แนวทางในการพัฒนาอาจารย์โดยใช้กระบวนการศึกษาดูงาน ในด้านการบริหารหลักสูตรและการเรียนการสอน
DOI:
https://doi.org/10.14456/jmu.2026.42คำสำคัญ:
การพัฒนาอาจารย์, การศึกษาดูงาน, การบริหารหลักสูตร, การเรียนการสอนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางในการพัฒนาอาจารย์โดยใช้กระบวนการศึกษาดูงานในด้านการบริหารหลักสูตรและการเรียนการสอน การวิจัยเชิงปฏิบัติการและใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพกับกลุ่มเป้าหมายที่เลือกแบบเจาะจงคือ ผู้บริหาร อาจารย์และเจ้าหน้าที่ของคณะมนุษยศาสตร์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครและมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง รวมจำนวนทั้งสิ้น 44 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แนวคำถามการสัมภาษณ์ การสังแกตและการจัดสัมมนา วิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์และการสัมมนาเพื่อสรุปประเด็นสำคัญและนำเสนอข้อมูลโดยการพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) การวางแผนศึกษาดูงานโดยกำหนดวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนและเลือกสถานที่ที่เหมาะสมเป็น “ต้นแบบ” และตรงกับความต้องการ 2) การแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาดูงานกับเพื่อนร่วมงานและต่างสถาบันเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ “แนวปฏิบัติที่ดี” เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 3) การประเมินผลและการนำความรู้กลับมาใช้ หลังจากการศึกษาดูงานเพื่อวัดประสิทธิภาพและประโยชน์ที่ได้รับ นำความรู้และประสบการณ์ที่ได้กลับมาใช้เพื่อ “เสริมศักยภาพและต่อยอด” ในการพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอน
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ เกิดปัญญา. (2567). การประยุกต์ใช้โปรแกรม Zoom Cloud Meetings สาหรับการเรียนการสอนออนไลน์ในยุคโควิด-19. วารสาร Mahidol R2R e-Journal, 11(1), 1-14.
จุรีย์ นฤมิตเลิศ. (2556). การศึกษาดูงานด้านการจัดการเรียนการสอน ณ ประเทศสิงคโปร์. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 6(1), 48-52.
ชนินาถ สุริยะลังกา และศิราวัลย์ อัศวเมฆิน. (2567). แนวทางการจัดทำงบประมาณและการจัดประเภทรายการค่าใช้จ่ายในโครงการวิจัยทางคลินิก มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ได้รับทุนจากแหล่งทุนภายนอก. วารสาร Mahidol R2R e-Journal, 11(1), 27-36.
ญาโณ ลีรัตนขจร และชูวิทย์ สุจฉายา. (2566). การออกแบบฟื้นฟูย่าน และพัฒนาพื้นที่ชุมชนมุสลิมบ้านบน ด้วยกระบวนการศึกษาดูงาน. วารสารวิชาการเทคโนโลยีการจัดการ, 4(2), 169–187.
เดโช แขน้ำแก้ว และเชษฐา มุหะหมัด. (2566). คุณภาพบัณฑิตตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติและอัตลักษณ์บัณฑิตสาขาวิชาการพัฒนาชุมชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(6), 39-55.
เดโช แขน้ำแก้ว, เชษฐา มุหะหมัด, จิตติมา ดำรงวัฒนะ, ดำรงพันธ์ ใจห้าววีระพงศ์ และบุญยิ่ง ประทุม. (2563). บัณฑิตพัฒนาชุมชน: วิเคราะห์ผลสำรวจและแนวทางพัฒนาคุณลักษณะ ตามอัตลักษณ์ของบัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคใต้. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 10(1), 17-32.
ธนัทณัฏฐ์ ฉัตรภัครัตน์, อภิญญา สนกนก, ฐิติรัศญาณ์ แก่นเพชร, พิสิษฐ์ ณัฎประเสริฐ, วิทูรย์ วงษ์อามาตย์, ดวงพร ทรัพยลักษณ์, ศุภนิตา สุดสวาสดิ์, ชุติวัฒน์ สุวัตถิพงศ์, เสกสรร อำมาตย์มนตรี, พันทิพา อมรฤทธิ์ และปิยพจน์ ตัณฑะผลิน. (2562). แวดวง ECT: การศึกษาดูงานด้านการออกแบบและผลิตสื่อการเรียนการสอน ณ ศูนย์เทคโนโลยีการเรียนการสอนมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์. วารสาร อีซีที เทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา, 16(1), 1-9.
วารีรัตน์ แก้วอุไร และอมรรัตน์ วัฒนาธร. (2557). การจัดการศึกษาและพัฒนาครู ณ มณฑลกวางสี ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่าง 26 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2556. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 16(2), 217–225.
วิยดา เหล่มตระกูล, จุติมา เมทนีธร, อารี สาริปา, ศศิวรรณ พชรพรรณพงษ์, หฤทัย อนุสสรราชกิจ, ณรงค์ฤทธิ์ อินทนาม, นงลักษณ์ ใจฉลาด, วิทเอก สว่างจิตร. (2563). การวิจัยและพัฒนาแนวทางการหนุนเสริมทางวิชาการเพื่อพัฒนากระบวนการผลิตและพัฒนาครูโดยบูรณาการแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา ระบบพี่เลี้ยง และการวิจัยเป็นฐานของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 8(3), 566-580.
วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์. (2559). เปิดมุมมองปัญหาการศึกษาไทยสู่แนวทางพัฒนาการศึกษาที่มีคุณภาพ. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 3(2), 2–8.
ศิญาภัสร์ ปิยะศักดิ์พิชญา, วศิน กิจวิสาละ และ ณัฐชานันท์ ฉายอุไร. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจศึกษาดูงานของบุคลากรและนักศึกษาแลกเปลี่ยนระยะสั้น ณ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสาร Mahidol R2R e-Journal, 8(1), 142-156.
สกนธ์ชัย ชะนูนันท์, วนินทร สุภาพ และอังคณา อ่อนธานี. (2558). การศึกษาดูงานที่ Graduate School of Education and Human Development และ Center for Developmental Clinical Psychology and Psychiatry ณ Nagoya University ประเทศญี่ปุ่น. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(1), 184-186.
สมศักดิ์ ศรีสันติสุข, วิลาสินี ชูทอง, วิเชษฐ หลุดพา, ภาวิดา รังสี และแดนไพร แก้วเวหล. (2563). ผลลัพธ์การดำเนินโครงการอบรมและทัศนะศึกษาดูงานของกรรมการชุมชน อสม. และสมาชิก กลุ่มแม่บ้าน กรณีศึกษาเทศบาลเมืองน้ำพอง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 9(1), 59-71.
สิทธิพล อาจอินทร์ และธีรชัย เนตรถนอมศักดิ์. (2554). การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงการเป็นฐานในรายวิชาการพัฒนาหลักสูตร สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรีหลักสูตร 5 ปี. วารสารวิจัย มข., 1(1), 1-16.
อมรรัตน์ วัฒนาธร. (2557). รายงานสรุปผลการศึกษาดูงานโครงการ Executive Study Visit on National Testing Educational Testing Service (ETS) Princeton New Jersey และ College of Education and Human Development (CEHD) University of Minnesota ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา ระหว่างวันที่ 6 - 20 พฤษภาคม 2557. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 16(4), 214-220.
Boud, D., Cohen, R., & Walker, D. (1993). Using experience for learning. Open University Press.
Johnson, L., Adams Becker, S., Estrada, V., & Freeman, A. (2015). NMC Horizon Report: 2015 Higher Education Edition. The New Media Consortium.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Merriam, S. B., & Bierema, L. L. (2014). Adult learning: Linking theory and practice. Jossey-Bass.
Merrill, M.D. (2002). First principles of instruction. Educational Technology Research and Development, 50(3), 43-59.
Palloff, R. M., & Pratt, K. (2011). The excellent online instructor: Strategies for professional development. Jossey-Bass.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Mahidol R2R e-Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
