachoengsao province. Nursing Public Health and Education Journal 2018;19(1):132–44. (in Thai).
World Health Organization. Universal health coverage (UHC). [Internet]. [cited 2023 Dec 7]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/universal-health-coverage-(uhc).
Sirichan S. Factors affecting self-care behaviors of diabetic patients who use services at Don Tum hospital. Nakhon Pathom province. Journal of Environment and Community Health 2022;6(2):1-13. (in Thai).
Saengsinsorn P. A study of factors related to health behavior of people at risk of diabetes and hypertension in Phichit province. Phichit Public Health Research And Academic Journal 2021;2(2):43-54. (in Thai).
Banklang A. Duangpunma U, Rodseeda P. Factors affecting to health behavior among type 2 diabetes patients,in area of Sila health promoting hospital, Muang district, Khon Kaen province. Journal of the Office of Disease Prevention and Control, 7 Khon Kaen 2016;23(1):85-95. (in Thai).
Rattanawarang W, Chantha W. Health literacy of self-care behaviors for blood glucose control in patients with type 2 diabetes, Chainat province. The Journal of Baromarajonani College of Nusing, Nakhonratchasima 2018;24(2):34-51. (in Thai).