ความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์ผ่านโปรแกรมรายงานอุบัติการณ์และความเสี่ยงของบุคลากรดูแลสุขภาพในศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก
DOI:
https://doi.org/10.14456/jmu.2026.40คำสำคัญ:
ความรู้, ทัศนคติและการปฏิบัติตามการรับรู้, การรายงานความเสี่ยงและอุบัติการณ์บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นแบบวิจัยเชิงบรรยาย วัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์ผ่านโปรแกรมรายงานอุบัติการณ์ 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้และทัศนคติ ต่อการปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์ของบุคลากรดูแลสุขภาพในศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก กลุ่มตัวอย่างตอบกลับแบบสอบถามทั้งหมด 108 คน เก็บรวมรวมข้อมูล เดือนกันยายน - เดือนตุลาคม 2565 เครื่องมือที่ใช้ แบบสอบถาม แบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป แบบทดสอบความรู้เรื่องความเสี่ยงและอุบัติการณ์ แบบวัดทัศนคติเรื่องการรายงานอุบัติการณ์ และแบบสอบถามการปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สหสัมพันธ์เพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า 1) พบว่าบุคลากรดูแลสุขภาพ มีระดับความรู้เรื่องความเสี่ยงและอุบัติการณ์ ในระดับสูง คิดเป็นร้อยละ 94.45 มีความรู้ระดับปานกลาง คิดเป็น ร้อยละ 5.55 2) ทัศนคติต่อการรายงานอุบัติการณ์พบว่าอยู่ในระดับสูง โดยบุคลากรดูแลสุขภาพส่วนมากมีทัศนคติที่เห็นด้วยอย่างยิ่งต่อการรายงาน (𝑥̅ =3.81, S.D.=0.49) 3). การปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์และความเสี่ยงของบุคลากรดูแลสุขภาพ พบว่าอยู่ในระดับสูง (𝑥̅ =3.47, S.D.=0.56) 4). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ และทัศนคติต่อการปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์ของบุคลากรดูแลสุขภาพ พบว่าทัศนคติมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการปฏิบัติตามการรับรู้ต่อการรายงานอุบัติการณ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.486, p<0.01) โดยมีความสัมพันธ์ในระดับปานกลาง ความรู้ไม่มีความสัมพันธ์ที่ชัดเจนกับทัศนคติ หรือกล่าวได้ว่า การมีความรู้มากขึ้นไม่ได้ส่งผลให้มีทัศนคติที่ดีขึ้นหรือแย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ ความรู้ไม่มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการปฏิบัติจริงในการรายงานอุบัติการณ์ การมีความรู้เพียงอย่างเดียวไม่ได้ชี้ชัดว่าบุคลากรจะลงมือปฏิบัติ
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ยอดยศ, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์ และ ณรงค์ชัย สังซา. (2562). การพัฒนาระบบรายงานความเสี่ยงและการแจ้งเตือนในการบริหารความเสี่ยงของโรงพยาบาลร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 5(2), 27-41.
ตรีรัตน์ พรหมพลุ้ย, วินัย ชุมพล, อนุกูล คำโมนะ และ วริศรา อินทรแสน. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างบรรยากาศองค์กรกับการมีส่วนร่วมในการจัดการความเสี่ยงของบุคลากรศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก. วารสารศรีนครินทร-วิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์).15(30), 1-10.
ภัทริษา ชุมพล, พิมพ์พรรณ ศิลปะสุวรรณ, ดุสิต สุจิรารัตน์ และพรชัย สิทธิศรัณย์กุล. (2561). วัฒนธรรมความปลอดภัยในองค์กรกับการปฏิบัติงานพยาบาลตามมาตรฐานความปลอดภัยตามการรับรู้ ของพยาบาลวิชาชีพที่มีต่อการเกิดและการรายงานอุบัติการณ์เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์และเหตุการณ์เกือบพลาด. วารสารกรมการแพทย์, 43(5), 142-147.
วัชรี แสงมณี, ยุพิณ วัฒนสิทธิ์และ น้ำทิพย์ แก้ววิชิต. (2561). ความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตามการรับรู้ของพยาบาลต่อการรายงานอุบัติการณ์ ในโรงพยาบาลสงขลานครินทร์. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 10(3), 94-102.
มนตรี อบเชย. (2564, 31 สิงหาคม). วัฒนธรรมการปฏิบัติอย่างเป็นธรรม. สมาคมอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน. https://www.ohswa.or.th/17817464/hse-morning-talk-by-safety-kku-ep9
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) [สรพ.], (2561). เป้าหมายความปลอดภัยของผู้ป่วยของประเทศไทย พ.ศ. 2561 (Patient Safety Goals: SIMPLE Thailand 2018). เฟมัส แอนด์ ซัคเซ็สฟูล.
สุนิษา เข็มทอง. (2559). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบริหารความเสี่ยงด้านความคลาดเคลื่อนทางยาของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตร-มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. Burapha University Research Information. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/11589
อัสนีวัลย์ อินทร์ขำ, ชนิตร์นาถ วิเชียรประดิษฐ์, เพชร พยัพพฤกษ์ และ อิศเรศ เมืองงาม. (2558). ซอฟต์แวร์ประเมินความเสี่ยงจากอุบัติการณ์โรงพยาบาลชะอำ จังหวัดเพชรบุรี.วารสารวิชาการการจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม, 2(2), 39-46.
Bano, R., Alshammari, E., Fatima, B. & Al-Shammari, A. (2013). A comparative study of knowledge, attitude, practice of nutrition and non-nutrition student towards a balanced diet in Hail University. Journal of Nursing and Health Science (IOSR-JNHS), 2, 29-36.
International Organization for Standardization. (2018). ISO 31000:2018 Risk management Guidelines. https://www.iso.org/standard/65694.html
Krejcie, R.V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610.
Kuder, G. F., Richardson, M. W. The theory of the estimation of test reliability. Psychometrika, 2(3), 151–160. https://doi.org/10.1007/BF02288391
Mohamed, N. M. A., & Mohamed, H. S. (2024). Nursing work environment, professional competencies, patient safety culture, and attitude toward incident report. Egyptian Journal of Health Care, 15(3), 973-984. https://doi.org/10.21608/ejhc.2024.383446
Omona, K. (2016). Knowledge, attitude and practice of medical incident reporting among healthcare professionals: A study of midigo health centre IV. Texila International Journal of Medical & Clinical Practice, 3(1). 1-20. https://doi.org/10.21522/TIJMD.2013.04.02.Art004
Anderson, J.E., Kodate, N., Walters, R. & Dodds, A. (2013). Can incident reporting improve safety Healthcare practitioners’ views of the effectiveness of incident reporting. International Journal for Quality in Health Care, 25(2), 141-150. https://doi.org/10.1093/intqhc/mzs081
Reason, J. (2000). Human error: models and management. British Medical Journal, 320, 768-770.
Staaf, D. V., & Pojasek, R. B. (2023). Organizational sustainability and risk management: A practical step-by-step guide (2rd ed.). Routledge/CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003255116
Siltrakool, B. (2018). Assessment of community pharmacists’ knowledge, attitude and practice regarding non-prescription antimicrobial use and resistance in Thailand [Master’s, University of Hertfordshire, University of Hertfordshire Research Archive.] https://uhra.herts.ac.uk/id/eprint/16717/
Vikan, M., Haugen, A.S., Bjornnes, A.K., Valeberg, B.T., Deilkas, E.C. & Danielsen, S.V. (2023). The association between patient safety culture and adverse events – a scoping review. BMC Health Service Research. (23), 1-27. https://doi.org/10.1186/s12913-023-09332-8
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Mahidol R2R e-Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
